შედეგი უარყოფითი (ანტისხეულები არ გამოვლინდა):

სისხლის შრატში აქვაპორინის საწინააღმდეგო ანტისხეულები არ არის ნაპოვნი. ეს ამცირებს ნეიროოპტიკომიელიტის სპექტრის აშლილობის ალბათობას, მაგრამ სრულად არ გამორიცხავს მას - პაციენტთა ნაწილი სეროუარყოფითია. ასეთ შემთხვევებში აუცილებელია დამატებით MOG ანტისხეულების კვლევა და კლინიკურ-რადიოლოგიური კრიტერიუმებით ხელმძღვანელობა.

ცრუ უარყოფითი შედეგის მიზეზი შეიძლება იყოს:

• ნიმუშის აღება მაღალდოზიანი კორტიკოსტეროიდული თერაპიის ან პლაზმაფერეზის შემდეგ;

• იმუნოსუპრესიული მკურნალობის ფონზე კვლევის ჩატარება;

• დაავადების რემისიის პერიოდი, როდესაც ანტისხეულების დონე ეცემა;

• დაბალმგრძნობიარე მეთოდის გამოყენება.

შედეგი დადებითი (ანტისხეულები გამოვლინდა):

დადებითი შედეგი შესაბამისი კლინიკური სურათის ფონზე მაღალი ალბათობით მიუთითებს ნეიროოპტიკომიელიტის სპექტრის აშლილობაზე. ეს დიაგნოზი პრინციპულად ცვლის მკურნალობის ტაქტიკას:

• გაფანტული სკლეროზისთვის განკუთვნილი ზოგიერთი პრეპარატი ნეიროოპტიკომიელიტის დროს შესაძლოა დაავადებას ამძიმებდეს;

• საჭიროა შეტევის დროული და აგრესიული მკურნალობა, ასევე გრძელვადიანი პროფილაქტიკური იმუნოსუპრესიული თერაპია;

• დაავადება ხასიათდება განმეორებადი შეტევებით, რომელთაგან თითოეულმა შესაძლოა მუდმივი ნევროლოგიური დეფიციტი დატოვოს.

დადებითი შედეგი ასევე შესაძლებელია გამოვლინდეს იზოლირებული ოპტიკური ნევრიტის, გავრცობილი მიელიტის ან area postrema-ს სინდრომის დროს - მაშინაც კი, როცა დაავადების სრული სურათი ჯერ არ ჩამოყალიბებულა.

მნიშვნელოვანი შენიშვნები ინტერპრეტაციისთვის:

• ანტისხეულების ტიტრი შესაძლოა შეიცვალოს დაავადების აქტივობის მიხედვით, თუმცა ტიტრის დინამიკა მკურნალობის ეფექტიანობის ერთადერთ კრიტერიუმად არ გამოიყენება;

• ნეიროოპტიკომიელიტი ხშირად თანაარსებობს სხვა ავტოიმუნურ დაავადებებთან, ამიტომ მიზანშეწონილია სისტემური ავტოიმუნური სკრინინგი;

• როდესაც შრატში ანტისხეულები არ ვლინდება, კლინიკური ეჭვის შენარჩუნებისას განიხილება თავზურგტვინის სითხის (ლიკვორის) გამოკვლევა;

• სასურველია, ნიმუში აღებული იყოს შეტევის მწვავე ფაზაში, მკურნალობის დაწყებამდე.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.

• აქვაპორინ 4-ის საწინააღმდეგო IgG ანტისხეულების განსაზღვრა (AQP4-IgG, NMO-IgG);

• მიელინის ოლიგოდენდროციტული გლიკოპროტეინის საწინააღმდეგო ანტისხეულები (MOG-IgG);

• ლიქვორის ფიზიკურ-ბიოქიმიური თვისებები და მიკროსკოპული გამოკვლევა;

• ოლიგოკლონური ზოლების განსაზღვრა ლიქვორში (Oligoclonal Bands, OCB);

• ანტინუკლეარული ანტისხეულები (ANA);

• ANA 23, პანელი;

• ორჯაჭვიანი დნმ-ის საწინააღმდეგო IgG ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (anti-dsDNA IgG);

• თირეოიდული პეროქსიდაზის საწინააღმდეგო ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (anti-TPO);

• D ვიტამინის განსაზღვრა სისხლში (25(OH)D);

• ვიტამინ B12-ის განსაზღვრა სისხლში (Vitamin B12);

• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);

• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR).

გამოყენებული წყაროები:

• mayocliniclabs.com - Neuromyelitis Optica (NMO)/Aquaporin-4-IgG FACS Assay, Serum

• aruplab.com - Aquaporin-4 (AQP4) Antibody, IgG by CBA-IFA With Reflex to Titer, Serum

• ncbi.nlm.nih.gov - Aquaporin-4 Autoantibodies in Neuromyelitis Optica: AQP4 Isoform-Dependent Sensitivity and Specificity

• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.