კოაგულოგრამა (PT, PI, INR, aPTT, Fibrinogen)

კვლევის შესახებ

აქტივირებული ნაწილობრივი თრომბოპლასტინის დრო (aPTT, Activated Partial Thromboplastin Time) არის კოაგულოგრამის ერთ-ერთი ძირითადი კვლევა, რომელიც აფასებს სისხლის შედედების შინაგანი (intrinsic) და საერთო (common) გზის აქტივობას.

ტესტი გულისხმობს ციტრატით ანტიკოაგულირებული პლაზმის ინკუბაციას სპეციფიკურ რეაგენტებთან (აქტივატორი - კაოლინი, ცელიტი ან ელაგის მჟავა; ფოსფოლიპიდი) და, შემდეგ, კალციუმის დამატებას, რის შემდეგაც იზომება ფიბრინის თრომბის წარმოქმნამდე გასული დრო.

aPTT აფასებს შემდეგი კოაგულაციური ფაქტორების აქტივობას:

• შინაგანი გზის ფაქტორები: ფაქტორი XII (ჰაგემანის ფაქტორი), XI, IX, VIII;

• საერთო გზის ფაქტორები: ფაქტორი X, V, II (პროთრომბინი), I (ფიბრინოგენი);

• პრეკალიკრეინი, მაღალი მოლეკულური წონის კინინოგენი (HMWK).

aPTT-ის გახანგრძლივება შესაძლოა გამოწვეული იყოს ერთ-ერთი ან რამდენიმე ფაქტორის დეფიციტით, ანტიკოაგულანტური თერაპიით (ჰეპარინი), თანდაყოლილი კოაგულოპათიებით (ჰემოფილია A, B), ან შეძენილი ანტიკოაგულანტებით (მგლურას ანტიკოაგულანტი, ფაქტორსპეციფიური ინჰიბიტორები).

aPTT გამოიყენება როგორც სკრინინგული კვლევა კოაგულოპათიების დიაგნოსტიკისთვის, ისე არაფრაქციონირებული ჰეპარინით (UFH) ანტიკოაგულანტური თერაპიის მონიტორინგისთვის, ხოლო პროთრომბინის დროსთან (PT) ერთად - ოპერაციული ჩარევის წინ კოაგულაციური სტატუსის შესაფასებლად.

რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?

კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:

• სისხლდენის ან ჰემორაგიული ნიშნების შემთხვევაში (ცხვირიდან სისხლდენა, ღრძილებიდან სისხლდენა, ხანგრძლივი მენსტრუაცია, ჰემატომები, კანქვეშა სისხლდენები);

• პრე-ოპერაციული შემოწმება - ოპერაციული ჩარევის წინ კოაგულაციური სტატუსის შესაფასებლად;

• ბავშვებში გენეტიკური კოაგულოპათიების (ჰემოფილია A, ჰემოფილია B, ფონ ვილებრანდის დაავადება) სკრინინგი - ფამილიური ანამნეზის ან კლინიკური ეჭვის ფონზე;

• ანტიკოაგულანტური თერაპიის (არაფრაქცირებული ჰეპარინი - UFH) მონიტორინგი;

• ჰეპარინ-ინდუცირებული თრომბოციტოპენიის (HIT) ეჭვის შემთხვევაში;

• ანტიფოსფოლიპიდური სინდრომის (APS) დიაგნოსტიკა (მგლურას ანტიკოაგულანტის სკრინინგი);

• რეციდიული გადატანილი თრომბოზის შემთხვევაში (განსაკუთრებით - ახალგაზრდა პაციენტებში);

• დისემინირებული ინტრავასკულარული კოაგულაციის (DIC) ეჭვის შემთხვევაში;

• ღვიძლის ფუნქციის შეფასება (კოაგულაციური ფაქტორების უმეტესობა სინთეზდება ღვიძლში);

• ვიტამინ K-ის დეფიციტის შემთხვევაში (ფაქტორი II, VII, IX, X);

• მასიური სისხლის გადასხმის (ტრანსფუზიის) ფონზე;

• ღვიძლის დაავადებების მონიტორინგი;

• პირდაპირი ორალური ანტიკოაგულანტებით (DOAC: აპიქსაბანი, რივაროქსაბანი) თერაპიის მონიტორინგი;

• ანტიკოაგულანტური თერაპიის შემდეგ შესაძლო ჰემორაგიული გართულებების შემთხვევაში.

როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?

• კვლევისთვის სპეციფიური მომზადება არ არის საჭირო;

• რეკომენდებულია ნიმუშის აღება დილით, ფიზიკური ვარჯიშისა და მძიმე სტრესის გარეშე;

• კვლევის წინ 24 საათით ადრე თავი შეიკავეთ ალკოჰოლის მოხმარებისგან;

• კვლევის წინ 30 წუთით ადრე თავი შეიკავეთ მოწევისგან;

•თუ სვამთ ანტიკოაგულანტებს, ანალიზის აღება უნდა მოხდეს მედიკამენტის მიღებამდე.

ქალებში - კვლევა არ სრულდება მენსრუალური ციკლის დროს.

კვლევის მეთოდოლოგია

Sysmex CS 5100 (Sysmex Corporation, Japan) - clotting, chromogenic, immunological and platelet aggregation methods - ავტომატური კოაგულაციური ანალიზატორი

კვლევის შესრულების დრო

4 საათი