კვლევის შესახებ
Coxiella burnetii-ის (Q ცხელება) ფაზა II-ის საწინააღმდეგო IgG ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (Coxiella burnetii Phase II IgG) არის სისხლის შრატის სეროლოგიური კვლევა, რომელიც სისხლის შრატში ავლენს Coxiella burnetii-ის ფაზა II ანტიგენის მიმართ წარმოქმნილ G კლასის (IgG) ანტისხეულებს.
Coxiella burnetii არის ბაქტერია, რომელიც იწვევს ზოონოზურ დაავადებას - Q ცხელებას (ინგლ. Q fever). ადამიანი ძირითადად ინფიცირდება ინფიცირებული შინაური ცხოველების (ცხვარი, თხა, მსხვილფეხა საქონელი) გამონაყოფების, განსაკუთრებით - სანაყოფე გარსებისა და მტვრის ჩასუნთქვით. დაავადება შეიძლება მიმდინარეობდეს უსიმპტომოდ, მწვავედ (გრიპის მსგავსი ცხელება, პნევმონია, ჰეპატიტი) ან გადაიზარდოს ქრონიკულ ფორმაში (ყველაზე ხშირად - ინფექციურ ენდოკარდიტში).
ამ ბაქტერიის თავისებურებაა ე.წ. ფაზური ვარიაცია: მას აქვს ორი ანტიგენური ფაზა - ფაზა I და ფაზა II. მწვავე (მიმდინარე) ინფექციაში ჭარბობს ფაზა II ანტიგენის საწინააღმდეგო ანტისხეულები, ხოლო ქრონიკულ ინფექციაში - ფაზა I ანტისხეულები. ამიტომ ფაზა II IgG-ის განსაზღვრა ძირითადად მწვავე Q ცხელების დიაგნოსტიკისთვის გამოიყენება.Q ცხელების სანდო დიაგნოსტიკისთვის ხშირად საჭიროა დაწყვილებული შრატების (მწვავე და რეკონვალესცენციის ფაზაში აღებული) გამოკვლევა და ანტისხეულების ტიტრის დინამიკაში შეფასება.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• Q ცხელების ეჭვი - გაურკვეველი წარმოშობის ცხელება, ძლიერი თავის ტკივილი, კუნთების ტკივილი, ატიპიური პნევმონია ან ჰეპატიტი;
• ცხოველებთან კონტაქტის მქონე ან მაღალი რისკის პროფესიის პირები (ფერმერები, ვეტერინარები, სასაკლაოს მუშები);
• მწვავე ცხელებითი დაავადება სოფლად ან მეცხოველეობის რეგიონში მოგზაურობის ან საქმიანობის ფონზე;
• ეჭვმიტანილი ენდოკარდიტი ან ღვიძლის ჩართულობა გაურკვეველი მიზეზით;
• Q ცხელების მკურნალობის ეფექტიანობის შეფასება (ანტისხეულების ტიტრის მონიტორინგი);
• ფაზა I ანტისხეულებთან ერთად - მწვავე და ქრონიკული ინფექციის გასარჩევად.
ინტერპრეტაცია
ფაზა II IgG-ის დადებითი (მომატებული) შედეგი შესაძლოა მიუთითებდეს:
• მწვავე (ახლო პერიოდში განვითარებულ) Q ცხელებაზე, განსაკუთრებით – მაშინ, როდესაც ფაზა II ანტისხეულების მაჩვენებელი ფაზა I-ზე მაღალია;
• ახლო პერიოდში გადატანილ ინფექციაზე.
მწვავე ინფექციის სანდო დადასტურებად ითვლება ფაზა II IgG-ის მაჩვენებლის მკვეთრი (მაგ., ოთხჯერადი) მატება დაწყვილებულ შრატებში, რომლებიც აღებულია 3–6 კვირის ინტერვალით. თუ ფაზა I ანტისხეულების მაჩვენებელი ფაზა II-ზე მაღალი ან თანაბარია, ეს შესაძლოა მიუთითებდეს ქრონიკულ ინფექციაზე (მაგ., ენდოკარდიტი), რაც დამატებით გამოკვლევას მოითხოვს.
ფაზა II IgG-ის უარყოფითი (ნორმალური) შედეგი შესაძლოა მიუთითებდეს:
• Q ცხელების ინფექციის არარსებობაზე;
• ინფექციის ძალიან ადრეულ ეტაპზე, როდესაც ანტისხეულებს ჯერ არ მოუსწრიათ გამომუშავება (კლინიკური ეჭვის შენარჩუნებისას რეკომენდებულია კვლევის განმეორება 2–3 კვირის შემდეგ).
აღნიშნული კვლევა წარმოადგენს ანალიზის სასწრაფო (CITO) ვარიანტს: სამედიცინო შინაარსი და შედეგების ინტერპრეტაცია სტანდარტული კვლევის იდენტურია, განსხვავება მხოლოდ შესრულების დაჩქარებულ ვადაშია.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის კლინიკურ მონაცემებთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• Coxiella burnetii-ის დნმ-ის განსაზღვრა PCR მეთოდით (Coxiella burnetii DNA, PCR);
• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);
• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);
• ალანინამინოტრანსფერაზისა და ასპარტატამინოტრანსფერაზის განსაზღვრა სისხლში (ALT,AST);
• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL).
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
კვლევისთვის სპეციფიური მომზადება არ არის საჭირო.
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• cdc.gov - Clinical and Laboratory Diagnosis for Q Fever
• aruplab.com - Coxiella burnetii (Q-Fever) Antibodies, IgG and IgM, Phase I and II
• ncbi.nlm.nih.gov - Antibody Response to Phase II Antigen in Acute Q Fever
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.
