ანტითრომბინ III-ის განსაზღვრა სისხლში (AT III)

ანტითრომბინ III-ის განსაზღვრა სისხლში (AT III)

ფასი: 80 ₾

კვლევის შესახებ

ანტითრომბინ III (Antithrombin III, AT III; თანამედროვე ნომენკლატურით - უბრალოდ "ანტითრომბინი") არის ცილა (გლიკოპროტეინი), რომელიც სინთეზდება ღვიძლში და წარმოადგენს ორგანიზმის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ბუნებრივ ანტიკოაგულანტს - ანუ აფერხებს სისხლის ჭარბ შედედებას.

ანტითრომბინ III ბლოკავს რამდენიმე ფაქტორს, რომლებიც მონაწილეობენ სისხლის შედედების (კოაგულაციის) კასკადში - განსაკუთრებით, თრომბინს (Factor IIa) და X ფაქტორს (Factor Xa). მისი მოქმედება მნიშვნელოვნად ძლიერდება ჰეპარინის თანდასწრებით - სწორედ ამ ეფექტს ეფუძნება ჰეპარინის ანტიკოაგულანტური თვისება.

ანტითრომბინ III-ის დეფიციტი - მემკვიდრეული ან შეძენილი - იწვევს სისხლის შედედების ბალანსის დარღვევას, რის შედეგადაც პაციენტებს უმცირდებათ ბუნებრივი დაცვა თრომბოზებისგან (სისხლძარღვებში სისხლის თრომბის წარმოქმნა). ეს მდგომარეობა ცნობილია, როგორც თრომბოფილია - თრომბოზებისადმი მიდრეკილება. პაციენტებს შესაძლოა განუვითარდეთ ღრმა ვენების თრომბოზი (DVT), ფილტვის ემბოლია (PE), არატიპური ლოკალიზაციის თრომბოზები (ღვიძლის, ცერებრალური ვენები) - ხშირად 45 წლის ასაკამდე.

ანტითრომბინის მაჩვენებლები იზომება ორი ძირითადი ანალიზით:

• ფუნქციური (აქტივობის) ანალიზი - მთავარი სკრინინგული კვლევა; აფასებს ცილის მუშაობას;

• იმუნოლოგიური (ანტიგენური) ანალიზი - გამოიყენება მაშინ, როცა აქტივობა დაბალია, მემკვიდრეული დეფიციტის ტიპის (I - რაოდენობრივი, II - ხარისხობრივი) დასადგენად.

რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?

ანტითრომბინ III-ის (აქტივობის) განსაზღვრა რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:

• ახალგაზრდა ასაკში (ჩვეულებრივ <45 წლის) განვითარებული ვენური თრომბოემბოლიის (VTE) გამოვლენისას - ღრმა ვენების თრომბოზი (DVT), ფილტვის ემბოლია (PE);

• ხელახლა გამოვლენილი (რეციდიული) თრომბოზი მკაფიო პროვოცირებული ფაქტორის გარეშე;

• არაჩვეულებრივი ლოკალიზაციის თრომბოზი - ცერებრალური ვენების, ღვიძლის (ბადი-კიარის), მეზენტერიული ან ვენური სინუსების;

• ოჯახური ანამნეზის არსებობისას - ნათესავებში თრომბოფილიის ან ანტითრომბინის დეფიციტის დადასტურებული შემთხვევები;

• ჰეპარინის თერაპიის ნაკლები ეფექტურობისას - ანტითრომბინის ნაკლებობა აქვეითებს ჰეპარინის მოქმედებას;

• ორსულობის ან ორსულობის დაგეგმვის ფაზაში თრომბოფილიის ეჭვის დროს;

• განმეორებითი თვითნებითი ნაყოფის დაკარგვისას (მუცლის მოშლა) ან მკვდრადშობადობისას;

• თრომბოფილიის სრული პანელის ფარგლებში - Protein C, Protein S, ფაქტორი V Leiden, პროთრომბინ G20210A მუტაცია, ლუპუს ანტიკოაგულანტი, ჰომოცისტეინი;

• ანტითრომბინის ჩანაცვლებითი თერაპიის (კონცენტრატის) ეფექტურობის მონიტორინგი;

• დისემინებული ინტრავასკულარული კოაგულაციის (DIC) დროს;

• ნეფროზული სინდრომის შემთხვევაში - შარდთან ერთად ცილების დაკარგვისას;

• ღვიძლის მძიმე დაავადებების ფონზე;

• ქირურგიული ან ანესთეზიოლოგიური რისკის შეფასებისას მაღალი თრომბოზული რისკის პაციენტებში.

ინტერპრეტაცია

ანტითრომბინ III-ის (AT III) ფუნქციური აქტივობის ინტერპრეტაცია:

ანტითრომბინის დაბალი აქტივობა შესაძლოა გამოწვეული იყოს:

მემკვიდრეული დეფიციტი:

• ტიპი I - რაოდენობრივი დეფიციტი (ცილის კონცენტრაციისა და ფუნქციური აქტივობის პარალელური კლება);

• ტიპი II - ხარისხობრივი დეფიციტი (ნორმალური ანტიგენური კონცენტრაცია დაქვეითებული ფუნქციური აქტივობით).

