კვლევის შესახებ
ალანინამინოტრანსფერაზა (ALT, ცნობილი ასევე როგორც GPT - გლუტამატპირუვატტრანსფერაზა) არის ფერმენტი, რომელიც მონაწილეობს ამინომჟავების ცვლის რეაქციებში - კერძოდ, ალანინიდან ამინო ჯგუფის ალფა-კეტოგლუტარატზე გადატანაში.
ALT ძირითადად ღვიძლის უჯრედებში (ჰეპატოციტებში) გვხვდება, მცირე რაოდენობით - თირკმელებში, გულის კუნთსა და ჩონჩხის კუნთებში. ჰეპატოციტების დაზიანების შემთხვევაში ფერმენტი თავისუფლდება და სისხლში გადადის, რის გამოც სისხლში ALT-ის დონე იზრდება.
AST-სთან შედარებით, ALT გაცილებით უფრო სპეციფიკური მარკერია ღვიძლის დაზიანებისთვის, ვინაიდან მისი კონცენტრაცია ექსტრაჰეპატურ ქსოვილებში დაბალია. ამიტომ ALT-ის იზოლირებული მომატება თითქმის ყოველთვის მიუთითებს ჰეპატოცელულარული წარმოშობის პათოლოგიაზე.
ALT-ის მნიშვნელოვანი მატება ხშირად დაკავშირებულია მწვავე ვირუსულ , ტოქსიკურ ან მედიკამენტოზურ ჰეპატიტთან, ხოლო მსუბუქი მომატება - ქრონიკულ ღვიძლის დაავადებებთან, განსაკუთრებით არაალკოჰოლურ ცხიმოვან ღვიძლის დაავადებასთან (NAFLD).
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• კანის, ლორწოვანებისა და სკლერების სიყვითლე;
• დაუძლეველი ქავილი;
• მუცლის მარჯვენა ზედა კვადრანტში დისკომფორტი ან ტკივილი;
• გულისრევა, ღებინება, მადის დაკარგვა;
• ზოგადი სისუსტე, ხანგრძლივი დაღლილობა;
• მუქი ფერის შარდი, ღია ფერის განავალი;
• ჰეპატომეგალია (ღვიძლის გადიდება);
• ვირუსული ჰეპატიტის ეჭვი ან მონიტორინგი;
• არაალკოჰოლური ცხიმოვანი ღვიძლის დაავადება (NAFLD);
• ალკოჰოლის ხანგრძლივი მოხმარება;
• ჰეპატოტოქსიკური მედიკამენტების მიღების დროს მონიტორინგი (პარაცეტამოლი, სტატინები, ანტიეპილეფსიური და ანტიტუბერკულოზური პრეპარატები);
• ღვიძლის ქრონიკული დაავადებების დინამიკაში დაკვირვება;
• პრევენციული გამოკვლევა.
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
• რეკომენდებულია უზმოდ ყოფნა. ბოლო 8-12 საათის განმავლობაში არ მიიღოთ საკვები და სასმელი (გარდა სუფთა წყლისა);
• კვლევის ჩატარებამდე 24-48 საათით ადრე თავი შეიკავეთ ალკოჰოლის მიღებისა და ინტენსიური ფიზიკური დატვირთვისგან;
• აცნობეთ ექიმს მიმდინარე მედიკამენტოზური თერაპიის შესახებ;
• არ მოიხმაროთ საღეჭი რეზინი და თამბაქო.