მოზარდის (13-17 წელი) - საბაზისო პანელი

შარდის საერთო ანალიზი (Urinalysis); ალბუმინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (ALB); რკინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Iron); საერთო ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში (TP); D ვიტამინის განსაზღვრა სისხლში (25(OH)D); სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR); ფერიტინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Ferritin); გლუკოზის განსაზღვრა სისხლში (Glucose)


კვლევის შესახებ

მოზარდის (13-17 წელი) საბაზისო პანელი (Adolescent Health Panel, 13-17 Years, Basic) არის რვა კვლევისგან შემდგარი ნაკრები, რომელიც ამოწმებს მოზარდის ჯანმრთელობის ძირითად მაჩვენებლებს: სისხლის სურათს, რკინის მარაგს, D ვიტამინს, შაქრის დონეს, კვებით სტატუსსა და საშარდე სისტემის მდგომარეობას.


13-დან 17 წლამდე ასაკი სქესობრივი მომწიფებისა და ე.წ. „ზრდის ნახტომის“ პერიოდია: მოზარდი სწრაფად იზრდება სიმაღლეში, მატულობს კუნთოვანი და ძვლოვანი მასა, იცვლება ჰორმონული ფონი. ამ დროს ორგანიზმის მოთხოვნილება რკინაზე, ცილაზე, კალციუმსა და D ვიტამინზე მკვეთრად იზრდება, კვება კი ხშირად არარეგულარული და არასრულფასოვანია. შედეგად მოზარდებში ხშირია რკინის დეფიციტი (განსაკუთრებით გოგონებში მენსტრუაციის დაწყების შემდეგ და სპორტით დაკავებულ მოზარდებში) და D ვიტამინის ნაკლებობა, რაც ვლინდება დაღლილობით, კონცენტრაციის დაქვეითებითა და გუნება-განწყობის ცვლილებით.


ნაკრებში შედის შემდეგი კვლევები:


• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR) - სისხლის უჯრედების, ჰემოგლობინისა და ანთების ზოგადი მაჩვენებლის შეფასება;

• შარდის საერთო ანალიზი (Urinalysis) - თირკმლებისა და საშარდე გზების მდგომარეობის შეფასება;

• რკინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Iron) - სისხლში მოცირკულირე რკინა;

• ფერიტინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Ferritin) - ორგანიზმში რკინის მარაგის მაჩვენებელი;

• D ვიტამინის განსაზღვრა სისხლში - ძვლების, კუნთებისა და იმუნური სისტემისთვის აუცილებელი ვიტამინი;

• გლუკოზის განსაზღვრა სისხლში (Glucose) - სისხლში შაქრის დონე;

• საერთო ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში (TP) - კვებითი სტატუსის ზოგადი მაჩვენებელი;

• ალბუმინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (ALB) - სისხლის ძირითადი ცილა, რომელსაც ღვიძლი გამოიმუშავებს.


რკინისა და ფერიტინის ერთობლივი განსაზღვრა ავლენს რკინის ფარულ დეფიციტს, რომლის დროსაც ჰემოგლობინი ჯერ კიდევ ნორმულია, მოზარდი კი უკვე უჩივის დაღლილობასა და კონცენტრაციის დაქვეითებას. საერთო ცილა და ალბუმინი აჩვენებს, იღებს თუ არა მოზარდი საკმარის ცილას სწრაფი ზრდის პერიოდში.


პანელი განკუთვნილია როგორც გოგონებისთვის, ისე ბიჭებისთვის - ყოველწლიური პროფილაქტიკური შემოწმებისთვის.

რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?

კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:


• პროფილაქტიკური შემოწმება წელიწადში ერთხელ;

• ხანგრძლივი დაღლილობა, ძილიანობა, ენერგიის ნაკლებობა;

• ყურადღების კონცენტრაციისა და სასკოლო მოსწრების გაუარესება, გუნება-განწყობის ხშირი ცვლილება;

• სიფერმკრთალე, თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა, გულისცემის აჩქარება დატვირთვისას;

• სწრაფი ზრდა სიმაღლეში; ფეხების, ზურგისა და სახსრების ტკივილი;

• არარეგულარული კვება, დიეტების დაცვა, ვეგეტარიანული კვება, სწრაფი კვების პროდუქტების სიჭარბე;

• ჭარბი წონა ან წონის მკვეთრი ცვლილება;

• ინტენსიური სპორტული დატვირთვა;

• გოგონებში - ჭარბი ან ხანგრძლივი მენსტრუაცია;

• თმის ცვენა, ფრჩხილების მტვრევადობა, კანის პრობლემები;

• ხშირი ინფექციები;

• მომატებული წყურვილი და გახშირებული შარდვა; ხშირი ან მტკივნეული შარდვა.

როგორ მოვემზადოთ ტესტისთვის?

• სისხლის აღება ხდება დილით, უზმოდ - ბოლო 8-12 საათის განმავლობაში მოზარდმა არ უნდა მიიღოს საკვები (სუფთა წყლის დალევა დასაშვებია);

• შარდის ანალიზისთვის შეაგროვეთ დილის პირველი შარდის შუა ულუფა სუფთა, სპეციალურ კონტეინერში, გარეთა სასქესო ორგანოების წყლით ჩაბანის შემდეგ; გოგონებში შარდის ანალიზი არ ტარდება მენსტრუაციის დროს;

• შარდის ნიმუში ლაბორატორიაში მიიტანეთ შეგროვებიდან 1-2 საათის განმავლობაში;

• კვლევის წინა დღეს თავი შეიკავეთ ინტენსიური ფიზიკური დატვირთვისგან (ვარჯიში, შეჯიბრი) და ცხიმიანი, მძიმე საკვებისგან;

• კვლევის დღეს, სისხლის აღებამდე, არ მიიღოთ ვიტამინები, რკინის პრეპარატები და სპორტული დანამატები;

• კვლევა არ არის სასურველი მწვავე ინფექციური დაავადების პერიოდში და გამოჯანმრთელებიდან პირველ 2 კვირაში (თუ ექიმი სხვაგვარად არ გირჩევთ);

• აცნობეთ ექიმს ყველა მედიკამენტისა და დანამატის შესახებ, რომელსაც მოზარდი იღებს.

