კვლევის შესახებ
კვანტიფერონი (QuantiFERON-TB Gold Plus) არის სისხლის თანამედროვე იმუნოლოგიური კვლევა, რომელიც გამოიყენება ტუბერკულოზის მიკობაქტერიით (Mycobacterium tuberculosis) ინფიცირების გამოსავლენად. კვლევა ეფუძნება ინტერფერონ-გამას (IFN-γ) გამოთავისუფლების განსაზღვრის პრინციპს (IGRA - Interferon-Gamma Release Assay). ტუბერკულოზით ინფიცირებულ პირში T-ლიმფოციტები სენსიბილიზებულია M. tuberculosis-ის სპეციფიკური ანტიგენების (ESAT-6, CFP-10) მიმართ. კვანტიფერონის ტესტის დროს სისხლის ნიმუშს ამ ანტიგენებთან აკონტაქტებენ, რის საპასუხოდაც სენსიბილიზებული T-უჯრედები გამოყოფენ ინტერფერონ-გამას.
კვანტიფერონი მნიშვნელოვანი უპირატესობებით გამოირჩევა ტუბერკულინური კანის ტესტისგან (მანტუს რეაქციისგან): ის არ იძლევა ცრუ დადებით შედეგს BCG ვაქცინაციის ან გარემოში მყოფი არატუბერკულოზური მიკობაქტერიებით ინფიცირების შემთხვევაში, მოითხოვს მხოლოდ ერთ ვიზიტს და მისი ინტერპრეტაცია ობიექტურ კრიტერიუმებს ეყრდნობა. მნიშვნელოვანია, რომ კვანტიფერონი ვერ განასხვავებს აქტიურ ტუბერკულოზს ლატენტური ტუბერკულოზური ინფექციისგან (LTBI) - დადებითი შედეგი მხოლოდ ინფიცირების ფაქტს ადასტურებს.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• ტუბერკულოზის სიმპტომების არსებობა (ხანგრძლივი ხველა, სუბფებრილური ტემპერატურა, ღამის ოფლიანობა, წონის დაკლება, ჰემოპტიზია);
• ტუბერკულოზით დაავადებულ პირთან კონტაქტი;
• ლატენტური ტუბერკულოზური ინფექციის (LTBI) სკრინინგი;
• იმუნოსუპრესიული თერაპიის (ბიოლოგიური პრეპარატების, TNF-α ინჰიბიტორების) დაწყებამდე ტუბერკულოზის გამორიცხვა;
• აივ-ინფიცირებული პირები;
• ორგანოთა ტრანსპლანტაციის კანდიდატები;
• სამედიცინო პერსონალი და ტუბერკულოზის მაღალი რისკის ჯგუფები;
• BCG-ვაქცინირებული პირების ტუბერკულოზზე გამოკვლევა;
• მანტუს ტესტის დადებითი შედეგის დადასტურება.
ინტერპრეტაცია
კვლევის შედეგი შეიძლება იყოს:
• დადებითი (Positive) - მიუთითებს M. tuberculosis-ით ინფიცირებაზე (აქტიური ან ლატენტური ფორმა). საჭიროა დამატებითი გამოკვლევა (გულმკერდის რენტგენი, ნახველის მიკროსკოპია და ბაქტერიოლოგია, კლინიკური შეფასება) აქტიური ტუბერკულოზის გამოსარიცხად ან დასადასტურებლად;
• უარყოფითი (Negative) - ტუბერკულოზის ინფექცია ნაკლებად სავარაუდოა. თუმცა, ადრეული ინფიცირების ან გამოხატული იმუნოსუპრესიის დროს შესაძლოა ცრუ უარყოფითი შედეგი;
• გაურკვეველი (Indeterminate) - ტესტი ვერ ინტერპრეტირდება. ხშირად ვითარდება იმუნოსუპრესიის, ლიმფოპენიის, ტექნიკური ხარვეზების ან ნიმუშის არასწორი დამუშავების შედეგად. რეკომენდებულია კვლევის გამეორება.
დადებითი შედეგი არ განასხვავებს აქტიურ და ლატენტურ ტუბერკულოზს - საჭიროა ამის დაზუსტება კლინიკური და რადიოლოგიური მეთოდებით.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან და სხვა გამოკვლევების პასუხებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);
• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);
• ნახველის PCR (GeneXpert MTB/RIF) M. tuberculosis-ზე;
• ადენოზინ დეამინაზა (ADA), ექსუდატში;
• აივ-ის საწინააღმდეგო ანტისხეულებისა და p24 ანტიგენის კომბინირებული განსაზღვრა სისხლში (HIV Ag/Ab Combo);
• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL);
• თირეოტროპული ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (TSH).
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
კვლევისთვის სპეციალური მომზადება არ არის საჭირო.
მასალის ტიპი
სისხლი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები: • mayocliniclabs.com - QuantiFERON-TB Gold Plus, Blood• questdiagnostics.com - QuantiFERON TB Gold Plus• qiagen.com - QuantiFERON-TB Gold Test Result Interpretation
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი; • ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.
