სისხლის განსაზღვრა განავალში (FOBT)

სისხლის განსაზღვრა განავალში (FOBT)

ფასი: 25 ₾

კვლევის შესახებ

განავლის ანალიზი ფარულ სისხლდენაზე (Fecal Occult Blood Test, FOBT) არის ლაბორატორიული კვლევა, რომელიც გამოიყენება განავალში ფარული სისხლის გამოსავლენად. სისხლი, რომელიც არ ჩანს შეუიარაღებელი თვალით (ე.წ. ფარული სისხლი), შესაძლოა იყოს კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დაავადების მნიშვნელოვანი ნიშანი - განსაკუთრებით - კოლორექტული პოლიპებისა და სიმსივნის, ასევე ანთებითი ან წყლულოვანი დაავადებების დროს.

FOBT გამოიყენება როგორც:

• კოლორექტული კიბოს არაინვაზიური სკრინინგმეთოდი - საშუალო რისკის ჯგუფებში 45 წლის ასაკიდან, ყოველწლიურად;

• დიაგნოსტიკური ტესტი - როცა არსებობს კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან სისხლდენის ან რკინადეფიციტური ანემიის ეჭვი.

დადებითი FOBT შედეგი არ ნიშნავს ავთვისებიანი სიმსივნის დიაგნოზს - საჭიროა შემდგომი გამოკვლევები, განსაკუთრებით - კოლონოსკოპია.

რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?

კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია:

სკრინინგისთვის (პროფილაქტიკური ჩვენებით):

• კოლორექტული კიბოს ყოველწლიური სკრინინგი მოსახლეობისთვის ≥45 წლის ასაკიდან, რომლებიც არიან საშუალო რისკის ჯგუფში;

• კოლორექტული კიბოს ან პოლიპების ოჯახური ანამნეზი - სკრინინგი შესაძლოა საჭირო იყოს უფრო ადრე;

• ლინჩის სინდრომი (HNPCC) ან სხვა მემკვიდრული კიბოს სინდრომები (FAP და სხვა);

• ანთებითი ნაწლავის დაავადებების (კრონის დაავადება, წყლულოვანი კოლიტი) ხანგრძლივი ანამნეზი - გართულებების მონიტორინგისთვის;

• კოლორექტული კიბოს ან პოლიპების მკურნალობის შემდგომი დინამიკური მონიტორინგი.

დიაგნოსტიკური ჩვენებით:

• რკინა-დეფიციტური ანემია უცნობი მიზეზით - განსაკუთრებით ხანდაზმულ ასაკში;

• გაურკვეველი წონის კლება;

• მუცლის ქრონიკული ტკივილი;

• მონელების ჩვევის ცვლილება - დიარეა, ყაბზობა, მათი მონაცვლეობა;

• განავლის ფერისა ან კონსისტენციის ცვლილება;

• ანალური სისხლდენა, ჰემოროიდები (განავლის ფარული სისხლის გამოვლენისთვის ჰემოროიდების მიღმა);

• ხილული სისხლი განავალში - დამატებითი დიაგნოსტიკური მონაცემებისთვის;

• მელენა (შავი, ფისისფერი განავალი) - ზედა გასტროინტესტინური სისხლდენის ეჭვი (გვაიაკის ტესტი მგრძნობელია, FIT - არა);

• მუდმივი დაღლილობა და სისუსტე უცნობი მიზეზით;

• უმადობა და გულისრევა.

ინტერპრეტაცია

FOBT-ის შედეგი თვისობრივია - დადებითი ან უარყოფითი.

