კვლევის შესახებ
პროგესტერონი არის ჰორმონი, რომელსაც ქალებში ძირითადად საკვერცხეები გამოიმუშავებენ; მცირე რაოდენობით მას თირკმელზედა ჯირკვლებიც სინთეზირებენ, ხოლო ორსულობის დროს - პლაცენტა.
პროგესტერონი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მენსტრუალურ ციკლსა და ორსულობაში. მენსტრუალური ციკლის პირველ ნახევარში ესტროგენი ასქელებს ენდომეტრიუმს. ციკლის შუა პერიოდში ხდება ოვულაცია - საკვერცხიდან კვერცხუჯრედის გამოთავისუფლება - და ამის შემდეგ პროგესტერონის დონე იწყებს მატებას.
პროგესტერონი ამზადებს ენდომეტრიუმს განაყოფიერებული კვერცხუჯრედის იმპლანტაციისთვის. თუ ორსულობა არ დადგა, პროგესტერონის დონე იკლებს და იწყება მენსტრუაცია. ორსულობის შემთხვევაში პროგესტერონის დონე აგრძელებს მატებას და ხელს უწყობს ორსულობის შენარჩუნებას.
პროგესტერონის სისხლის კვლევა ეხმარება ოვულაციის შეფასებას, უშვილობის დიაგნოსტიკასა და ორსულობის ადრეული გართულებების შეფასებას.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• ოვულაციის შეფასება - დადგინდეს, ხდება თუ არა ოვულაცია;
• უშვილობის (ნაყოფიერების პრობლემების) მიზეზის დადგენა;
• ნაყოფიერების სამკურნალო მკურნალობის ეფექტურობის შეფასება;
• მენსტრუალური ციკლის დარღვევების შეფასება;
• ორსულობის ადრეულ ეტაპზე მუცლის მოშლის რისკის შეფასება;
• საშოგარეშე (ექტოპიური) ორსულობის ეჭვი;
• მაღალი რისკის ორსულობის მონიტორინგი;
• თირკმელზედა ჯირკვლების ფუნქციის დარღვევის ან საკვერცხის ზოგიერთი სიმსივნის ეჭვი.
ინტერპრეტაცია
პროგესტერონის მატება მენსტრუალური ციკლის ლუთეინურ ფაზაში ნორმალური მოვლენაა და მიუთითებს მომხდარ ოვულაციაზე. პროგესტერონის დონის მატება აღინიშნება ასევე ორსულობის დროს.
პროგესტერონის მომატება (ოვულაციისა და ორსულობის გარდა) შესაძლოა ასოცირდებოდეს თირკმელზედა ჯირკვლების ფუნქციის დარღვევასთან ან საკვერცხის ზოგიერთ ნეოპლაზიურ პროცესთან.
პროგესტერონის დაბალი დონე ლუთეინურ ფაზაში შესაძლოა მიუთითებდეს ოვულაციის არარსებობაზე (ანოვულაცია) ან ყვითელი სხეულის უკმარისობაზე, რაც ფერტილობის პრობლემების ერთ-ერთი მიზეზია.
ორსულობის დროს პროგესტერონის დაბალი დონე შესაძლოა ასოცირდებოდეს სპონტანური აბორტის საფრთხესთან ან საშვილოსნოსგარე (ექტოპიურ) ორსულობასთან.
პროგესტერონის დონე მენსტრუალური ციკლის სხვადასხვა ფაზაში მნიშვნელოვნად იცვლება, ამიტომ შედეგი ყოველთვის ფასდება ციკლის დღის, ორსულობის არსებობის, კლინიკური სურათისა და სხვა გამოკვლევების გათვალისწინებით.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის ანამნეზთან და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• მალუთეინიზებელი ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (LH);
• ფოლიკულომასტიმულირებელი ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (FSH);
• ესტრადიოლის განსაზღვრა სისხლში (E2);
• პროლაქტინის განსაზღვრა სისხლში (PRL);
• საერთო ბეტაქორიონული გონადოტროპინის განსაზღვრა სისხლში (β-hCG);
• თირეოტროპული ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (TSH);
• 17-ჰიდროქსიპროგესტერონის განსაზღვრა სისხლში (17-OH Progesterone).
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
• კვლევისთვის სპეციფიკური მომზადება ჩვეულებრივ საჭირო არ არის;
• ქალებში - ანალიზი უნდა ჩატარდეს მენსტრუალური ციკლის 18-24 დღეს.
ტესტის მეთოდოლოგია
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• medlineplus.gov - Progesterone Test
• medlineplus.gov - Serum progesterone
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.