ცილის განსაზღვრა შარდში (Protein, Urine)

ფასი: 22 ₾

კვლევის შესახებ

ცილის განსაზღვრა შარდში (Protein, Urine) არის ლაბორატორიული კვლევა, რომელიც ეხმარება შარდით გამოყოფილი ცილის კონცენტრაციის დადგენას. ნორმაში თირკმლის ფილტრაციის დროს შარდში გადადის ცილის მხოლოდ მინიმალური რაოდენობა; დიდი მოლეკულური მასის ცილები (ალბუმინი, გლობულინები) ვერ გადალახავენ თირკმლის გლომერულური ფილტრაციულ ბარიერს.

შარდში ცილის გადაჭარბებული რაოდენობით არსებობას ეწოდება პროტეინურია. ის შესაძლოა იყოს როგორც გარდამავალი (ფიზიოლოგიური) მდგომარეობა (ცხელება, მძიმე ფიზიკური დატვირთვა, სტრესი, დეჰიდრატაცია), ისე თირკმლის სტრუქტურული ან ფუნქციური დაზიანების მაჩვენებელი. პროტეინურია თირკმლის დაავადებების ერთ-ერთი ადრეული, მნიშვნელოვანი მარკერია.

შარდის ცილის შეფასება შესაძლებელია სხვადასხვა მეთოდით:

• თვისობრივი - შარდის საერთო ანალიზის ფარგლებში (გამოვლენილია / არ არის გამოვლენილი);

• რაოდენობრივი - ერთჯერად ან 24-საათიან შარდში (გ/ლ, გ/24 სთ);

• ცილა/კრეატინინის თანაფარდობა (PCR) - ერთჯერად (random) შარდში;

• მიკროალბუმინურია - ალბუმინის სპეციფიკური განსაზღვრა (დიაბეტური ნეფროპათიის ადრეული გამოვლენისთვის).

პროტეინურია არის თირკმლის დაავადებების მნიშვნელოვანი მარკერი და მისი არსებობა მუდმივად საჭიროებს კლინიკურ შეფასებას.

რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?

კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:

• თირკმლის ფუნქციის შეფასება (ნეფროპათიის სკრინინგი);

• შარდის საერთო ანალიზში პროტეინურიის გამოვლენისას — სიღრმისეული შეფასებისთვის;

• შაქრიანი დიაბეტი (ნეფროპათიის სკრინინგი მიკროალბუმინურიის შესაფასებლად);

• არტერიული ჰიპერტენზია (თირკმლის ფუნქციის შეფასება);

• ნეფროზული სინდრომის ეჭვი (შეშუპებები, ჰიპერლიპიდემია, ჰიპოალბუმინემია);

• ნეფრიტული სინდრომის ეჭვი (ჰემატურია, ჰიპერტენზია, შეშუპებები);

• თირკმლის ქრონიკული დაავადება — დინამიკაში მონიტორინგი;

• პრე-ეკლამფსიის ეჭვი ორსულობის დროს;

• აუტოიმუნური დაავადებები (სისტემური წითელი მგლურა, ANCA-დაკავშირებული ვასკულიტი);

• მრავლობითი მიელომის ეჭვი (ბენს-ჯონსის ცილა);

• თირკმლის გადანერგვის შემდგომი მონიტორინგი;

• ნეფროტოქსიკური მედიკამენტების მიღების ფონზე (NSAID-ები, ამინოგლიკოზიდები, ცისპლატინი) მონიტორინგი.

ინტერპრეტაცია

პროტეინურია (შარდში ცილის გადაჭარბებული გამოყოფა) შესაძლოა გამოვლინდეს შემდეგ შემთხვევებში:

თირკმლის გლომერულური დაავადებები:

• დიაბეტური ნეფროპათია;

• ფოკალური სეგმენტური გლომერულოსკლეროზი (FSGS);

• მემბრანული ნეფროპათია;

• IgA-ნეფროპათია;

• პოსტინფექციური გლომერულონეფრიტი;

• ნეფროზული სინდრომი (მინიმალური ცვლილებების დაავადება);

• ANCA-დაკავშირებული ვასკულიტი;

• სისტემური წითელი მგლურა (მგლურას ნეფრიტი);

• ამილოიდოზი;

• ჰიპერტენზიული ნეფროპათია.

