CD4 ლიმფოციტები სისხლში, გამდინარე ციტომეტრიული მეთოდი

ფასი: 250 ₾

კვლევის შესახებ

CD4 ლიმფოციტები (T-ჰელპერები) წარმოადგენენ T-ლიმფოციტების ქვეპოპულაციას, რომელთა ზედაპირზე გამოხატულია CD4 მოლეკულა. ისინი იმუნური სისტემის ცენტრალური მარეგულირებელი უჯრედებია - ააქტიურებენ B-ლიმფოციტებს ანტისხეულების წარმოსაქმნელად, ხელს უწყობენ ციტოტოქსიური CD8 ლიმფოციტებისა და მაკროფაგების მუშაობას და ციტოკინების სეკრეციით კოორდინირებენ ანთებითი და ანტიინფექციური პასუხის სიძლიერეს.

CD4 ლიმფოციტების რაოდენობის განსაზღვრა ნაკადური ციტომეტრიის (Flow Cytometry) მეთოდით ხდება სპეციფიკური მონოკლონური ანტისხეულების გამოყენებით, რომლებიც აღნიშნავენ CD4 და CD3 ანტიგენებს უჯრედის ზედაპირზე. შედეგი გაიცემა როგორც აბსოლუტური რიცხვი (უჯრედი/მკლ-ში), ისე ლიმფოციტების საერთო რაოდენობის პროცენტული წილით.

CD4 უჯრედები აივ-ის (HIV) მთავარი სამიზნეა - ვირუსი სწორედ CD4 რეცეპტორის გავლით აღწევს უჯრედში, რის შემდეგაც თანდათან ანადგურებს მათ. ამიტომ CD4 ლიმფოციტების დათვლა აივ-ინფიცირებული პაციენტების მართვის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ლაბორატორიული ინსტრუმენტია - ის გვაძლევს ინფორმაციას იმუნური სისტემის ფუნქციური მდგომარეობის, დაავადების სტადიის, ანტირეტროვირუსული თერაპიის ეფექტიანობისა და ოპორტუნისტული ინფექციების განვითარების რისკის შესახებ.

CD4 ლიმფოციტების რაოდენობის ცვლილება ფასდება ასევე პირველადი და მეორადი იმუნოდეფიციტური მდგომარეობების, აუტოიმუნური დაავადებების, ლიმფოპროლიფერაციული პროცესების, ტრანსპლანტაციის შემდგომი იმუნოსუპრესიის და ქიმიოთერაპიის ფონზე იმუნური სტატუსის შესაფასებლად.

რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?

კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:

• აივ-ინფიცირებული პაციენტების მონიტორინგი (იმუნური სტატუსისა და დაავადების სტადიის შესაფასებლად);

• ანტირეტროვირუსული თერაპიის (ART) ეფექტიანობის შეფასება;

• ოპორტუნისტული ინფექციების პროფილაქტიკის გადაწყვეტილების მისაღებად;

• პირველადი (თანდაყოლილი) იმუნოდეფიციტური მდგომარეობების დიაგნოსტიკა - მძიმე კომბინირებული იმუნოდეფიციტი (SCID), DiGeorge-ის სინდრომი, Wiskott-Aldrich-ის სინდრომი, ატაქსია-ტელეანგიექტაზია, საერთო ცვალებადი იმუნოდეფიციტი (CVID);

• მეორადი იმუნოდეფიციტური მდგომარეობების შეფასება (ქიმიოთერაპიის, რადიოთერაპიის, კორტიკოსტეროიდული თერაპიის, იმუნოსუპრესიული მკურნალობის ფონზე);

• ორგანოთა და ძვლის ტვინის ტრანსპლანტაციის შემდგომი იმუნური სტატუსის მონიტორინგი;

• ხშირი, ხანგრძლივი ან ატიპიური ინფექციური დაავადებების შეფასება;

• ლიმფოპენიის (ლიმფოციტების დაბალი მაჩვენებლის) მიზეზის დადგენა;

• აუტოიმუნური დაავადებების (სისტემური წითელი მგლურა, რევმატოიდული ართრიტი) დროს იმუნური ცვლილებების შესაფასებლად;

• ლიმფოპროლიფერაციული დაავადებების შეფასება;

• ბიოლოგიური თერაპიის (მაგ., რიტუქსიმაბი, ანტი-CD52) ფონზე იმუნური სტატუსის მონიტორინგი.

ინტერპრეტაცია

CD4 ლიმფოციტების კლება (CD4 ლიმფოპენია) შესაძლოა გამოვლინდეს შემდეგ შემთხვევებში:

• აივ-ინფექცია (დაავადების პროგრესირებასთან ერთად დონე თანდათან მცირდება, ხოლო CD4 < 200 უჯრედი/მკლ - შიდსის (AIDS) დიაგნოსტიკური კრიტერიუმია);

• პირველადი იმუნოდეფიციტი (SCID, DiGeorge-ის სინდრომი, ატაქსია-ტელეანგიექტაზია, CVID, Wiskott-Aldrich-ის სინდრომი);

• იდიოპათიური CD4-ლიმფოპენია;

• იმუნოსუპრესიული მკურნალობის ფონზე (კორტიკოსტეროიდები, კალცინევრინის ინჰიბიტორები, ბიოლოგიური აგენტები);

• ქიმიოთერაპია და რადიოთერაპია;

• ლიმფოპროლიფერაციული დაავადებები (ლიმფომა, ლეიკემია);

• ძვლის ტვინის უკმარისობა, აპლასტიკური ანემია;

• მძიმე ინფექციები, სეფსისი;

• ღვიძლის ციროზი, თირკმლის ქრონიკული უკმარისობა;

• მძიმე მალნუტრიცია;

• ხანდაზმული ასაკი (ფიზიოლოგიური დაქვეითება).

CD4 ლიმფოციტების მომატება (CD4 ლიმფოციტოზი) შესაძლოა გამოვლინდეს შემდეგ შემთხვევებში:

• ვირუსული ინფექციები (EBV, CMV - მწვავე ფაზაში);

• T-უჯრედული ლეიკემიები და ლიმფომები (განსაკუთრებით - ფუნგოიდური მიკოზი, სეზარის სინდრომი);

• აუტოიმუნური დაავადებები (განსაკუთრებით - მწვავე ფაზაში);

• ცხელება და სტრესის რეაქცია;

• ფიზიკური დატვირთვა (გარდამავალი მომატება).

CD4/CD8 თანაფარდობა:

• ნორმალური მაჩვენებელი ძირითადად >1.0-ია. ამ თანაფარდობის შემცირება (ე.წ. ინვერსია) დამახასიათებელია აივ-ინფექციისთვის, CMV-ინფექციისთვის და ზოგიერთი სხვა ვირუსული პროცესისთვის.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.