კვლევის შესახებ
Anti-PR3 (PR3-ANCA, პროტეინაზა 3-ის საწინააღმდეგო ანტისხეულები) არის ანტინეიტროფილური ციტოპლაზმური ანტისხეულების (ANCA) ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც მიმართულია ნეიტროფილების (ლეიკოციტების ქვეტიპი) გრანულებში არსებული ფერმენტის - პროტეინაზა 3-ის (PR3) - წინააღმდეგ.
PR3-ANCA არის ANCA-ასოცირებული ვასკულიტის - სისხლძარღვების ანთებითი აუტოიმუნური დაავადების - მნიშვნელოვანი მარკერი. ის განსაკუთრებით მჭიდროდ უკავშირდება გრანულომატოზთან პოლიანგიიტით (Granulomatosis with Polyangiitis, GPA; ადრე ცნობილი იყო ვეგენერის გრანულომატოზის სახელით) - დაავადებას, რომელიც აზიანებს რა მცირე სისხლძარღვებს, ძირითადად სასუნთქ გზებსა და თირკმელებს.
იმუნოფლუორესცენციული მეთოდით PR3-ANCA ჩვეულებრივ ციტოპლაზმური (cANCA) ნახატით ვლინდება. PR3-ANCA-ის გამოვლენა (განსაკუთრებით cANCA-სთან ერთად) მაღალი სპეციფიკურობით (90%-ზე მეტი) ასოცირდება გრანულომატოზთან პოლიანგიიტით შესაბამისი კლინიკური სურათის არსებობისას.
PR3-ANCA ასევე გამოიყენება დაავადების აქტივობის მონიტორინგისა და რეციდივის გამოსავლენად.
PR3-ANCA-ის დადებითი შედეგი მაღალი სპეციფიკურობით ასოცირდება გრანულომატოზთან პოლიანგიიტით, თუმცა დიაგნოზი ისმება კლინიკურ სურათთან, ინსტრუმენტულ და ჰისტოლოგიურ მონაცემებთან ერთად.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• ANCA-ასოცირებული ვასკულიტის ეჭვი;
• პოლიანგიიტიანი გრანულომატოზის (GPA) სავარაუდო სიმპტომები (ცხვირიდან სისხლიანი გამონადენი, სინუსიტი, ხველა, ჰემოპტიზი, თირკმლის დაზიანება);
• გაურკვეველი წარმოშობის ცხელება, დაღლილობა, წონის კლება სხვა სიმპტომებთან ერთად;
• თირკმლის ფუნქციის გაუარესება ან შარდში სისხლის/ცილის გამოვლენა (გლომერულონეფრიტის ეჭვი);
• დადგენილი ANCA-ვასკულიტის მქონე პაციენტის მკურნალობაზე პასუხისა და დაავადების აქტივობის მონიტორინგი;
• რეციდივის ადრეული გამოვლენა.
ინტერპრეტაცია
PR3-ANCA-ის დადებითი შედეგი შესაძლოა გამოვლინდეს:
• პოლიანგიიტიანი გრანულომატოზის (GPA) დროს - ეს ყველაზე ხშირი და დამახასიათებელი ასოციაციაა;
• ANCA-ასოცირებული ვასკულიტის სხვა ფორმების (მიკროსკოპული პოლიანგიიტი, ეოზინოფილური პოლიანგიიტიანი გრანულომატოზი) დროს;
• ცალკეულ შემთხვევაში - ანთებითი ნაწლავის დაავადების, ზოგიერთი ინფექციისა და წამლისმიერი მდგომარეობის ფონზე.
უარყოფითი შედეგი:
• ამცირებს PR3-ასოცირებული ვასკულიტის ალბათობას, თუმცა სრულად არ გამორიცხავს მას - ANCA-ვასკულიტის ნაწილ პაციენტებში PR3-ANCA უარყოფითია, ხოლო ანტისხეულები მიელოპეროქსიდაზას (MPO-ANCA) მიმართაა დადებითი.
ინტერპრეტაცია:
შედეგი ფასდება ANCA-ის იმუნოფლუორესცენტულ სურათთან (cANCA/pANCA), MPO-ANCA-სთან, თირკმლის მაჩვენებლებთან და კლინიკურ სურათთან ერთად.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• ანტინეიტროფილური ციტოპლაზმური ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (pANCA, cANCA);
• მიელოპეროქსიდაზას საწინააღმდეგო ანტისხეულები (MPO-ANCA);
• ანტინუკლეარული ანტისხეულები (ANA);
• კრეატინინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Creatinine);
• შარდის საერთო ანალიზი (Urinalysis);
• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);
• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP).
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
• კვლევისთვის სპეციალური მომზადება არ არის საჭირო.
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• medlineplus.gov - Antineutrophil Cytoplasmic Antibodies (ANCA) Test
• mayocliniclabs.com - Proteinase 3 Antibodies, IgG, Serum
• pmc.ncbi.nlm.nih.gov - Pathogenicity of PR3-ANCA in Granulomatosis With Polyangiitis
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.
