კვლევის შესახებ
იმუნოგლობულინი G4 (IgG4) არის G კლასის ანტისხეულის ოთხი ქვეკლასიდან ერთ-ერთი. იმუნოგლობულინი G (IgG) სისხლში ყველაზე გავრცელებული ანტისხეულია და ოთხ ქვეკლასად იყოფა - IgG1, IgG2, IgG3 და IgG4 - რომელთაგან თითოეული იმუნურ დაცვაში განსხვავებულ როლს ასრულებს.
IgG4 ჯანმრთელ ადამიანში მთლიანი IgG-ის მხოლოდ მცირე ნაწილს (დაახლოებით 1-4%) შეადგენს. მისი დონე ნელა იზრდება ბავშვობაში და მოზრდილის მაჩვენებელს დაახლოებით 10 წლის ასაკისთვის აღწევს.
IgG4-ის განსაზღვრა ძირითადად IgG4-თან დაკავშირებული დაავადების (IgG4-Related Disease, IgG4-RD) დიაგნოსტიკური ძიებისას ტარდება - ეს არის სისტემური ფიბროანთებითი დაავადება, რომლისთვისაც დამახასიათებელია ორგანოების სიმსივნისმაგვარი შეშუპება, ქსოვილებში IgG4-დადებითი პლაზმური უჯრედების დაგროვება და, ხშირად, შრატში IgG4-ის მომატებული დონე.
მნიშვნელოვანია გვესმოდეს, რომ შრატში IgG4-ის მომატება IgG4-RD-ის სანდო, მაგრამ არასპეციფიკური ნიშანია - ის შესაძლოა სხვა დაავადებების დროსაც გამოვლინდეს და ჯანმრთელ ადამიანთა მცირე ნაწილშიც გვხვდება. ამიტომ საბოლოო დიაგნოზი ეფუძნება კლინიკური, რადიოლოგიური და ჰისტოლოგიური (ქსოვილის ბიოფსიის) მონაცემების ერთობლიობას.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• IgG4-თან ასოცირებული დაავადების (IgG4-RD) ეჭვი;
• აუტოიმუნური პანკრეატიტის (პანკრეასის ანთება) გამოკვლევა;
• სანერწყვე ან საცრემლე ჯირკვლების ხანგრძლივი, აუხსნელი შეშუპება;
• ერთი ან რამდენიმე ორგანოს სიმსივნისმაგვარი დაზიანება (თირკმელი, ფილტვი, ნაღვლის სადინარები, რეტროპერიტონეუმი);
• სკლეროზირებადი ქოლანგიტის ან რეტროპერიტონეული ფიბროზის გამოკვლევა;
• უკვე დიაგნოსტირებული IgG4-RD-ის მკურნალობაზე პასუხისა და დაავადების აქტიურობის მონიტორინგი;
• რეციდივის რისკის შეფასება;
• IgG ქვეკლასების სრული პანელის ნაწილად - იმუნოდეფიციტის ან ხშირი ინფექციების გამოკვლევისას.
ინტერპრეტაცია
IgG4-ის შედეგი ფასდება თვისობრივად - ფასდება, IgG4-ის დონე მომატებულია, ნორმაშია თუ დაქვეითებული.
IgG4-ის მომატებული მაჩვენებელი შესაძლოა გამოვლინდეს:
• IgG4-თან ასოცირებული დაავადება (IgG4-RD), მათ შორის აუტოიმუნური პანკრეატიტი;
• IgG4-ასოცირებული სკლეროზირებადი ქოლანგიტი, სიალადენიტი, დაკრიოადენიტი;
• რეტროპერიტონეული ფიბროზი;
• ალერგიული დაავადებები (ატოპიური დერმატიტი, ბრონქული ასთმა, ხანგრძლივი ალერგენული ზემოქმედება);
• პარაზიტული (ჰელმინთური) ინფექციები;
• ცალკეული ავთვისებიანი დაავადებები (მაგ., პანკრეასის ადენოკარცინომა) და სხვა ანთებითი მდგომარეობები;
• მცირედ მომატებული დონე გვხვდება ჯანმრთელ ადამიანთა მცირე ნაწილშიც.
IgG4-ის დაბალი მაჩვენებელი:
იზოლირებული IgG4-დეფიციტი ხშირია (აღინიშნება მოსახლეობის მნიშვნელოვან ნაწილში), მაგრამ უმეტესად კლინიკურად უმნიშვნელოა და ჩვეულებრივ სიმპტომებს არ იწვევს. ის შესაძლოა გვხვდებოდეს უფრო ფართო იმუნოდეფიციტური მდგომარეობების ფარგლებშიც.
IgG4-ის მნიშვნელოვანი მომატება (ნორმის ზედა ზღვარზე ორჯერ მეტი) IgG4-RD-ის სასარგებლოდ მეტყველებს, თუმცა საბოლოო დიაგნოზი მხოლოდ შრატის შედეგს არ ეფუძნება. აუცილებელია კლინიკური სურათის, რადიოლოგიური მონაცემებისა და, საჭიროებისას, ქსოვილის ბიოფსიის შეფასება.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• იმუნოგლობულინ G-ის განსაზღვრა სისხლში (IgG);
• იმუნოგლობულინ E-ის განსაზღვრა სისხლში (IgE);
• შრატის ცილების ელექტროფორეზი (SPEP);
• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);
• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);
• კომპლემენტის C3 კომპონენტების განსაზღვრა სისხლში (Complement C3);
• კომპლემენტის C4 კომპონენტების განსაზღვრა სისხლში (Complement C4);
• ანტინუკლეარული ანტისხეულები (ANA);
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
• კვლევისთვის სპეციფიური მომზადება არ არის საჭირო.
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• mayocliniclabs.com - IgG Subclasses, Serum
• ncbi.nlm.nih.gov - IgG4-Related Disease (StatPearls)
• merckmanuals.com - IgG4-Related Disease
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.
