კვლევის შესახებ
საშვილოსნოს ყელის ბიოფსიის იმუნოჰისტოქიმიური გამოკვლევა (Ki-67 და p16) არის დამხმარე ლაბორატორიული მეთოდი, რომელიც გამოიყენება საშვილოსნოს ყელის პრეკანცეროზული ცვლილებების (ბრტყელუჯრედოვანი ინტრაეპითელური დაზიანებების) ხარისხის დასაზუსტებლად.
p16 ცილა (p16INK4a) ენდოგენური ცილაა, რომლის ძლიერი დიფუზური ექსპრესია ასოცირდება დისპლაზიასთან, რაც, როგორც წესი, მაღალი რისკის ადამიანის პაპილომარვირუსით არის გამოწვეული. Ki-67 არის უჯრედების გაყოფის (პროლიფერაციის) მარკერი, რომლის ექსპრესიის პატერნი ასახავს უჯრედული პროლიფერაციის აქტივობას.
ამ ორი მარკერის ერთად შეფასება ეხმარება პათოლოგს, დიფერენცირება მოახდინოს მაღალი ხარისხის (HSIL / CIN 2-3) და დაბალი ხარისხის (LSIL / CIN 1) დაზიანებებს შორის, ისევე როგორც ნეოპლაზიური ცვლილებები განასხვაოს კეთილთვისებიანი „მიმბაძველი“ (mimic) მდგომარეობებისგან. საერთაშორისო (LAST) რეკომენდაციებით, p16 იმუნოჰისტოქიმია გამოიყენება მაშინ, როცა მორფოლოგიური სურათი ორაზროვანია.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• საშვილოსნოს ყელის ბიოფსიაში გამოვლენილი მაღალი და დაბალი ხარისხის დაზიანებების (HSIL vs. LSIL, CIN 2-3 vs. CIN 1) გარჩევა;
• კიბოსწინარე ცვლილებების ხარისხის დაზუსტება მორფოლოგიურად ბუნდოვან შემთხვევებში;
• HPV-ასოცირებული დაზიანებების დადასტურება;
• კიბოსწინარე დაზიანებების გარჩევა კეთილთვისებიანი (მიმბაძველი) მდგომარეობებისგან;
• პათოლოგებს შორის დიაგნოსტიკური თანხმობის გაუმჯობესება;
• პატაპ-ტესტისა (ციტოლოგია) და კოლპოსკოპიის შემდგომი ბიოფსიის შედეგების დაზუსტება.
ინტერპრეტაცია
p16 და Ki-67-ის იმუნოჰისტოქიმიური კვლევა არის თვისობრივი/ნახევრად-რაოდენობრივი დიაგნოსტიკური მეთოდი, რომლითაც ფასდება p16-ისა და Ki-67-ის ექსპრესიის ხასიათი და განაწილება საშვილოსნოს ყელის ეპითელიუმში.
p16-ის ძლიერი დიფუზური („ბლოკისებრი“) ექსპრესია ეპითელიუმის ბაზალურ და პარაბაზალურ შრეებში, რაც კომბინირებულია Ki-67-ის მომატებულ პროლიფერაციულ აქტივობასთან, მიუთითებს მაღალი ხარისხის ინტრაეპითელურ დაზიანებაზე (HSIL / CIN 2-3), რომელიც:
• წარმოადგენს მაღალი რისკის ტიპის HPV-ასოცირებულ კიბოსწინარე ცვლილებას;
• საჭიროებს აქტიურ კლინიკურ მართვას.
p16-ის უარყოფითი ან ფოკალური (კეროვანი) ექსპრესია და Ki-67-ის დაბალი, ფიზიოლოგიური აქტივობა, როგორც წესი, ასოცირდება დაბალი ხარისხის დაზიანებასთან (LSIL / CIN 1) ან არა-ნეოპლაზიურ ცვლილებებთან.
მნიშვნელოვანია, რომ p16-ისა და Ki-67-ის შედეგი ყოველთვის ინტერპრეტირდება ქსოვილის ჰისტოპათოლოგიურ სურათთან (H&E), HPV-ტესტირების შედეგებთან და კლინიკურ მონაცემებთან ერთად; ცალკეული მარკერი დამოუკიდებლად არ განსაზღვრავს საბოლოო დიაგნოზს.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს კლინიცისტის მიერ პაციენტის ანამნეზურ მონაცემებთან და სხვა დიაგნოსტიკური გამოკვლევების შედეგებთან კომპლექსურად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• ციტოლოგიური გამოკვლევა (პაპ-ტესტი);
• ადამიანის პაპილომავირუსის (HPV) DNA გამოვლენა და ტიპირება (PCR);
• იმუნოჰისტოქიმიური მარკერული პანელი (ჩვენების მიხედვით);
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
კვლევისთვის სპეციალური მომზადება არ არის საჭირო.
ტესტის მეთოდოლოგია
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• ncbi.nlm.nih.gov - Significance and limitations of routine p16/Ki-67 immunohistochemistry for HSIL
• nature.com - The value of Ki67 for the diagnosis of LSIL and problems of p16 in HSIL
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ქეთევან კანკავა - მოლეკულური პათოლოგიის განყოფილების უფროსი, პათოლოგანატომი, იმუნოჰისტოქიმიის განყოფილების უფროსი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.
