კვლევის შესახებ
Influenza A&B / COVID-19 ანტიგენების კომბინირებული სწრაფი ტესტი არის იმუნოქრომატოგრაფიული მეთოდი, რომელიც საშუალებას იძლევა, ერთი ნიმუშის გამოყენებით, ერთდროულად გამოვლინდეს ცხვირ-ხახის ნაცხში სამი ვირუსის ანტიგენები: A და B ტიპის გრიპის ვირუსისა და SARS-CoV-2 (COVID-19) ვირუსის.
ვინაიდან გრიპისა და COVID-19-ის ადრეული კლინიკური სიმპტომები (ცხელება, ხველა, ცხვირის გაჭედვა, ყელის ტკივილი, თავის ტკივილი, კუნთების ტკივილი, ზოგადი სისუსტე) ერთმანეთის მსგავსია, კომბინირებული ტესტი მნიშვნელოვან კლინიკურ უპირატესობას წარმოადგენს - განსაკუთრებით ცივი სეზონის განმავლობაში, როდესაც ორივე ვირუსი ერთდროულად ცირკულირებს მოსახლეობაში.
ტესტი ტარდება ცხვირ-ხახიდან (ნაზოფარინგეალური ტამპონი) ან წინა ცხვირის ხვრელებიდან აღებული ნაცხის გამოყენებით. შედეგი მზად არის 15–30 წუთში.
კომბინირებული ანტიგენური ტესტი წარმოადგენს ეფექტიან სკრინინგულ მეთოდს, თუმცა მისი მგრძნობელობა (განსაკუთრებით - COVID-19-ის შემთხვევაში) უფრო დაბალია, ვიდრე მოლეკულური მეთოდის - PCR-ის. ცრუ უარყოფითი შედეგი შესაძლებელია სიმპტომების ადრეულ ეტაპზე ან დაბალი ვირუსული დატვირთვისას, ამიტომ კლინიკური ეჭვის ფონზე უარყოფითი შედეგი ხშირად მოითხოვს PCR-ით დადასტურებას.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• გრიპისა და COVID-19-ისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები:
ცხელება, შემცივნება;
ხველა (მშრალი ან ნახველიანი);
ცხვირის გაჭედვა, რინიტი;
ყელის ტკივილი;
თავის ტკივილი;
კუნთებისა და სახსრების ტკივილი;
ზოგადი სისუსტე, დაღლილობა;
გემოსა და ყნოსვის დაკარგვა (განსაკუთრებით - COVID-19-ისთვის);
ქოშინი (მძიმე ფორმის შემთხვევაში);
• დადასტურებულ პაციენტთან კონტაქტი;
• ეპიდემიური სიტუაცია (გრიპისა და COVID-19-ის სეზონი);
• ჰოსპიტალიზაციამდე ან ოპერაციის წინ სკრინინგი;
• რისკის ჯგუფები (ხანდაზმული, ქრონიკული დაავადებების მქონე, ორსული, იმუნოკომპრომეტირებული პაციენტები);
• სამედიცინო პერსონალისა და სოციალური სერვისების თანამშრომლების სკრინინგი.
ინტერპრეტაცია
კვლევის შედეგი შეიძლება იყოს:
• Influenza A - დადებითი / უარყოფითი;
• Influenza B - დადებითი / უარყოფითი;
• SARS-CoV-2 (COVID-19) - დადებითი / უარყოფითი.
დადებითი შედეგი ერთ-ერთი ან რამდენიმე მარკერისთვის მიუთითებს შესაბამისი ვირუსული ინფექციის არსებობაზე. სიმპტომების ფონზე დადებითი ანტიგენური ტესტი ჩვეულებრივ საკმარისია დიაგნოზის დასადასტურებლად.
უარყოფითი შედეგი არ გამორიცხავს ინფექციას, განსაკუთრებით:
• სიმპტომების ადრეულ (პირველი 24 საათის) ან გვიან ეტაპზე;
• დაბალი ვირუსული დატვირთვისას;
• ნიმუშის არასწორი აღების ან მოგვიანებით გადატანის შემთხვევაში;
• ვაქცინირებულ პირებში, რომლებშიც ვირუსული რეპლიკაცია შეზღუდულია.
კლინიკური სურათი + უარყოფითი ანტიგენური ტესტი = მოლეკულური (PCR) ტესტის ჩატარების ჩვენება.
მნიშვნელოვანია, რომ:
• ანტიგენური ტესტი ვერ ანსხვავებს გრიპის ვირუსის ქვეტიპებს (H1N1, H3N2 და სხვა);
• დადებითი შედეგი მიუთითებს ინფექციური პერიოდის არსებობაზე, თუმცა მის დასრულებას არ ადასტურებს - გამოჯანმრთელების შემდეგ ანტიგენი დროებით კიდევ შესაძლოა გამოვლინდეს;
• კოინფექცია (გრიპი + COVID-19 ერთდროულად) შესაძლებელია და უფრო მძიმე მიმდინარეობით ხასიათდება.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან, რადიოლოგიურ და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• SARS-CoV-2 PCR (RNA), ცხვირ-ხახის ნაცხი;
• A და B ტიპის გრიპის PCR, ცხვირ-ხახის ნაცხი;
• რესპირატორული ვირუსების მულტიპლექს PCR (RSV, ადენოვირუსი, რინოვირუსი, მეტაპნევმოვირუსი);
• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);
• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);
• პროკალციტონინის რაოდენობრივი განსაზღვრა სისხლში (PCT);
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
• ნიმუშის აღებამდე 1-2 საათით ადრე თავი შეიკავეთ ცხვირის გაწმენდის, ცხვირის სპრეებისა და ცხვირის წვეთების გამოყენებისგან;
• კვლევამდე 30 წუთით ადრე თავი შეიკავეთ საკვებისა და სასმელის (განსაკუთრებით - ცხელი ან ცივი სასმელების) მიღებისგან, აგრეთვე - მოწევისგან.
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• cdc.gov - Information for Clinicians on Influenza Diagnostic Testing
• cdc.gov - SARS-CoV-2 Diagnostic Testing (Antigen Tests)
• who.int - Influenza (Seasonal)
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.