კვლევის შესახებ
Bordetella pertussis-ის (ყივანახველა) საწინააღმდეგო IgM ანტისხეულები არის ლაბორატორიული კვლევა, რომელიც აფასებს ორგანიზმის იმუნურ პასუხს ბაქტერია Bordetella pertussis-ის მიმართ. ეს ბაქტერია იწვევს ყივანახველას - მწვავე, მაღალკონტაგიოზურ რესპირაციულ ინფექციას, რომელსაც ახასიათებს ხანგრძლივი, შეტევითი (პაროქსიზმული) ხველა.
IgM კლასის ანტისხეულები (იმუნოგლობულინი M) არის ის ანტისხეულები, რომლებსაც ორგანიზმი ყველაზე ადრე გამოიმუშავებს ინფექციაზე საპასუხოდ. შესაბამისად, მათი გამოვლენა სისხლის შრატში მიუთითებს ახლახან გადატანილ ან მიმდინარე ინფექციაზე.
სეროლოგიური კვლევა, მათ შორის IgM-ის განსაზღვრა, ძირითადად დამხმარე მეთოდია და გამოიყენება დაავადების შედარებით გვიან ეტაპზე, როდესაც ხველა რამდენიმე კვირაა გრძელდება და პათოგენის უშუალო იდენტიფიკაცია (ნაცხის PCR ან ბაქტერიოლოგიური კულტურა) უკვე ნაკლებად ინფორმაციულია. ვაქცინაციის შემდგომ პერიოდში ორგანიზმში შესაძლოა ცირკულირებდეს IgM და IgG ანტისხეულები, რის გამოც შედეგის კლინიკური ინტერპრეტაციისას აუცილებელია ვაქცინაციის ისტორიის გათვალისწინება.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• ხანგრძლივი (2 კვირაზე მეტი ხანგრძლივობის) ხველა, განსაკუთრებით შეტევითი ხასიათის;
• ხველის შეტევის ბოლოს დამახასიათებელი ჩასუნთქვის ხმა („წივილი“);
• ხველის შეტევის შემდგომი ღებინება;
• ყივანახველაზე ეჭვი, როდესაც სიმპტომებიდან უკვე 2-4 კვირაა გასული და ნახველის კვლევა (PCR, კულტურა) უკვე ნაკლებინფორმაციულია;
• ყივანახველით დაავადებულ ადამიანთან კონტაქტი;
• ეპიდემიოლოგიური (გავრცელების შესწავლის) მიზნით აფეთქების კერებში;
• ჩვილებსა და მცირეწლოვან ბავშვებში ხანგრძლივი ხველის ან სუნთქვის გაჩერების (აპნოეს) ეპიზოდების მიზეზის დადგენა.
ინტერპრეტაცია
anti-HBc Total ტესტი იძლევა თვისობრივ პასუხს - დადებითი (რეაქტიული) ან უარყოფითი (არარეაქტიული).
დადებითი (რეაქტიული) anti-HBc Total მიუთითებს HBV-ინფექციასთან კონტაქტზე - მიმდინარე, წარსული ან გადატანილი. ცალკე ეს შედეგი ვერ ანსხვავებს მწვავე, ქრონიკულ ან გადატანილ ინფექციას - საჭიროა სხვა მარკერების (HBsAg, anti-HBs, anti-HBc IgM) ერთობლივი ინტერპრეტაცია.
ქვემოთ მოცემულია ძირითადი სცენარები anti-HBc-ის დადებითი შედეგისთვის:
• HBsAg(+), anti-HBc Total(+), anti-HBc IgM(+), anti-HBs(−) - მწვავე B ჰეპატიტი (ცოტა ხნის წინ ინფიცირებული);• HBsAg(+), anti-HBc Total(+), anti-HBc IgM(−), anti-HBs(−) - ქრონიკული B ჰეპატიტი (≥6 თვიანი HBsAg);• HBsAg(−), anti-HBc Total(+), anti-HBs(+) - გადატანილი (განვლილი) ინფექცია, არის ბუნებრივი იმუნიტეტი;• HBsAg(−), anti-HBc Total(+), anti-HBs(−) - შესაძლო „ფანჯრის (window) პერიოდი" (ახალი ინფექცია), გადატანილი ინფექცია, ოკულტური HBV ინფექცია, HBsAg მუტანტური ვირუსი ან ცრუდადებითი შედეგი - საჭიროა დამატებითი ტესტირება (HBV DNA, anti-HBc IgM);• HBsAg(−), anti-HBc Total(−), anti-HBs(+) - ვაქცინაციით მიღებული იმუნიტეტი (anti-HBc არ უვითარდებათ ვაქცინირებულ პირებს).
უარყოფითი (არარეაქტიული) anti-HBc Total ნიშნავს, რომ პაციენტს არ აქვს HBV-ის ექსპოზიცია (არც გადატანილი, არც მიმდინარე ინფექცია):
• HBsAg(−), anti-HBc Total(−), anti-HBs(−) - პაციენტი მიმღებია HBV-ს მიმართ (იმუნიტეტი არ აქვს), რეკომენდებულია ვაქცინაცია;• HBsAg(−), anti-HBc Total(−), anti-HBs(+) - ვაქცინაციით მიღებული იმუნიტეტი.
განსაკუთრებული სიტუაციები (იზოლირებული anti-HBc):
• როდესაც მხოლოდ anti-HBc Total არის დადებითი, ხოლო HBsAg და anti-HBs უარყოფითია, შესაძლო ახსნებია:- გადატანილი ინფექცია anti-HBs-ის დონის დროთა განმავლობაში დაკლება;- „ფანჯრის (window) პერიოდი" - ცოტა ხნის წინ გადატანილი ინფექცია;- ოკულტური HBV ინფექცია (HBV DNA დადებითია);- HBsAg მუტანტური ვირუსი;- ცრუდადებითი - საჭიროა განმეორებითი ტესტი 4-8 კვირის შემდეგ;- ახალშობილში HBsAg-დადებითი დედისგან მიღებული პასიური ანტისხეულები (24 თვემდე ასაკში).
ვაქცინირებულ პირებს anti-HBc-ის ანტისხეულები არ უვითარდებათ - ეს ფაქტი საშუალებას გვაძლევს განვასხვავოთ ვაქცინაციით მიღებული იმუნიტეტი ბუნებრივად გადატანილი ინფექციის მიერ წარმოქმნილი იმუნიტეტისგან. ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
კვლევისთვის სპეციალური მომზადება არ არის საჭირო.
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• cdc.gov - Pertussis (Whooping Cough): Laboratory Testing
• labcorp.com - Bordetella pertussis Antibodies, IgM
• ncbi.nlm.nih.gov - Seroprevalence of IgA and IgM antibodies to Bordetella pertussis
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.