თირკმლის მილაკოვანი დაავადებები:

• მძიმე ლითონებით ინტოქსიკაცია (ვერცხლისწყალი, ტყვია, კადმიუმი);

• ფანკონის სინდრომი;

• მწვავე ინტერსტიციული ნეფრიტი.

სისტემური მდგომარეობები:

• მრავლობითი მიელომა (ბენს-ჯონსის ცილა);

• კონგესტიური გულის უკმარისობა;

• პრეეკლამფსია, ეკლამფსია;

• ცხელება, მძიმე ფიზიკური დატვირთვა (გარდამავალი პროტეინურია);

• ორთოსტატული პროტეინურია (მოზარდებში);

• ცილებით მდიდარი დიეტა.

მსუბუქი, გარდამავალი პროტეინურია ჯანმრთელ პირებშიც შესაძლოა გამოვლინდეს ცხელების, სტრესის, მძიმე ფიზიკური დატვირთვის ან დეჰიდრატაციის ფონზე. პერსისტენტული პროტეინურია მუდმივად მოითხოვს ექიმის შეფასებას და დამატებით გამოკვლევებს.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.

კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:

• შარდის საერთო ანალიზი (Urinalysis);

• ცილის განსაზღვრა 24-საათიან შარდში (Protein, 24h Urine);

• მიკროალბუმინის განსაზღვრა 24-საათიან შარდში (Microalbumin, 24h Urine);

• კრეატინინის განსაზღვრა შარდში (Creatinine, Urine);

• კრეატინინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Creatinine);

• კრეატინინის კლირენსის გამოთვლა (CrCl);

• შარდოვანას განსაზღვრა სისხლის შრატში (Urea);

• შარდოვანას აზოტის განსაზღვრა სისხლში (BUN);

• საერთო ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში (TP);

• ალბუმინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (ALB);

• ელექტროლიტების კონცენტრაციის განსაზღვრა სისხლში (Na⁺, K⁺, Ca²⁺, Cl⁻);

• გლუკოზის განსაზღვრა სისხლში (Glucose);

• გლიკირებული ჰემოგლობინის განსაზღვრა სისხლში (HbA1c);

• ლიპიდების განსაზღვრა სისხლის შრატში (TCHOL, TG, LDL-CHOL, HDL-CHOL, VLDL-CHOL, AI);

• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);

• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);

• ანტინუკლეარული ანტისხეულები (ANA).

როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?

• კვლევისთვის სპეციფიური მომზადება არ არის საჭირო;

• რეკომენდებულია დილის (პირველი) შარდის შეგროვება — სუფთა, ჰერმეტული კონტეინერით;

• გენიტალიების ჰიგიენა ჩაატარეთ კონტეინერში შარდის ჩაგროვებამდე;

• თავი აარიდეთ კვლევას მენსტრუაციის დროს, ან აცნობეთ პერსონალს;

• კვლევამდე 24-48 საათით ადრე თავი შეიკავეთ მძიმე ფიზიკური დატვირთვისგან;

• აცნობეთ ექიმს მიმდინარე მედიკამენტოზური თერაპიის შესახებ.

ტესტის მეთოდოლოგია

"iRICELL ( iChem Velocity & IRIS iQ*200 S PRINT, Beckman Coulter, USA) - Combines dry-pad urine chemistry Digital Flow Morphology technology using Auto-Particle Recognition (APR) Software - შარდის ავტომატური ანალიზატორი. Atellica 1500 (Siemens Healthiness, Germany) - Combines dry-pad urine chemistry and powerful digital microscopy - შარდის ავტომატური ანალიზატორი."

მასალის ტიპი

შარდი

კვლევის შესრულების დრო

3 საათი

ქვეყანა

საქართველო

ავტორი და წყარო

გამოყენებული წყაროები:

• medlineplus.gov - Protein in Urine

• ncbi.nlm.nih.gov - Proteinuria (StatPearls)

• kidney.org - Proteinuria (NKF)

• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.

კვლევის კატეგორია

კლინიკური გამოკვლევები