BCL2-ის ტრანსლოკაციის განსაზღვრა ქსოვილში ფლუორესცენტული in situ ჰიბრიდიზაციის (FiSH) მეთოდით UMC Utrecht

ფასი: 2800 ₾

კვლევის შესახებ

BCL2-ის ტრანსლოკაციის განსაზღვრა ქსოვილში ფლუორესცენტული in situ ჰიბრიდიზაციის (FISH) მეთოდით არის ციტოგენეტიკური კვლევა, რომელიც გამოიყენება BCL2 გენის (მდებარეობა 18q21) რეარანჟირების გამოსავლენად ლიმფოციტურ სიმსივნურ ქსოვილში.

BCL2 გენი კოდირებს ანტიაპოპტოზურ ცილას, რომელიც უჯრედების პროგრამირებული სიკვდილის (აპოპტოზის) ინჰიბიციას ახდენს. მისი პათოლოგიური მუდმივი ექსპრესია, გამოწვეული t(14;18)(q32;q21) ტრანსლოკაციით - რომელიც BCL2 გენს იმუნოგლობულინური მძიმე ჯაჭვის (IGH) გენის რეგულატორული ელემენტების კონტროლს უქვემდებარებს - იწვევს B-ლიმფოციტების აპოპტოზის შეფერხებას და მათი გადაქცევას სიმსივნურ უჯრედებად.

BCL2 რეარანჟირება არის ფოლიკულური ლიმფომის (Follicular Lymphoma, FL) დამახასიათებელი მარკერი - შემთხვევათა 80-90%-ში ვლინდება t(14;18) ტრანსლოკაცია. მას ასევე უდიდესი მნიშვნელობა აქვს დიფუზური დიდუჯრედოვანი B-უჯრედოვანი ლიმფომის (DLBCL) მოლეკულურ ტიპიზაციაში - MYC-ის რეარანჟირებასთან ერთად, BCL2 ან BCL6 რეარანჟირება იძლევა „ორმაგი დარტყმის“ ან „სამმაგი დარტყმის“ ლიმფომის (double-hit / triple-hit) დიაგნოზს, რომელიც ხასიათდება არასახარბიელო პროგნოზით და საჭიროებს უფრო ინტენსიურ თერაპიულ მიდგომას.

FISH მეთოდი, „break-apart“ ან „dual-fusion“ ტიპის ზონდით, ითვლება BCL2 რეარანჟირების გამოსავლენად ყველაზე ეფექტიან და მგრძნობიარე მეთოდად, PCR-ის მეთოდთან შეადარებით, რომელიც ხშირად ცრუ უარყოფით შედეგებს იძლევა BCL2 გადასვლის წერტილების ჰეტეროგენულობის გამო. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) კლასიფიკაცია რეკომენდებს DLBCL-ის ყველა შემთხვევის ტესტირებას BCL2, BCL6 და MYC რეარანჟირებებზე.

რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?

კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:

• ფოლიკულური ლიმფომის (FL) დიაგნოზის დადასტურება, განსაკუთრებით მორფოლოგიურად გაურკვეველ ან ატიპიურ შემთხვევებში;

• დიფუზური დიდუჯრედოვანი B-უჯრედოვანი ლიმფომის (DLBCL) და მაღალი ხარისხის B-უჯრედოვანი ლიმფომების (HGBL) მოლეკულური ტიპიზაცია;

• „ორმაგი მოხვედრის“ (double-hit) ან „სამმაგი მოხვედრის“ (triple-hit) B-უჯრედოვანი ლიმფომის დიაგნოზი, რომელიც განისაზღვრება MYC-ის რეარანჟირებასთან ერთად BCL2 ან BCL6 რეარანჟირებით;

• B-უჯრედოვანი ლიმფომების დიფერენციალური დიაგნოსტიკა (მაგ., FL, DLBCL, მარგინალური ზონის ლიმფომა, მანტიის უჯრედების ლიმფომა);

• B-უჯრედოვანი ლიმფომების პროგნოზული სტრატიფიკაცია და თერაპიის დაგეგმვა;

• B-უჯრედოვანი ლიმფომების ტრანსფორმაციის შემთხვევაში (მაგ., FL-იდან DLBCL-ში) მოლეკულური ცვლილებების შეფასება;

• BCL2 ცილის იმუნოჰისტოქიმიური ექსპრესიის მოლეკულურად დადასტურება (განსაკუთრებით, სადაც IHC გაურკვეველი ან ატიპიურია);

• სისხლის ან ლიმფოციტოგრაფიული უჯრედების კლონურობის განსაზღვრა, სადაც ტრადიციული PCR-ის მეთოდი არასაკმარისია.

ინტერპრეტაცია

FISH კვლევის შედეგები:

• BCL2 რეარანჟირება დადებითი (BCL2-R positive) - სიმსივნის ბირთვების ≥15-20% შეიცავს გამოყოფილ (split) სიგნალებს (break-apart ზონდის შემთხვევაში) ან ფუზირებულ ყვითელ სიგნალებს (dual-fusion ზონდის შემთხვევაში), რაც ადასტურებს BCL2 გენის ტრანსლოკაციას. ეს ხშირად შეესაბამება FL-ს ან double-hit DLBCL-ს;

• BCL2 რეარანჟირება უარყოფითი (BCL2-R negative) - სიმსივნის ბირთვების ბრეიქფოინთების პროპორცია დაბალია გამოსავლენი ბარიერისა, რაც გამორიცხავს BCL2 გენის ტრანსლოკაციას (თუმცა არ გამორიცხავს BCL2 ცილის ექსპრესიის მომატებას სხვა მექანიზმებით);

• პარტნიორის იდენტიფიცირება - break-apart ზონდი გამოვლენს ტრანსლოკაციას ნებისმიერ პარტნიორთან (IGH, IGK, IGL, ან სხვა არაიმუნოგლობულინური გენები); dual-fusion IGH::BCL2 ზონდი კი სპეციფიკურად ადგენს კლასიკურ t(14;18) IGH::BCL2 ტრანსლოკაციას;

• ცრუ-ნეგატიური ინტერპრეტაცია - PCR-ის შედარებით, FISH აქვს უფრო მაღალი სენსიტიურობა, რადგან ის მოიცავს BCL2 გენის ყველა შესაძლო ბრეიქფოინთს (mbr, mcr, 5'-mbr), ხოლო PCR-ის მიდგომა შესაძლოა ცრუ-ნეგატიური იყოს ბრეიკპოინტების ვარიაბელობის გამო.

შედეგი უნდა შეფასდეს ჰისტოპათოლოგიური სურათის, იმუნოჰისტოქიმიური პროფილის (BCL2, BCL6, MYC, CD10, CD20, Ki-67), სხვა FISH კვლევების (MYC, BCL6 რეარანჟირებები) და კლინიკური სტადიის კონტექსტში. „ორმაგი მოხვედრის“ დიაგნოზი მოითხოვს ინტენსიური ქიმიოთერაპიის რეჟიმის (DA-EPOCH-R, R-CODOX-M/IVAC) გამოყენებას სტანდარტული R-CHOP-ის ნაცვლად, რაც მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს პროგნოზს.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.