კვლევის შესახებ
ფიბრინოგენი (Fibrinogen, კოაგულაციის I ფაქტორი) არის ღვიძლში სინთეზირებული პლაზმური გლიკოპროტეინი, რომელიც წარმოადგენს სისხლის შედედების სისტემის ერთ-ერთ უმთავრეს კომპონენტს. ფიბრინოგენი არის წინამორბედი ცილა ფიბრინისა, რომელიც წარმოიქმნება შედედების კასკადის ბოლო ეტაპზე: თრომბინის ზემოქმედებით ფიბრინოგენი იშლება ფიბრინად, რომელიც ქმნის თრომბის სტრუქტურულ ჩონჩხს.
ფიბრინოგენი ასევე წარმოადგენს მწვავე ფაზის ცილას; მისი დონე იზრდება ანთებითი, ინფექციური ან ტრავმული პროცესების დროს. გარდა ამისა, ფიბრინოგენი მონაწილეობს თრომბოციტების აგრეგაციასა და სისხლის სიბლანტის რეგულაციაში.
ფიბრინოგენის ლაბორატორიული განსაზღვრა გამოიყენება სისხლის შედედების სისტემის შესაფასებლად, ანთებითი პროცესის გამოვლენისთვის, თრომბოზული რისკისა და ღვიძლის სინთეზური ფუნქციის სტატუსის დასადგენად.
ფიბრინოგენის დონის ცვლილება შესაძლოა მიუთითებდეს როგორც სისხლის შედედების დარღვევაზე, ისე ანთებითი ან ღვიძლის დაავადების არსებობაზე.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• კოაგულაციის სისტემის შეფასება (აქტიური სისხლდენის ან თრომბოზის ეჭვი);
• ოპერაციამდელი მზადება;
• დისემინირებული ინტრავასკულარული კოაგულაციის (DIC) ეჭვი;
• თრომბოლიზური თერაპიის (სტრეპტოკინაზა, ალტეპლაზა) მონიტორინგი;
• ღვიძლის ფუნქციის შეფასება (ღვიძლის უკმარისობა, ციროზი);
• გულ-სისხლძარღვოვანი რისკის შეფასება;
• ფიბრინოგენის გენეტიკური დარღვევების (აფიბრინოგენემია, ჰიპოფიბრინოგენემია, დისფიბრინოგენემია) ეჭვი;
• ანთებითი დაავადებების მონიტორინგი;
• ანტიკოაგულანტური თერაპიის შერჩევა და მონიტორინგი;
• ნაყოფის შიდასაშვილოსნოს სიკვდილი, პლაცენტის გადანაცვლება — DIC-ის რისკის შესაფასებლად.
ინტერპრეტაცია
ფიბრინოგენის მაღალი მაჩვენებელი შესაძლოა გამოვლინდეს შემდეგ შემთხვევებში:
• მწვავე ან ქრონიკული ანთებითი დაავადებები (ინფექციები, რევმატოიდული ართრიტი);
• ტრავმა, დამწვრობა, ქირურგიული ჩარევის შემდგომი პერიოდი;
• ონკოლოგიური დაავადებები;
• გულ-სისხლძარღვოვანი დაავადებები (ათეროსკლეროზი, კორონარული გულის დაავადება, ინსულტი);
• თამბაქოს მოწევა;
• ორსულობა (განსაკუთრებით III ტრიმესტრი) და ორალური კონტრაცეპტივების მიღება;
• ნეფროზული სინდრომი;
• შაქრიანი დიაბეტი;
• სიმსუქნე, მეტაბოლური სინდრომი;
• ხანდაზმული ასაკი.
ფიბრინოგენის დაბალი მაჩვენებელი შესაძლოა გამოვლინდეს შემდეგ შემთხვევებში:
• ღვიძლის მძიმე ფუნქციური უკმარისობა (ციროზი, ჰეპატიტი, ღვიძლის მასიური ნეკროზი);
• დისემინირებული ინტრავასკულარული კოაგულაცია (DIC);
• თრომბოლიზური თერაპიის ფონზე;
• გენეტიკური დარღვევები (აფიბრინოგენემია, ჰიპოფიბრინოგენემია, დისფიბრინოგენემია);
• მასიური სისხლდენა და სისხლის გადასხმის შემდგომი მდგომარეობა;
• პრეეკლამფსია, პლაცენტის აბრუფცია, ნაყოფის საშვილოსნოსშიდა სიკვდილი (DIC-ის ფონზე);
• მძიმე მალნუტრიცია;
• L-ასპარაგინაზით თერაპია.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• კოაგულოგრამა (PT, PI, INR, aPTT, Fibrinogen);
• საერთაშორისო ნორმალიზებული შეფარდება (INR/PT);
• აქტივირებული ნაწილობრივი თრომბოპლასტინის დრო (aPTT);
• D-დიმერის განსაზღვრა სისხლში (D-dimer);
• ანტითრომბინ III-ის განსაზღვრა სისხლში (AT III);
• პროტეინ C-ის განსაზღვრა სისხლში (Protein C);
• თავისუფალი პროტეინ S-ის განსაზღვრა სისხლში (Free Protein S);
• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);
• თრომბოციტების რაოდენობის განსაზღვრა სისხლში (PLT);
• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);
• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL);
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
• კვლევისთვის სპეციფიური მომზადება არ არის საჭირო;
• რეკომენდებულია უზმოდ ყოფნა 4 საათის განმავლობაში (განსაკუთრებით ცხიმოვანი საკვების მიღების შემდეგ);
• ქალებში - კვლევა არ სრულდება მენსტრუალური ციკლის დროს.
• აცნობეთ ექიმს მიმდინარე მედიკამენტოზური თერაპიის შესახებ, განსაკუთრებით ანტიკოაგულანტებისა (ვარფარინი, ჰეპარინი, აპიქსაბანი) და ანტიფიბრინოლიზური საშუალებების შესახებ.
ტესტის მეთოდოლოგია
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• medlineplus.gov - Fibrinogen Test
• ncbi.nlm.nih.gov - Fibrinogen (StatPearls)
• mayocliniclabs.com - Fibrinogen, Plasma
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.