კვლევის შესახებ
ციტომეგალოვირუსი (Cytomegalovirus, CMV / HHV-5) ჰერპესვირუსების ოჯახის წარმომადგენელია და ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გავრცელებული ვირუსია. ზრდასრული მოსახლეობის 40-100% ინფიცირებულია CMV-ით, გეოგრაფიული რეგიონისა და სოციალურ-ეკონომიკური ფაქტორების მიხედვით.
იმუნოკომპეტენტურ პირებში პირველადი CMV-ინფექცია ხშირად გადის უსიმპტომოდ ან მონონუკლეოზის მსგავსი სიმპტომებით. თუმცა, ის მძიმე გართულებებს იწვევს შემდეგ ჯგუფებში:
• ახალშობილებში - თანდაყოლილი CMV-ინფექციის შემთხვევაში (სმენის დაქვეითება, მხედველობის დარღვევა, ცნს-ის დაზიანება, განვითარების ჩამორჩენა);
• იმუნოკომპრომენტირებულ პაციენტებში (აივ-ინფიცირებულები, ორგანოთა რეციპიენტები, ონკოლოგიური პაციენტები) - რეტინიტი, პნევმონიტი, კოლიტი, ენცეფალიტი;
• ორსულობის დროს - ნაყოფის ინფიცირება და თანდაყოლილი დარღვევები.
CMV-ის IgM ანტისხეულები ადრეული ინფექციის მარკერია: სისხლში ჩნდება ინფიცირების 1-2 კვირის შემდეგ და გრძელდება 3-4 თვე (ზოგჯერ მეტხანსაც). IgM-ის დადებითი შედეგი მიუთითებს ახალ (მწვავე) ინფექციაზე ან ლატენტური ინფექციის რეაქტივაციაზე.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• ხანგრძლივი ცხელება გაურკვეველი ეტიოლოგიით;
• ინფექციური მონონუკლეოზის მსგავსი სიმპტომები (ცხელება, ყელის ტკივილი, ლიმფოადენოპათია, ღვიძლისა და ელენთის გადიდება);
• ჰეპატიტი გაურკვეველი ეტიოლოგიით;
• ატიპიური ლიმფოციტები სისხლში;
• ორსულობის დაგეგმვა და ორსულობის სკრინინგი (TORCH-ინფექციების პანელი);
• ახალშობილთა თანდაყოლილი ინფექციების დიაგნოსტიკა;
• აივ-ინფიცირებული პაციენტები;
• ორგანოთა ტრანსპლანტაციის წინ - დონორისა და რეციპიენტის სეროლოგიური სტატუსის დადგენა;
• იმუნოსუპრესიული თერაპიის ფონზე ინფექციის რეაქტივაციის ეჭვი;
• CMV-რეტინიტის, CMV-პნევმონიტის ან CMV-კოლიტის ეჭვი იმუნოკომპრომენტირებულ პაციენტებში.
ინტერპრეტაცია
კვლევის შედეგი შეიძლება იყოს:
• დადებითი (Positive) - მიუთითებს ახლახან გადატანილ (მწვავე) CMV-ინფექციაზე ან ლატენტური ინფექციის რეაქტივაციაზე. ორსულებში დადებითი შედეგი მოითხოვს დამატებით კვლევას (IgG ავიდობა, CMV DNA PCR) პირველადი და რეაქტივირებული ინფექციის გასარჩევად, რადგან ნაყოფისთვის რისკი მნიშვნელოვნად იცვლება;
• უარყოფითი (Negative) - მწვავე CMV-ინფექცია ნაკლებად სავარაუდოა. თუმცა, ადრეულ ეტაპზე (სეროლოგიური ფანჯარა) ცრუ უარყოფითი შედეგი შესაძლებელია;
• საეჭვო (Borderline / Equivocal) - რეკომენდებულია კვლევის გამეორება 1-2 კვირის შემდეგ.
IgM-ისა და IgG-ის ერთობლივი ინტერპრეტაცია:
• IgM (+) / IgG (−) - ახალი (მწვავე) ინფექცია, ადრეული ეტაპი;
• IgM (+) / IgG (+) - მწვავე ან სუბაკუტური ინფექცია, შესაძლო რეაქტივაცია;
• IgM (−) / IgG (+) - გადატანილი ინფექცია, იმუნიტეტი;
• IgM (−) / IgG (−) - ინფექცია არ გამოვლენილა (პირი მგრძნობიარეა).
ორსულობის დროს დადებითი IgM შედეგისას აუცილებელია IgG ავიდობის ტესტი: დაბალი ავიდობა მიუთითებს ახალ (პირველად) ინფექციაზე, ხოლო მაღალი ავიდობა - წარსულ ინფექციაზე.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან, რადიოლოგიურ და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• ციტომეგალოვირუსის საწინააღმდეგო IgG ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (CMV IgG);
• CMV DNA (PCR), სისხლში/შარდში/ამნიოტიკურ სითხეში;
• ეპშტაინ-ბარის ვირუსის საწინააღმდეგო IgM ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (EBV IgM);
• ეპშტაინ-ბარის ვირუსის საწინააღმდეგო IgG ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (EBV IgG);
• ტოქსოპლაზმა გონდიის საწინააღმდეგო IgM ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (Toxoplasma gondii IgM);
• ტოქსოპლაზმა გონდიის საწინააღმდეგო IgG ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (Toxoplasma gondii IgG);
• წითურას ვირუსის საწინააღმდეგო IgM ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (Rubella IgM);
• წითურას ვირუსის საწინააღმდეგო IgG ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (Rubella IgG);
• მარტივი ჰერპესვირუსის საწინააღმდეგო IgM ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (HSV-1/2 IgM);
• მარტივი ჰერპესვირუსის საწინააღმდეგო IgG ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (HSV-1/2 IgG);
• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);
• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL);
• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
კვლევისთვის სპეციალური მომზადება არ არის საჭირო.
ტესტის მეთოდოლოგია
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• medlineplus.gov - Cytomegalovirus (CMV) Tests
• mayocliniclabs.com - Cytomegalovirus (CMV) Antibodies, IgM and IgG, Serum
• mayoclinic.org - Cytomegalovirus (CMV) infection - Diagnosis & treatment
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.