ერითროციტების მორფოლოგიური შეფასება პერიფერიულ სისხლში

ერითროციტების მორფოლოგიური შეფასება პერიფერიულ სისხლში

ფასი: 22 ₾

კვლევის შესახებ

ერითროციტების მორფოლოგიური დახასიათება პერიფერიულ სისხლში (Peripheral Blood Smear, RBC Morphology) არის ციტოლოგიური კვლევა, რომელიც გულისხმობს პერიფერიული სისხლის ნაცხის შეღებვას (ჩვეულებრივ - მაი-გრიუნვალდ-გიემზას მეთოდით) და მიკროსკოპული გამოკვლევით ერითროციტების (წითელი სისხლის უჯრედების) ფორმის, ზომის, ფერისა და სტრუქტურის შესწავლას.


ეს კვლევა ავსებს ავტომატური ჰემატოლოგიური ანალიზატორის შედეგებს და გადამწყვეტ მნიშვნელობას იძენს ანემიების დიფერენციალური დიაგნოსტიკისთვის. მიკროსკოპული ანალიზის ფარგლებში ფასდება:


• ერითროციტების ზომა (ანიზოციტოზი): ნორმოციტული (ნორმის შესაბამისი), მიკროციტული (შემცირებული), მაკროციტული (გადიდებული);

• ერითროციტების ფორმა (პოიკილოციტოზი): ნამგლისებური (drepanocytes - ნამგლისებრუჯრედოვანი ანემიის ნიშანი), სამიზნისებური (target cells/codocytes - თალასემიის, ღვიძლის დაავადებების, ჰემოგლობინოპათიების ნიშანი), დაცხრილული (schistocytes - მექანიკური ჰემოლიზის, თრომბოზული თრომბოციტოპენიური პურპურის (TTP), ჰემოლიზურ-ურემიული სინდრომის (HUS), დისიემინირებული სისხლძარღვშიდა კოაგულაციის (DIC) ნიშანი), სფერული (spherocytes - მემკვიდრული სფეროციტოზის, აუტოიმუნური ჰემოლიზური ანემიის ნიშანი), ელიფსოციტური (elliptocytes/ovalocytes), წვეთისებური (dacrocytes/teardrop cells - მიელოფიბროზის ნიშანი), მტევნისებური (acanthocytes - ღვიძლის დაავადებების ნიშანი);

• ერითროციტების ფერი (ჰიპოქრომია): ნორმოქრომული, ჰიპოქრომული (შემცირებული შეფერილობა - რკინადეფიციტური ანემიის, თალასემიის ნიშანი), ჰიპერქრომული (გადიდებული შეფერილობა);

• ჩანართები: ჰაუელ-ჟოლის სხეულები (ჰიპოსპლენიზმის, ჰემოლიზური ანემიების ნიშანი), პაპენჰეიმერის სხეულები (რკინის ჩანართები - სიდერობლასტური ანემიის ნიშანი), ბაზოფილური წერტილოვანი შეფერილობა (ტყვიის ინტოქსიკაციის, თალასემიის ნიშანი), ჰაინცის სხეულები (გლუკოზა-6-ფოსფატდეჰიდროგენაზას (G6PD) დეფიციტის ნიშანი), მალარიული პარაზიტი;

• რეტიკულოციტები: ახალგაზრდა ერითროციტები; მათი მომატება მიუთითებს რეგენერაციულ პასუხზე, ხოლო კლება - ჰიპოპლასტიკურ ან აპლასტურ პროცესზე.


ერითროციტების მორფოლოგიური შესწავლა ერთ-ერთი ფუნდამენტური კვლევაა ანემიების დიფერენციალური დიაგნოსტიკისთვის; ხშირად პერიფერიული სისხლის ნაცხის შესწავლა საშუალებას იძლევა დაისახოს ანემიის სავარაუდო ეტიოლოგია სხვა, რთული და ძვირადღირებული გამოკვლევების გარეშე.

რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?

კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:


• ანემიის (ჰემოგლობინი <130 გ/ლ მამაკაცებში, <120 გ/ლ ქალებში) გამოვლენისას - ეტიოლოგიის დასაზუსტებლად;

• ჰემოგლობინის ცვლილებების შემთხვევაში: მიკროციტოზი (MCV<80 ფლ), მაკროციტოზი (MCV>100 ფლ);

• პოლიციტემიის (ჰემოგლობინი >180 გ/ლ მამაკაცებში, >160 გ/ლ ქალებში) გამოვლენისას;

• ჰემოლიზური ანემიის ეჭვის შემთხვევაში (გაუგებარი სიყვითლე, შარდის ფერის ცვლილება, ბილირუბინის და LDH-ის მომატება, ჰაპტოგლობინის კლება);

• ჰემოგლობინოპათიების (ნამგლისებრუჯრედოვანი ანემიის, თალასემიის) ეჭვის შემთხვევაში;

• ფამილიური ანემიის ან ჰემოლიზური ანემიის ისტორიის ფონზე;

• ხანდაზმული ან ბავშვების გაუგებარი დაღლილობის, ფერმკრთალობის, დაქვეითებული ფიზიკური აქტივობის ფონზე;

• ღვიძლის დაავადებების მქონე პაციენტებში;

• ღვიძლის ფუნქციის შეფასებისას;

• ჰიპერსპლენიზმის ან ჰიპოსპლენიზმის (სპლენექტომიის შემდეგ) მონიტორინგი;

• მიკრო-ანგიოპათიური ჰემოლიზური ანემიების (TTP, HUS, HELLP სინდრომი) ეჭვი;

• დისემინირებული ინტრავასკულარული კოაგულაციის (DIC) ეჭვი;

• ნახშირჟანგით მოწამვლის ან მძიმე მეტალებით ინტოქსიკაციის ეჭვი;

• რკინა-დეფიციტური, B12 ან ფოლიუმის მჟავის დეფიციტური ანემიის დიფერენცირება;

• ცითოსტატიკოთერაპიის ან რადიოთერაპიის ფონზე მონიტორინგი;

• ჰემოპოეტიკური დაავადებების (მიელოდისპლასტიური სინდრომი, მიელოპროლიფერაციული დაავადებები) მონიტორინგი;

• ჯანმრთელი ბავშვების და ფეხმძიმე ქალების სკრინინგი.

ინტერპრეტაცია

ერითროციტების მორფოლოგიური შესწავლის შედეგი მოიცავს რამდენიმე კომპონენტს:ანიზოციტოზი (ზომის ცვლილებები):


• მიკროციტოზი (შემცირებული ერითროციტები) - დამახასიათებელია რკინადეფიციტური ანემიის, ქრონიკული ანთებითი ანემიის, თალასემიის, სიდერობლასტური ანემიის, ტყვიის ინტოქსიკაციისთვის;

• მაკროციტოზი (გადიდებული ერითროციტები) - ვიტამინ B12-ის ან ფოლიუმის მჟავის დეფიციტი (მეგალობლასტური ანემია), ალკოჰოლიზმი, ღვიძლის დაავადებები, ჰიპოთირეოზი, აპლასტური ანემია, მიელოდისპლასტიური სინდრომი, ციტოსტატიკური თერაპია (განსაკუთრებით - მეთოტრექსატი, ჰიდროქსიკარბამიდი), ორსულობა.


პოიკილოციტოზი (ფორმის ცვლილებები):


• ნამგლისებური უჯრედები (sickle cells, drepanocytes) - ნამგლისებრუჯრედოვანი ანემიის (HbS) დიაგნოსტიკური ნიშანი;

• მიზნისფორმის უჯრედები (target cells, codocytes) - თალასემიის, ჰემოგლობინოპათიების (HbC, HbE), ღვიძლის დაავადებების, რკინადეფიციტური ანემიის ნიშანი;

• დაცხრილული უჯრედები (schistocytes, fragments) - მიკროანგიოპათიური ჰემოლიზური ანემიების (TTP, HUS, HELLP, DIC), ხელოვნური სარქვლის, ჰიპერტენზიული გადაუდებელი მდგომარეობის ნიშანი - ეს არის სერიოზული მიგნება, რომელიც სასწრაფო კლინიკურ შემოწმებას ითხოვს;

• სფერული უჯრედები (spherocytes) - მემკვიდრული სფეროციტოზის, აუტოიმუნური ჰემოლიზური ანემიის (კუმბსის ტესტი დადებითია), ABO-შეუთავსებლობის შემდგომი ჰემოლიზის ნიშანი;

• ელიფსოციტური უჯრედები (elliptocytes, ovalocytes) - მემკვიდრული ელიფსოციტოზის, რკინადეფიციტური ანემიის, თალასემიის ნიშანი;

• წვეთისებური უჯრედები (teardrop cells, dacrocytes) - მიელოფიბროზის, ექსტრამედულარული ჰემოპოეზის ნიშანი;

• ეკანტოციტები (acanthocytes, spur cells) - ღვიძლის დაავადებების, აბეტალიპოპროტეინემიის, ნეიროაკანთოციტოზის ნიშანი;

• ეხინოციტები (burr cells) - ურემიის, წყლისა და ელექტროლიტური ბალანსის დარღვევის, ღვიძლის დაავადებების ნიშანი (ხშირად - არტეფაქტი).


