კვლევის შესახებ
ცხოველის მასალის ჰისტომორფოლოგიური გამოკვლევა არის ცხოველისგან აღებული ქსოვილის ნიმუშის (ბიოფსიის ან ოპერაციული მასალის) მიკროსკოპული გამოკვლევა, რომელსაც ატარებს ვეტერინარი პათოლოგ-ანატომი დაავადების ბუნების დასადგენად. ეს არის ვეტერინარული პათოლოგიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მიმართულება.
ცხოველებში (შინაური, ბინადარი თუ სასოფლო-სამეურნეო) არსებული წარმონაქმნები, კვანძები და პათოლოგიური ცვლილებები ხშირად არ ექვემდებარება მხოლოდ ვიზუალური დათვალიერებით დიაგნოსტიკას. ქსოვილის ნიმუშის მიკროსკოპული შესწავლა (ჰისტომორფოლოგია) საშუალებას იძლევა დადგინდეს, არის თუ არა ცვლილება ანთებითი, ინფექციური, კეთილთვისებიანი თუ ნეოპლაზიური (ავთვისებიანი) პროცესი.
ნიმუში გადის ფიქსაციის (ჩვეულებრივ 10%-იან ნეიტრალურ ბუფერულ ფორმალინში), დამუშავების, პარაფინში ჩაყალიბების, სექციების მომზადებისა და შეღებვის (H&E) ეტაპებს, ანალოგიურად ადამიანის ქსოვილის კვლევისა. ვეტერინარულ მედიცინაში ეს გამოკვლევა გამოიყენება როგორც ცოცხალ პაციენტებში კლინიკური დიაგნოსტიკისთვის, ისე პოსტმორტემული (სექტორული) გამოკვლევებისთვის.
ცხოველის მასალის ჰისტომორფოლოგიური გამოკვლევა აუცილებელია ნეოპლაზიური პროცესის ბუნების ზუსტად დასადგენად და მკურნალობის თერაპიული ტაქტიკის ადეკვატურად დასაგეგმად.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• ცხოველის კანის ან ქვეშკანის ლუყის, კვანძის ან მასის გამოსაკვლევად;
• ლუყის ბუნების დასადგენად - კეთილთვისებიანი თუ ავთვისებიანი (სიმსივნე);
• უჩვეულო, მზარდი ან პრობლემური (მტკივნეული, წყლულოვანი) ცვლილებების შეფასებისას;
• ანთებითი, ინფექციური, იმუნომედიირებული ან ტოქსიკური დაავადების დასაზუსტებლად;
• ამოკვეთილი სიმსივნის ტიპისა და რეზექციის კიდეების შესაფასებლად;
• პოსტმორტემული (ნეკროფსიის) დიაგნოსტიკისთვის სიკვდილის მიზეზის დასადგენად.
ინტერპრეტაცია
ვეტერინარული პათომორფოლოგიური კვლევის დასკვნა აღწერს ცხოველის ქსოვილის მიკროსკოპულ სურათს და ადგენს დიაგნოზს. შედეგი ჩვეულებრივ ერთ-ერთ შემდეგ კატეგორიას მიეკუთვნება:
ნორმა: ქსოვილში პათოლოგიური ცვლილებები არ გამოვლენილა.
კეთილთვისებიანი ცვლილებები:
• ანთებითი ან ინფექციური პროცესი;
• კეთილთვისებიანი სიმსივნე ან წარმონაქმნი (ნელა იზრდება, არ ავრცელებს მეტასტაზებს);
• რეაქტიული ან დეგენერაციული ცვლილებები.
ავთვისებიანი (მალიგნური) პროცესები: აღინიშნება სიმსივნური (ნეოპლაზიური) უჯრედები. დასკვნაში მიეთითება სიმსივნის ტიპი და ხშირად – ხარისხი (გრადაცია), რაც გვაწვდის ინფორმაციას სიმსივნის აგრესიულობისა და მკურნალობის პროგნოზის შესახებ.
მნიშვნელოვანია, რომ მცირე ან არაინფორმაციული ნიმუშის (ან თერმული/ავტოლიზური არტეფაქტის) შემთხვევაში დასკვნა შესაძლოა იყოს არასრული – ზოგჯერ საჭიროა განმეორებითი ბიოფსია.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ვეტერინარის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
კვლევისთვის სპეციალური მომზადება არ არის საჭირო.
ტესტის მეთოდოლოგია
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• vcahospitals.com - Cytology, Biopsy, and Histopathology
• vet.uga.edu - Selection, Collection & Submission of Samples for Histopathology
• veterinarypartner.vin.com - Histopathology in Pets
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.