დადებითი FOBT შესაძლოა მიუთითებდეს:

ქვედა კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის წყაროები:

• კოლორექტული კიბო (მსხვილი ნაწლავის ან სწორი ნაწლავის კიბო);

• კოლორექტული პოლიპები (ადენომური, ვილიოზური) - განსაკუთრებით - დიდი ზომის;

• ანთებითი ნაწლავის დაავადებები - კრონის დაავადება, წყლულოვანი კოლიტი;

• ანგიოდისპლაზია (სისხლძარღვოვანი ანომალიები);

• დივერტიკულოზი (განსაკუთრებით - გართულებული ფორმა);

• ჰემოროიდები (შიდა და გარე);

• ანალური ბზარი (ფისურა);

• ნაწლავის იშემიური დაზიანება;

• ინფექციური კოლიტი.

ზედა კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის წყაროები (განსაკუთრებით - გვაიაკის ტესტისთვის):

• კუჭის წყლული (პეპტიკური წყლული);

• თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლული;

• გასტრიტი, ეზოფაგიტი;

• ვარიკოზული სისხლძარღვები საყლაპავ მილში (ციროზის ფონზე);

• კუჭის კიბო;

• სისხლდენა ცხვირიდან, ღრძილებიდან (გადაყლაპული სისხლი).

ცრუ-დადებითი მიზეზები (განსაკუთრებით - გვაიაკის ტესტისთვის):

• წითელი ხორცი (საქონლის ხორცი, ღორის ხორცი) - ცხოველური ჰემოგლობინის გამო;

• ბოსტნეული მცენარეული პეროქსიდაზებით - ბოლოკი, შავი ბოლოკი, ნესვი, ბროკოლი, წიწაკა, ციტრუსი;

• ახლახან მიღებული არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები (NSAID), ასპირინი - ნაწლავიდან მცირე სისხლდენის გამო;

• ახლახან ჩატარებული სტომატოლოგიური მანიპულაცია - ღრძილებიდან სისხლდენა.

უარყოფითი FOBT ხშირად ნიშნავს, რომ ნიმუშში არ არის ფარული სისხლი, მაგრამ:

• ცრუუარყოფითი პასუხი შესაძლოა გვქონდეს, თუ კიბო ან პოლიპი არ სისხლდენს ნიმუშის მიღების მომენტში - სისხლდენა შესაძლოა იყოს პერიოდული;

• მცირე ზომის პოლიპები ხშირად არ იძლევა სისხლდენას - FOBT-ის მგრძნობელობა ნაკლებია პოლიპებისთვის;

• ახლახან მიღებული C ვიტამინი ცრუუარყოფით პასუხს იწვევს გვაიაკის ტესტში;

• ერთჯერადი უარყოფითი შედეგი არ გამორიცხავს კოლორექტულ კიბოს - ამიტომ რეკომენდებულია ყოველწლიური გამეორება ან ალტერნატიული მეთოდები (კოლონოსკოპია, FIT-DNA).

დადებითი FOBT-ის შემდეგ ყოველთვის რეკომენდებულია კოლონოსკოპია - მთავარი დიაგნოსტიკური მეთოდი კიბოს, პოლიპებისა და სხვა დაავადებების გამოსავლენად.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.

კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:

როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?

• კვლევისთვის სპეციალური მომზადება არ არის აუცილებელი.

მასალის აღება - მასალის აღება / შეგროვება უნდა მოხდეს 6 სხვადასხვა ადგილიდან (შეცვლილი ფერი, ლორწო, სისხლი, მოუნელებელი საკვები) და მოთავსდეს კონტეინერში, ისე რომ შიგნით არ უნდა მოხვდეს შარდი, წყალი, ნიადაგი ან სხვა ნივთიერება.

მასალის ტიპი

• განავალი

კვლევის შესრულების დრო

4 საათი

ქვეყანა

საქართველო

ავტორი და წყარო

გამოყენებული წყაროები:

medlineplus.gov - Fecal Occult Blood Test

medlineplus.gov - Colorectal Cancer Screening

medlineplus.gov - Fecal Immunochemical Test

mayocliniclabs.com - FOBT Colorectal Screen

ncbi.nlm.nih.gov - Fecal Tests CRC Screening

ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.

კვლევის კატეგორია

პარაზიტოლოგია
Phone