ინტერპრეტაცია

სისხლის საერთო ანალიზი და ედს:


• ჰემოგლობინისა და ერითროციტების მაჩვენებლების დაქვეითება მიუთითებს ანემიაზე, რომლის ყველაზე ხშირი მიზეზი ბავშვთა ასაკში რკინის დეფიციტია;

• ლეიკოციტების მომატება უფრო ხშირად ბაქტერიულ ინფექციასა და ანთებას უკავშირდება, დაქვეითება ან ლიმფოციტების სიჭარბე - ვირუსულ ინფექციებს;

• ეოზინოფილების მომატება დამახასიათებელია ალერგიული მდგომარეობებისა და პარაზიტული ინვაზიებისთვის;

• ედს-ის აჩქარება ანთებითი პროცესის არასპეციფიკური ნიშანია.


რკინა და ფერიტინი:


• ფერიტინის დაქვეითება რკინის მარაგის ამოწურვის ყველაზე ადრეული ნიშანია და ვლინდება ჯერ კიდევ ანემიის განვითარებამდე. რკინის დეფიციტი ბავშვებში უკავშირდება ადვილად დაღლას, მადის დაქვეითებას, ხშირ ინფექციებს, ყურადღებისა და სწავლის უნარის გაუარესებას;

• მიზეზებია სწრაფი ზრდა, რკინით ღარიბი რაციონი, ძროხის რძის ჭარბი მოხმარება, შეწოვის დარღვევა, მოზარდ გოგონებში - მენსტრუაცია;

• შრატის რკინა დღის განმავლობაში მერყეობს და ფასდება ფერიტინთან ერთად; ინფექციის ფონზე ფერიტინი დროებით მატულობს, რკინა კი ქვეითდება.


D ვიტამინი:


• დაქვეითებული დონე არღვევს კალციუმის შეწოვასა და ძვლის მინერალიზაციას; მძიმე დეფიციტი მცირე ასაკში იწვევს რაქიტს, უფროს ასაკში - ძვლებისა და კუნთების ტკივილს, ზრდის შეფერხებას;

• ჭარბი დონე, როგორც წესი, დანამატების უკონტროლო მიღების შედეგია.


გლუკოზა:


• უზმოზე მომატებული დონე მიუთითებს ნახშირწყლოვანი ცვლის დარღვევაზე და საჭიროებს დაუყოვნებელ დაზუსტებას (შაქრიანი დიაბეტის გამოსარიცხად);

• დაქვეითებული დონე შესაძლებელია ხანგრძლივი შიმშილის ან ზოგიერთი ენდოკრინული და ნივთიერებათა ცვლის დარღვევის ფონზე.


საერთო ცილა და ალბუმინი:


• დაქვეითება მიუთითებს ცილის არასაკმარის მიღებაზე, შეწოვის დარღვევაზე, ღვიძლის დაავადებაზე ან ცილის კარგვაზე თირკმლით;

• მომატება უფრო ხშირად გაუწყლოებას ან ქრონიკულ ანთებას უკავშირდება.


შარდის საერთო ანალიზი:


• ლეიკოციტების, ბაქტერიების ან ნიტრიტების აღმოჩენა მიუთითებს საშარდე გზების ინფექციაზე;

• ცილა ან ერითროციტები შარდში შესაძლოა მიუთითებდეს თირკმლის დაზიანებაზე და საჭიროებს დამატებით შეფასებას;

• გლუკოზის ან კეტონების აღმოჩენა შესაძლოა ნახშირწყლოვანი ცვლის დარღვევის ნიშანი იყოს.


ბავშვებსა და მოზარდებში ლაბორატორიული მაჩვენებლების ნორმები ასაკსა და სქესზეა დამოკიდებული და მოზრდილების ნორმებისგან განსხვავდება, ამიტომ შედეგი უნდა შეაფასოს პედიატრმა. ვიტამინებისა და რკინის პრეპარატების დოზასა და მიღების ხანგრძლივობას განსაზღვრავს მხოლოდ ექიმი.


ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.

კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:

• თირეოტროპული ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (TSH);

• ვიტამინ B12-ის განსაზღვრა სისხლში (Vitamin B12);

• გლიკირებული ჰემოგლობინის განსაზღვრა სისხლში (HbA1c);

• ლიპიდების განსაზღვრა სისხლის შრატში (TCHOL, TG ,LDL-CHOL, HDL-CHOL, VLDL-CHOL, AI);

• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL);

• კრეატინინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Creatinine);

• კალციუმის განსაზღვრა სისხლში (Ca);

• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);

• ქსოვილოვანი ტრანსგლუტამინაზას საწინააღმდეგო IgA ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (ცელიაკია) (tTG IgA);

• იმუნოგლობულინ A-ის განსაზღვრა სისხლში (IgA);

• თუთიის განსაზღვრა სისხლში (Zn);

• ფოლიუმის მჟავა (Folate).

კალათა (0)
Phone