კვლევის შესახებ
Helicobacter pylori არის გრამუარყოფითი, სპირალისებრი ფორმის ბაქტერია, რომელიც კოლონიზაციას ახდენს კუჭის ლორწოვანზე. ის არის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ქრონიკული ინფექციის გამომწვევი მსოფლიოში და მჭიდრო კავშირშია ქრონიკული გასტრიტის, კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების, კუჭის MALT-ლიმფომისა და კუჭის ადენოკარცინომის განვითარებასთან. ჯანმო-ს მიერ H. pylori კლასიფიცირებულია I კატეგორიის (დადასტურებულ) კანცეროგენად.
განავალში H. pylori-ის ანტიგენის განსაზღვრა არის არაინვაზიური, მაღალმგრძნობიარე და მაღალსპეციფიკური (>90%) მეთოდი აქტიური ინფექციის გამოსავლენად.
ერადიკაციული თერაპიის შემდეგ ანტიგენის დონე სწრაფად იკლებს, რაც ამ მეთოდს განსაკუთრებით სასარგებლოს ხდის მკურნალობის ეფექტიანობის კონტროლისთვის.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• დისპეფსია, ეპიგასტრული ტკივილი;
• გულძმარვა, პირში მომჟავო გემოს შეგრძნება;
• ბოყინი, გულისრევა, ღებინება;
• მუცლის შებერილობა, მადის დაქვეითება, წონის დაკლება;
• კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების ეჭვი ან დადასტურებული დიაგნოზი;
• ქრონიკული გასტრიტი;
• კუჭის კიბოს ან MALT-ლიმფომის ოჯახური ისტორია;
• რკინადეფიციტური ანემია გაურკვეველი ეტიოლოგიით;
• B12 ვიტამინის დეფიციტი გაურკვეველი მიზეზით;
• იდიოპათიური თრომბოციტოპენიური პურპურა (ITP);
• არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატების (NSAID) ხანგრძლივი მიღება;
• ერადიკაციული თერაპიის ეფექტიანობის კონტროლი (მკურნალობის დასრულებიდან მინიმუმ 4 კვირის შემდეგ).
ინტერპრეტაცია
კვლევის შედეგი შეიძლება იყოს:
• დადებითი (Positive) - მიუთითებს აქტიურ H. pylori-ის ინფექციაზე. საჭიროა ერადიკაციული თერაპიის დანიშვნა;
• უარყოფითი (Negative) - აქტიური ინფექციის ნიშნები არ ვლინდება. თუმცა, ცრუ უარყოფითი შედეგი შესაძლებელია, თუ პაციენტი იღებდა ანტიბიოტიკებს, პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორებს (PPI), ბისმუტის პრეპარატებს ან H2-ბლოკერებს კვლევის წინა პერიოდში.
H. pylori-ის ინფექცია კლინიკურად შესაძლოა ასოცირდებოდეს:
• ქრონიკულ გასტრიტთან;
• კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულთან;
• გასტროეზოფაგეალური რეფლუქსის დაავადებასთან (GERD);
• კუჭის MALT-ლიმფომასთან;
• კუჭის ადენოკარცინომასთან;
• რკინადეფიციტურ ანემიასთან;
• იდიოპათიურ თრომბოციტოპენიურ პურპურასთან (ITP).
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან, რადიოლოგიურ და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• ჰელიკობაქტერ პილორის საწინააღმდეგო IgG ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (Helicobacter pylori IgG);
• ჰელიკობაქტერ პილორის საწინააღმდეგო IgA ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (Helicobacter pylori IgA);
• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);
• ფარული სისხლი განავალში (FOB);
• რკინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Iron);
• ფერიტინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Ferritin);
• ვიტამინ B12-ის განსაზღვრა სისხლში (Vitamin B12);
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
• ანტიბიოტიკების მიღების შემდეგ კვლევა უნდა ჩატარდეს მინიმუმ 4 კვირის შემდეგ;
• პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორების (ომეპრაზოლი, პანტოპრაზოლი, ეზომეპრაზოლი და სხვ.) და ბისმუტის პრეპარატების მიღება უნდა შეწყდეს კვლევამდე მინიმუმ 2 კვირით ადრე;
• H2-ბლოკერების (რანიტიდინი, ფამოტიდინი) მიღება უნდა შეწყდეს კვლევამდე 1-2 დღით ადრე;
• მასალის აღებამდე თავი შეიკავეთ ფაღარათის საწინააღმდეგო და საფაღარათო პრეპარატების გამოყენებისგან;
• განავლის ნიმუში აიღეთ სპეციალურ, სტერილურ ერთჯერად კონტეინერში;
• ნიმუში ლაბორატორიაში უნდა მიიტანოთ აღებიდან 24 საათის განმავლობაში (მაცივარში შენახვის პირობებში).
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• medlineplus.gov - Helicobacter Pylori (H. Pylori) Tests
• medlineplus.gov - Tests for H pylori
• mayoclinic.org - Helicobacter pylori (H. pylori) infection - Diagnosis & treatment
• mayocliniclabs.com - Helicobacter pylori Antigen, Feces
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.