შეძენილი (მეორადი) დეფიციტი:

• ღვიძლის პათოლოგიები - ციროზი, ჰეპატიტი, ღვიძლის უკმარისობა (სინთეზური ფუნქციის დარღვევა);

• ნეფროზული სინდრომი (პროტეინურია);

• დისემინებული ინტრავასკულარული კოაგულაცია (DIC) - მოხმარებითი კოაგულოპათია;

• მძიმე სეფსისი, სეპტიური შოკი;

• ვრცელი ქირურგიული ჩარევა, განსაკუთრებით კარდიოპულმონური შუნტირება;

• პოლიტრავმა, დამწვრობა;

• არაფრაქციონირებული ჰეპარინით თერაპია (ანტითრომბინის მოხმარების გაძლიერება);

• ქიმიოთერაპია (განსაკუთრებით L-ასპარაგინაზა);

• გართულებული ორსულობა - პრეეკლამფსია/ეკლამფსია, HELLP სინდრომი;

• ნეონატალური პათოლოგიები;

• ნეფრექტომიის ან ხანგრძლივი დიალიზის შემდგომი პერიოდი;

• მძიმე მალნუტრიცია.

კლინიკური და დიაგნოსტიკური თავისებურებები:

• ანტითრომბინის დონის მნიშვნელოვანი კლება საჭიროებს დიაგნოზის ვერიფიკაციას განმეორებითი ტესტირებით და გენეტიკური სკრინინგით;

• ანტითრომბინის მაღალი მაჩვენებელი კლინიკურად ნაკლებად ინფორმაციულია და თრომბოზის ან ჰემორაგიულ რისკთან არ ასოცირდება;

• პირდაპირი თრომბინის ინჰიბიტორების (დაბიგატრანი, არგატრობანი, ბივალირუდინი) ან Xa ფაქტორის ინჰიბიტორების (რივაროქსაბანი, აპიქსაბანი, ედოქსაბანი) მიღებამ შესაძლოა გამოიწვიოს ანალიზური ინტერფერენცია და მცდარი შედეგების მიღება;

• მწვავე თრომბოზის ფონზე ანტითრომბინის შემცირება შესაძლოა იყოს ტრანზიტორული - განმეორებითი ანალიზი რეკომენდებულია 2-4 კვირის შემდეგ.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.

კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:

პროტეინ C-ის განსაზღვრა სისხლში (Protein C);

თავისუფალი პროტეინ S-ის განსაზღვრა სისხლში (Free Protein S);

ფაქტორი V Leiden მუტაცია - გენეტიკური ანალიზი;

პროთრომბინი G20210A მუტაცია - გენეტიკური ანალიზი;

მგლურას ანტიკოაგულანტის განსაზღვრა სისხლში (Lupus anticoagulant, LA);

ანტიკარდიოლიპინური ანტისხეულები IgG (Anti-Cardiolipin IgG);

ანტიკარდიოლიპინური ანტისხეულები IgM (Anti-Cardiolipin IgM);

ანტიბეტა 2 გლიკოპროტეინი IgG (Anti β -2 Glycoprotein IgG);

ანტიბეტა 2 გლიკოპროტეინი IgM (Anti β -2 Glycoprotein IgM);

ჰომოცისტეინის განსაზღვრა სისხლში (HCY);

D-დიმერის განსაზღვრა სისხლში (D-dimer);

ფიბრინოგენის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Fibrinogen);

• პროთრომბინის დროის განსაზღვრა სისხლში (PT);

აქტივირებული ნაწილობრივი თრომბოპლასტინის დრო (aPTT);

სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);

ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT,AST,GGT,ALP,TBIL,DBIL);

ცილის განსაზღვრა შარდში (Protein, Urine).

როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?

• უზმოდ ყოფნა (სასურველია) - ბოლო 12 საათის განმავლობაში არ მიიღოთ საჭმელი და სასმელი (მათ შორის: ალკოჰოლი, გაზიანი სასმელი, ყავა, წყალი), არ მოიხმაროთ საღეჭი რეზინი და თამბაქო;

• ანტიკოაგულანტებზე მყოფმა პაციენტმა ნიმუში უნდა აიღოს მედიკამენტის მიღებამდე;

• ქალებში კვლევა არ ტარდება მენსტრუალური ციკლის დროს.

ტესტის მეთოდოლოგია

Sysmex CS 5100 (Sysmex Corporation, Japan) - clotting, chromogenic, immunological and platelet aggregation methods - ავტომატური კოაგულაციური ანალიზატორი

მასალის ტიპი

ციტრატ პლაზმა

კვლევის შესრულების დრო

5 დღის

ქვეყანა

საქართველო

ავტორი და წყარო

გამოყენებული წყაროები:

ncbi.nlm.nih.gov - Antithrombin III Deficiency (StatPearls)

mayocliniclabs.com - Antithrombin Activity, Plasma

stoptheclot.org - Antithrombin Deficiency

ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.

კვლევის კატეგორია

ჰემატოლოგია
Phone