ელექტროლიტური დისბალანსი ხშირად შეიძლება მიუთითებდეს სხვადასხვა მწვავე და ქრონიკულ მდგომარეობაზე.

• K ↑ (ჰიპერკალემია) – თირკმლის მწვავე უკმარისობა, კალიუმის ხსნარის სწრაფი შეყვანა, მასიური ჰემოლიზი, ქსოვილის მძიმე დაზიანება, შიმშილი, აციდოზი, დეჰიდრატაცია;

• K ↓ (ჰიპოკალემია) – ჰიპოთერმია, ქრონიკული შიმშილი, კალიუმის დაკარგვა ჭრილობებიდან და დამწვარი ადგილებიდან, ღებინება, ფაღარათი, ნაწლავის ხაოების ადენომა, თირკმლის მილაკოვანი აციდოზი, კუშინგის სინდრომი, კალიუმის დაკარგვა უჯრედგარე სითხიდან, დიურეტიკების ხანგრძლივი მოხმარება;

• Na ↑ (ჰიპერნატრემია) – ვითარდება ორგანიზმის ჰიპერჰიდრატაციის სინდრომის, პარენქიმატოზული ნეფრიტის და გულის უკმარისობის დროს;

• Na ↓ (ჰიპონატრემია) – ნატრიუმის დაკარგვა ღებინების, დიარეის და ჭარბი ოფლიანობის შედეგად;

• Ca ↓ (ჰიპოკალცემია) – თირკმლის ქრონიკული უკმარისობა, ჰიპოფიზის წინა ნაწილის ჰიპოფუნქცია, რაქიტი, პარათირეოზი, ტოტალური თირეოიდექტომია, ალკოჰოლიზმი, ღვიძლის ციროზი, არაადეკვატური კვება და მწვავე პანკრეატიტი;

• Ca ↑ (ჰიპერკალცემია) – ბავშვთა იდიოპათიური ჰიპერკალცემია, დეჰიდრატაცია, პანკრეასის კიბო, პოლიციტემია, პეჯეტის დაავადება, D ვიტამინით ინტოქსიკაცია.

• Cl ↑ (ჰიპერქლორემია) – დეჰიდრატაცია, მეტაბოლური აციდოზი, თირკმლის ფუნქციის დარღვევა, ჭარბი ნატრიუმის მიღება, 0.9% ნატრიუმის ქლორიდის ხანგრძლივი ინფუზია, დიარეა (ბიკარბონატის დაკარგვა);

• Cl ↓ (ჰიპოქლორემია) – ღებინება, მეტაბოლური ალკალოზი, ჭარბი ოფლიანობა, დიურეტიკების მიღება, გულის ან თირკმლის ქრონიკული დაავადებები, ჰიპონატრემია.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან, რადიოლოგიური და სხვა გამოკვლევასთან ერთად.

• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);

• შარდის საერთო ანალიზი (Urinalysis);

• გაზებისა და ელექტროლიტების განსაზღვრა სისხლში (BGA);

• ბიკარბონატების განსაზღვრა სისხლში (HCO₃⁻);

• ელექტროლიტების განსაზღვრა შარდში (Urine Electrolytes);

• ოსმოლალობა სისხლში (mOsm);

• კრეატინინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Creatinine);

• გლომერულური ფილტრაციის სიჩქარის გამოთვლა (eGFR);

• კრეატინინის კლირენსის გამოთვლა (CrCl);

• შარდოვანას განსაზღვრა სისხლის შრატში (Urea);

• შარდოვანას აზოტის განსაზღვრა სისხლში (BUN);

• შარდმჟავას განსაზღვრა სისხლის შრატში (Uric Acid);

• მაგნიუმის განსაზღვრა სისხლში (Mg);

• კალციუმის განსაზღვრა სისხლში (Ca);

• ალბუმინ-კორეგირებული კალციუმის განსაზღვრა სისხლში (Ca/Al);

• ფოსფორის განსაზღვრა სისხლში (P);

• საერთო ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში (TP);

• ალბუმინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (ALB);

• გლუკოზის განსაზღვრა სისხლში (Glucose);

• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL);

• D ვიტამინის განსაზღვრა სისხლში (25(OH)D);

• პარათირეოიდული ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (PTH);

• თირეოტროპული ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (TSH);

• თიროქსინის თავისუფალი ფრაქციის განსაზღვრა სისხლში (FT4);

• კორტიზოლის განსაზღვრა სისხლში (Cortisol);

• ადრენოკორტიკოტროპული ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (ACTH);

• ალდოსტერონის განსაზღვრა სისხლში (Aldosterone);

• რენინის განსაზღვრა სისხლში (Renin);

• თუთიის განსაზღვრა სისხლში (Zn);

• რკინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Iron);

• ტრანსფერინის განსაზღვრა სისხლში (Transferrin);

• ფერიტინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Ferritin);

• ვიტამინ B12-ის განსაზღვრა სისხლში (Vitamin B12);

• ფოლიუმის მჟავა (Folate).

გამოყენებული წყაროები:

• medlineplus.gov - Electrolyte Panel

• ncbi.nlm.nih.gov - Electrolytes (StatPearls)

• mayocliniclabs.com - Electrolyte Panel, Serum (ELPSR)

• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.