კვლევის შესახებ
SARS-CoV-2 ანტიგენის სწრაფი ტესტი (SARS-CoV-2 Antigen Rapid Test) არის სწრაფი დიაგნოსტიკური ტესტი, რომელიც ნაზოფარინგეალურ ან ცხვირის ნაცხში ავლენს SARS-CoV-2 ვირუსის (COVID-19-ის გამომწვევი) ცილებს - ანტიგენებს (ძირითადად ნუკლეოკაფსიდის ცილას). ტესტი მუშაობს იმუნოქრომატოგრაფიული (lateral flow) მეთოდით და შედეგს, როგორც წესი, 15–30 წუთში იძლევა.
ანტიგენის გამოვლენა ნიშნავს, რომ ორგანიზმში ვირუსი აქტიურად რეპლიცირდება - ანტიგენი ყველაზე კარგად ვლინდება ინფექციის მწვავე ფაზაში, სიმპტომების დაწყებიდან პირველ დღეებში, როცა ვირუსული დატვირთვა მაღალია.
ანტიგენური სწრაფი ტესტი გამოირჩევა მაღალი სპეციფიკურობით (დადებითი შედეგი, როგორც წესი, სარწმუნოა), თუმცა მისი მგრძნობელობა PCR-თან შედარებით დაბალია. ამიტომ უარყოფითი შედეგი ყოველთვის პრეზუმფციულად უნდა შეფასდეს და, საჭიროების შემთხვევაში, PCR-ით დადასტურდეს.
ტესტის მთავარი უპირატესობა სიჩქარეა, რაც მას სასარგებლოს ხდის ინფიცირებული პირების სწრაფი იდენტიფიკაციისა და იზოლაციისთვის.
ანტიგენური სწრაფი ტესტის დადებითი შედეგი მაღალი სადიაგნოსტიკო ღირებულებისაა, მაგრამ უარყოფითი შედეგი არ გამორიცხავს ინფექციას და ხშირად საჭიროებს PCR-ით დადასტურებას.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• COVID-19-ის სიმპტომები (ცხელება, ხველა, ყელის ტკივილი, სუნთქვის გაძნელება, გემოვნებისა და ყნოსვის დაკარგვა);
• ცნობილ COVID-19-დადებით პირთან კონტაქტი;
• ინფექციის სწრაფი სკრინინგი (მაგ., ჰოსპიტალიზაციამდე, მოგზაურობამდე, ღონისძიებამდე);
• რესპირაციული სიმპტომების მქონე პაციენტის ტრიაჟი;
• ეპიდემიოლოგიური მონიტორინგი მჭიდრო კოლექტივებში;
• უარყოფითი შედეგის განმეორებითი გადამოწმება (სერიული ტესტირება) სიმპტომების შენარჩუნებისას.
ინტერპრეტაცია
დადებითი შედეგი მიუთითებს:
• ნიმუშში SARS-CoV-2-ის ანტიგენის არსებობაზე, რაც მიუთითებს მიმდინარე აქტიურ ინფექციაზე;
• დადებითი შედეგის მქონე პირმა უნდა მიიღოს იზოლაციისა და დაცვის ზომები და მიმართოს ექიმს.
უარყოფითი შედეგი:
• ნიშნავს, რომ ანტიგენი ნიმუშში არ გამოვლინდა, თუმცა ეს სრულად არ გამორიცხავს ინფექციას;
• ცრუ-უარყოფითი შედეგი შესაძლებელია ინფექციის ადრეულ ან გვიან ეტაპზე, დაბალი ვირუსული დატვირთვის ან ნიმუშის არასწორი აღების დროს;
• სიმპტომების შენარჩუნებისას რეკომენდებულია ტესტის გამეორება 48 საათის ინტერვალით ან PCR-ით დადასტურება.
შედეგი ფასდება პაციენტის სიმპტომებთან, კონტაქტის ისტორიასა და ეპიდემიოლოგიურ ვითარებასთან ერთად.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• H1N1 A და B ტიპის გრიპის ანტიგენების განსაზღვრა, სწრაფი ტესტი;
• SARS-CoV-2-ის რნმ-ის განსაზღვრა (RT-PCR);
• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);
• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
• კვლევისთვის სპეციალური მომზადება არ არის საჭირო;
• სასურველია ნაცხის აღებამდე 30 წუთით ადრე თავი შეიკავოთ ჭამის, სმის, ცხვირის გამორეცხვისა და ცხვირის წვეთების გამოყენებისგან;
• აცნობეთ ექიმს სიმპტომების დაწყების თარიღისა და კონტაქტის ისტორიის შესახებ.
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• cdc.gov - Overview of Testing for SARS-CoV-2
• fda.gov - Understanding At-Home OTC COVID-19 Antigen Test Results
• medlineplus.gov - COVID-19 Testing
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.