შარდოვანას განსაზღვრა შარდში (Urea, Urine)

შარდოვანას განსაზღვრა შარდში (Urea, Urine)

ფასი: 19 ₾

კვლევის შესახებ

შარდოვანა (Urea) არის ცილების მეტაბოლიზმის ძირითადი საბოლოო პროდუქტი ადამიანის ორგანიზმში. იგი წარმოიქმნება ღვიძლში ამიაკის (NH₃) - ცილებისა და ამინომჟავების დაშლის ტოქსიკური პროდუქტის - გაუვნებელყოფის მიზნით, ე.წ. „შარდოვანას ციკლის“ გავლით. შემდგომ შარდოვანა გადადის სისხლში, ფილტრდება თირკმლის გლომერულებში და ძირითადი ნაწილი გამოიყოფა შარდთან ერთად.

შარდის შარდოვანას რაოდენობრივი განსაზღვრა გვაწვდის ინფორმაციას ცილოვანი მეტაბოლიზმის ინტენსიურობის, ცილების კვებითი ბალანსისა და თირკმლის ექსკრეტორული ფუნქციის შესახებ. ნორმაში, შარდის მშრალი ნივთიერებების დაახლოებით 50% და აზოტოვანი ნაერთების 90-95% წარმოდგენილია სწორედ შარდოვანას სახით.

კვლევა, ძირითადად, გამოიყენება ცილოვანი ბალანსის შესაფასებლად მძიმე მდგომარეობის მქონე პაციენტებში და თირკმლის უკმარისობის (პრერენალური vs. რენალური) დიფერენციალური დიაგნოსტიკისთვის შარდოვანას ფრაქციული ექსკრეციის (FE-Urea) გამოთვლის გზით.

შარდის შარდოვანას შედეგი უნდა შეფასდეს სისხლის შარდოვანასთან (Urea) ან შარდოვანას აზოტთან (BUN) ერთად, რათა მოხდეს მათი თანაფარდობის (შარდოვანა/კრეატინინის თანაფარდობა) გათვლა და კლინიკური ინტერპრეტაცია.

რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?

კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:

• ცილოვანი მეტაბოლიზმის და კვების ბალანსის შეფასება მძიმე მდგომარეობის პაციენტებში;

• პარენტერული ან ენტერული კვების მონიტორინგი ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში;

• თირკმლის უკმარისობის (პრერენალური ან რენალური) დიფერენციალური დიაგნოსტიკა (ფრაქციული ექსკრეციის გამოთვლა);

• დიალიზის ეფექტიანობის შეფასება (URR, Kt/V);

• ცილოვანი მიღების შესაბამისობის შემოწმება (განსაკუთრებით ქრონიკული თირკმლის უკმარისობის დროს);

• კატაბოლური მდგომარეობის ეჭვი (სეფსისი, დამწვრობა, ტრავმა, კახექსია);

• დეჰიდრატაციის ან ცილოვანი დატვირთვის შეფასება;

• თირკმლის ფუნქციის გრძელვადიანი მონიტორინგი ქრონიკული თირკმლის დაავადების (CKD) მქონე პაციენტებში;

• ცილოვანი დანამატის ან მაღალცილოვანი დიეტის გავლენის შეფასება;

• კუჭ-ნაწლავის სისხლდენის (ცილოვანი დატვირთვა) მონიტორინგი.

ინტერპრეტაცია

შარდის შარდოვანას მაღალი მაჩვენებელი შესაძლოა გამოვლინდეს შემდეგ შემთხვევებში:

• ცილოვანი კატაბოლიზმის გაძლიერება (სეფსისი, ცხელება, დამწვრობა, ტრავმა, ქირურგიული ჩარევის შემდგომი პერიოდი);

• მაღალცილოვანი დიეტა, ცილოვანი დანამატების მიღება;

• კუჭ-ნაწლავის სისხლდენა (გადაჭარბებული ცილოვანი დატვირთვა ნაწლავიდან);

• ჰიპერთირეოზი (კატაბოლური მდგომარეობა);

• გლუკოკორტიკოიდული ან თიროიდული თერაპიის ფონი;

• დიაბეტური კეტოაციდოზი, არაკონტროლირებადი შაქრიანი დიაბეტი;

• პრერენალური აზოტემია (დეჰიდრატაცია, გულის უკმარისობა, შოკი).

შარდის შარდოვანას დაბალი მაჩვენებელი შესაძლოა გამოვლინდეს:

• თირკმლის უკმარისობის დროს (განსაკუთრებით - მწვავე ან ქრონიკული რენალური უკმარისობა - გლომერულური ფილტრაციის შემცირების გამო);

• დაბალცილოვანი დიეტის ფონზე;

• ღვიძლის მძიმე უკმარისობის დროს (შარდოვანას შემცირებული წარმოქმნა);

• ცილოვანი მალაბსორბციის სინდრომების დროს;

• ანორექსიის ან მძიმე არასწორი კვების შემთხვევებში;

• ორსულობის დროს (გფს-ის გაზრდილი სიჩქარის გამო);

• ბავშვებში (ცილოვანი ანაბოლიზმის ფონზე).

სრულფასოვანი ინტერპრეტაციისთვის აუცილებელია სისხლის შარდოვანას (Urea) და კრეატინინის შესაბამისი მაჩვენებლების შეფასება, ისევე როგორც შარდის სრული შეგროვების ხარისხის კონტროლი.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.

კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:

როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?

კვლევისთვის სპეციფიური მომზადება არ არის საჭირო.

მასალის აღება - აუცილებელია 24-საათიანი შარდის შეგროვება და მითითება რამდენია შეგროვებული.

შეგროვების წესი - მასალა გროვდება 24 საათის განმავლობაში, პირველი დღის დილის შარდი უნდა გადაიღვაროს, ყოველი მომდევნო შარდი კი შეგროვდეს ერთ დიდ კონტეინერში. მასალა უნდა შეინახოთ ბნელ-გრილ ადგილას ან სამაცივრე პირობებში მეორე დილის პირველი შარდის ჩათვლით. შეგროვების შემდეგ უნდა მოხდეს შარდის შერევა და შარდის ერთჯერად კონტეინერში გადმოტანა (მინ. 30 მლ).

ტესტის მეთოდოლოგია

ADVIA Chemistry XPT (Siemens Healthiness, Germany) – photometric methodology- ავტომატური ბიოქიმიური ანალიზატორი

მასალის ტიპი

24-საათიანი შარდი

კვლევის შესრულების დრო

3 საათი

ქვეყანა

საქართველო

ავტორი და წყარო

გამოყენებული წყაროები:

ucsfhealth.org - Urea nitrogen urine test

mayocliniclabs.com - Urea, Random, Urine

acutecaretesting.org - Urea and the clinical value of measuring blood urea concentration

ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.

კვლევის კატეგორია

ბიოქიმია
Phone