კვლევის შესახებ
ფოლიკულომასტიმულირებელი ჰორმონი (FSH) არის ჰორმონი, რომელსაც თავის ტვინში მდებარე ჯირკვლის - ადენოჰიპოფიზის (ჰიპოფიზის წინა წილი) - გამოიმუშავებს. FSH მნიშვნელოვან როლს ასრულებს სქესობრივ განვითარებასა და რეპროდუქციულ ფუნქციაში.
ქალებში FSH არეგულირებს მენსტრუალურ ციკლს, ასტიმულირებს საკვერცხეებში ფოლიკულების (კვერცხუჯრედის შემცველი წარმონაქმნების) ზრდას და ამზადებს კვერცხუჯრედს ოვულაციისთვის. ის ასევე ხელს უწყობს საკვერცხეების მიერ ესტროგენის გამომუშავებას.
მამაკაცებში FSH არეგულირებს სპერმატოგენეზს სათესლე ჯირკვლებში და გავლენას ახდენს მათ ხარისხზე.
ბავშვებში FSH-ის დონე დაბალია სქესობრივი მომწიფების (პუბერტატის) დაწყებამდე; პუბერტატის პერიოდში მისი დონე იმატებს სხვა ჰორმონებთან ერთად და იწვევს სქესობრივი განვითარების ნიშნებს.
FSH ჩვეულებრივ ფასდება სხვა ჰორმონებთან, განსაკუთრებით ლუტეინიზებელ ჰორმონთან (LH) ერთად, რადგან ეს ორი ჰორმონი ერთობლივად აკონტროლებს რეპროდუქციულ ფუნქციას.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
ქალებში:
• უშვილობა ან ორსულობის დაგეგმვა;
• მენსტრუალური ციკლის დარღვევები (არარეგულარული, იშვიათი ან არარსებული მენსტრუაცია);
• მენოპაუზის ან პერიმენოპაუზის შეფასება;
• საკვერცხეების ფუნქციის დარღვევის ეჭვი (მაგ., პოლიკისტოზური საკვერცხეების სინდრომი, საკვერცხეების ნაადრევი უკმარისობა);
მამაკაცებში:
• უშვილობა, სპერმის დაბალი რაოდენობა;
• სათესლე ჯირკვლების ფუნქციის დარღვევის ეჭვი;
• სქესობრივი ლტოლვის დაქვეითება;
ბავშვებსა და მოზარდებში:
• ნაადრევი სქესობრივი მომწიფების ეჭვი;
• დაგვიანებული სქესობრივი მომწიფების ეჭვი;
ასევე:
• ჰიპოფიზის დაავადებების (მათ შორის სიმსივნის) დიაგნოსტიკა.
ინტერპრეტაცია
ფოლიკულმასტიმულირებელი ჰორმონის (FSH) ტესტის მონაცემების რედაქტირებული ვერსია:
FSH-ის მატება ქალებში ხშირად მიუთითებს საკვერცხეების ფუნქციური რეზერვის შემცირებაზე; ის აღინიშნება მენოპაუზის, პერიმენოპაუზისა და საკვერცხეების პირველადი უკმარისობის დროს. FSH-ის მაღალი დონე შესაძლოა გამოვლინდეს ზოგიერთი გენეტიკური დარღვევის ფონზეც.
FSH-ის მატება მამაკაცებში შესაძლოა მიუთითებდეს სათესლე ჯირკვლების პირველად უკმარისობაზე.
ბავშვებში FSH-ის მატება შესაძლოა მიუთითებდეს ნაადრევ პუბერტატზე (სქესობრივი მომწიფების ნაადრევ დაწყებაზე).
FSH-ის დაქვეითება როგორც ქალებში, ისე მამაკაცებში ხშირად მიუთითებს ჰიპოთალამურ-ჰიპოფიზური სისტემის (თავის ტვინის იმ უბნების, რომლებიც ჰორმონების გამომუშავებას აკონტროლებენ) ფუნქციის დარღვევაზე (ცენტრალურ ჰიპოგონადიზმზე). ქალებში FSH-ის დაბალი დონე შესაძლოა აღინიშნებოდეს მენსტრუალური ციკლის დარღვევებისა და ოვულაციის პრობლემების ფონზე.
FSH-ის დონე მენსტრუალური ციკლის სხვადასხვა ფაზაში იცვლება, ამიტომ შედეგი ყოველთვის ფასდება ციკლის დღის, ასაკის, სქესის, სიმპტომებისა და სხვა ჰორმონების (განსაკუთრებით LH-ის) მაჩვენებლების გათვალისწინებით.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის ანამნეზთან და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• მალუთეინიზებელი ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (LH);
• ესტრადიოლის განსაზღვრა სისხლში (E2);
• პროგესტერონის განსაზღვრა სისხლში (PROG);
• პროლაქტინის განსაზღვრა სისხლში (PRL);
• თირეოტროპული ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (TSH);
• ანტიმიულერის ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (AMH);
• ტესტოსტერონის განსაზღვრა სისხლში (Testosterone);
• დეჰიდროეპიანდროსტერონ სულფატის განსაზღვრა სისხლში (DHEA-S).
ტესტის მეთოდოლოგია
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• medlineplus.gov - Follicle-Stimulating Hormone (FSH) Levels Test
• medlineplus.gov - Follicle-stimulating hormone (FSH) blood test
• medlineplus.gov - Luteinizing Hormone (LH) Levels Test
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.