კვლევის შესახებ
ლაქტატდეჰიდროგენაზა (LDH) არის ფერმენტი, რომელიც კატალიზს უწევს ორგანიზმში მიმდინარე ქიმიურ რეაქციებს. LDH მონაწილეობს უჯრედული ენერგიის (გლიკოლიზის) მეტაბოლიზმში და წარმოდგენილია ორგანიზმის თითქმის ყველა ქსოვილში.
LDH-ის მაღალი კონცენტრაციაა წარმოდგენილი ჩონჩხის კუნთებში, ღვიძლში, თირკმელებში, მიოკარდიუმსა (გულის კუნთი) და ერითროციტებში (სისხლის წითელ უჯრედებში). ქსოვილოვანი დაზიანების (ტრავმის ან პათოლოგიური პროცესის) დროს, დაზიანებული უჯრედებიდან ფერმენტი გამონთავისუფლდება და ხვდება სისხლის მიმოქცევაში - სწორედ ამიტომ LDH-ის მომატება უჯრედული დაზიანების (ციტოლიზის) ზოგადი მაჩვენებელია.
სისხლში LDH-ის გარკვეული რაოდენობით არსებობა ფიზიოლოგიური ნორმაა. მისი მომატება მიუთითებს ორგანიზმში მიმდინარე პათოლოგიურ უჯრედულ დაზიანებაზე, თუმცა თავად LDH-ის ანალიზი ვერ აზუსტებს, კონკრეტულად რომელი ორგანო ან ქსოვილია დაზიანებული.
LDH არასპეციფიკური მარკერია - იგი გამოიყენება სხვა, უფრო სპეციფიკურ კვლევებთან ერთად, მრავალი მწვავე და ქრონიკული მდგომარეობის დიაგნოსტიკისა და მონიტორინგისთვის. თუ LDH-ის დონე მომატებულია, ექიმმა შესაძლოა დანიშნოს LDH-ის იზოფერმენტების კვლევა, რომელიც ეხმარება დაზიანებული ორგანოსა თუ ქსოვილის იდენტიფიცირებაში.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• ქსოვილოვანი დაზიანების არსებობისა და სიმძიმის შესაფასებლად;
• ჰემოლიზური ანემიის (ერითროციტების დაშლის) დიაგნოსტიკისა და მონიტორინგისთვის;
• ღვიძლის დაავადებების შეფასებისას;
• გარკვეული ონკოლოგიური დაავადებების (განსაკუთრებით - ლიმფომის, ლეიკოზის, სათესლე ჯირკვლის სიმსივნის) დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის მონიტორინგისთვის;
• კუნთების დაზიანების ეჭვის შემთხვევაში;
• ფილტვის ემბოლიის ან ინფარქტის ეჭვის შემთხვევაში;
• ინფექციური და ანთებითი პროცესების შეფასებისას;
• გამონაჟონი სითხეების (პლევრალური, პერიკარდიალური, ასციტური) ბუნების დასაზუსტებლად.
ინტერპრეტაცია
LDH-ის მომატება ქსოვილოვანი დაზიანების მაჩვენებელია და შესაძლოა აღინიშნოს:
• ჰემოლიზური ანემიებისას (ერითროციტების დაშლა);
• ღვიძლის დაავადებების დროს (ჰეპატიტი, ციროზი);
• მიოკარდიუმის დაზიანების დროს;
• თირკმლის დაავადებების დროს;
• კუნთების დაზიანების (ტრავმა, ანთება) დროს;
• ფილტვის არტერიის თრომბოემბოლიის ან ინფარქტის დროს;
• ონკოლოგიური დაავადებების დროს (ლიმფომა, ლეიკოზი, სხვადასხვა სოლიდური სიმსივნე);
• მწვავე ინფექციებისა და სეფსისის დროს;
• პანკრეატიტისა და ნაწლავის იშემიის დროს.
LDH-ის მომატება ასევე შესაძლოა გამოწვეული იყოს არაპათოლოგიური ფაქტორებით: ინტენსიური ფიზიკური დატვირთვით, ზოგიერთი მედიკამენტით, აგრეთვე - სისხლის ნიმუშის აღების ან დამუშავებისას ერითროციტების ინ ვიტრო ჰემოლიზით.
LDH-ის დაბალი დონე იშვიათია და ჩვეულებრივ კლინიკურ პრობლემას არ წარმოადგენს; ის შესაძლოა აღინიშნოს C ან E ვიტამინების მაღალი დოზით მიღებისას, აგრეთვე - იშვიათი გენეტიკური დარღვევის - LDH-ის დეფიციტის - ფონზე.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);
• რეტიკულოციტების განსაზღვრა სისხლში (RET);
• საერთო ბილირუბინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (TBIL);
• ფერიტინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Ferritin);
• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL);
• კრეატინკინაზას განსაზღვრა სისხლში (CK);
• კრეატინკინაზას MB-ფრაქციის განსაზღვრა სისხლში (CK-MB);
• კრეატინინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Creatinine);
• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);
• შარდმჟავას განსაზღვრა სისხლის შრატში (Uric Acid);
• ელექტროლიტების კონცენტრაციის განსაზღვრა სისხლში (Na⁺, K⁺, Ca²⁺, Cl⁻).
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
კვლევისთვის სპეციფიური მომზადება არ არის საჭირო.
ტესტის მეთოდოლოგია
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.