ფერის ცვლილებები:


• ჰიპოქრომია (შემცირებული შეფერილობა - მკრთალი ცენტრალური უბანი) - რკინადეფიციტური ანემიის, თალასემიის, სიდერობლასტური ანემიის ნიშანი;

• ჰიპერქრომია (გადიდებული შეფერილობა) - სფეროციტოზის ნიშანი (ცენტრალური ღია უბანი არ ჩანს);

• პოლიქრომაზია (ფერის ცვლილებები) - რეგენერაციული პასუხის (რეტიკულოციტოზის) ნიშანი ჰემოლიზური ან რკინადეფიციტური ანემიის თერაპიის ფონზე.


ერითროციტური ჩანართები:


• ჰაუელ-ჟოლის სხეულები (Howell-Jolly bodies) - ჰიპოსპლენიზმის ან სპლენექტომიის, მეგალობლასტური ანემიის, თალასემიის ნიშანი;

• ბაზოფილური სტიპლინგი - ტყვიის ინტოქსიკაციის, თალასემიის, მიელოდისპლასტიური სინდრომის ნიშანი;

• ჰაინცის სხეულები - G6PD-ის დეფიციტის, არასტაბილური ჰემოგლობინოპათიების ნიშანი;

• პაპენჰეიმერის სხეულები (რკინის ჩანართები) - სიდერობლასტური ანემიის ნიშანი;

• მალარიული პარაზიტი - მალარიის დიაგნოსტიკური ნიშანი.


ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.

კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:

• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);

• ლეიკოციტების მორფოლოგიური შეფასება პერიფერიულ სისხლში;

• თრომბოციტების რაოდენობის განსაზღვრა სისხლში (PLT);

• რეტიკულოციტების განსაზღვრა სისხლში (RET);

• ფერიტინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Ferritin);

• რკინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Iron);

• ტრანსფერინის განსაზღვრა სისხლში (Transferrin);

• ტრანსფერინის გაჯერების ინდექსის გამოთვლა (TSAT);

• რკინის შეკავშირების საერთო უნარის განსაზღვრა სისხლში (TIBC);

• უჯერი (ლატენტური) რკინის შეკავშირების უნარი (UIBC);

• ვიტამინ B12-ის განსაზღვრა სისხლში (Vitamin B12);

• ფოლიუმის მჟავა (Folate);

• ჰომოცისტეინის განსაზღვრა სისხლში (HCY);

• ლაქტატდეჰიდროგენაზის განსაზღვრა სისხლში (LDH);

• საერთო ბილირუბინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (TBIL);

• არაკონიუგირებული (არაპირდაპირი) ბილირუბინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (IBIL);

• კონიუგირებული (პირდაპირი) ბილირუბინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (DBIL);

• კუმბსის პირდაპირი რეაქცია (DAT);

• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL);

• კრეატინინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Creatinine);

• თირეოტროპული ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (TSH).

როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?

• კვლევისთვის სპეციფიური მომზადება არ არის საჭირო.

ტესტის მეთოდოლოგია

"ავტომატური ჰემატოლოგიური ანალიზატორი BC 6800 Plus (Mindray, China) ავტომატური სისხლის ნაცხის შეღებვა, მიკროსკოპია. SC -120 (Mindray, China) SF Cube cell analysis technology for WBC, 5-Part diff, NRBC, RET and PLT-O, Focusing Flow-DC method for RBC and PLT, Cyanide free hemoglobin measurement."

მასალის ტიპი

• სისხლი

კვლევის შესრულების დრო

4 საათი

ქვეყანა

საქართველო

ავტორი და წყარო

გამოყენებული წყაროები:


• medlineplus.gov - Blood Smear

• ncbi.nlm.nih.gov - Peripheral Smear (StatPearls)

• mayocliniclabs.com - Peripheral Blood Smear Review


• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.

კვლევის კატეგორია

ჰემატოლოგია
Phone