კვლევის შესახებ
B ჰეპატიტი არის ღვიძლის ვირუსული დაავადება, რომელიც გამოწვეულია B ჰეპატიტის ვირუსით (HBV). ვირუსი ვრცელდება სისხლისა და ბიოლოგიური სითხეების მეშვეობით - დაუცველი სქესობრივი კავშირით, ინფიცირებული სამედიცინო ინსტრუმენტებით (მათ შორის ნემსებით), ვერტიკალური გადაცემის გზით (დედიდან ახალშობილზე). B ჰეპატიტი შეიძლება იყოს მწვავე (ხანმოკლე) ან გადავიდეს ქრონიკულ ფორმაში (6 თვეზე მეტი ხანი), რასაც შესაძლოა ახლდეს გრძელვადიანი გართულებები - ღვიძლის ციროზი, ღვიძლის უკმარისობა, ჰეპატოცელულარული კარცინომა.
HBsAg (Hepatitis B surface antigen, B ჰეპატიტის ზედაპირული ანტიგენი) არის B ჰეპატიტის ვირუსის ზედაპირზე მდებარე ცილა. იგი წარმოადგენს უპირველეს სეროლოგიურ მარკერს, რომელიც სისხლში ჩნდება ინფიცირებიდან 1-9 კვირის შემდეგ (საშუალოდ - 4 კვირაში) და მიუთითებს B ჰეპატიტის აქტიურ ინფექციაზე - მწვავე ან ქრონიკული ფორმის სახით.
HBsAg-ის ანალიზი ფართოდ გამოიყენება როგორც დიაგნოსტიკისთვის, ასევე სკრინინგისთვის. CDC-სა და WHO-ს რეკომენდაციების მიხედვით, B ჰეპატიტის სკრინინგი რეკომენდებულია ყველა მოზარდისა და ზრდასრულისთვის (≥18 წლის ასაკში). ორსული ქალისთვის HBsAg-ის ტესტირება სავალდებულოა ყველა ორსულობაზე - სასურველია ორსულობის პირველ ტრიმესტრში.
თუ HBsAg შენარჩუნებულია 6 თვეზე მეტ ხანს, ეს მიუთითებს ქრონიკულ B ჰეპატიტზე.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია:
• B ჰეპატიტის ერთჯერადი სკრინინგი ყველა ზრდასრულისთვის (≥18 წლის) CDC-ის რეკომენდაციით;
• ყველა ორსული ქალისთვის - სასურველია ორსულობის პირველ ტრიმესტრში (ყოველ ორსულობაზე);
• B ჰეპატიტის სიმპტომები:
- კანისა და თვალის სკლერის გაყვითლება (სიყვითლე, იქტერუსი);
- მუქი ფერის შარდი;
- ღია ფერის ან გათეთრებული განავალი;
- მკვეთრად გამოხატული საერთო სისუსტე და დაღლილობა;
- უმადობა, გულისრევა, ღებინება;
- მუცლის ტკივილი (მარჯვენა ზედა კვადრატი);
- კუნთებისა და სახსრების ტკივილი;
- ცხელება.
რისკ-ფაქტორები:
• დაუცველი სქესობრივი კავშირი ან მრავალი სქესობრივი პარტნიორი;
• ნემსების ან ნარკოტიკების ინიექციური მოწყობილობების გაზიარება;
• B ჰეპატიტის ცნობილი ინფექციის მქონე პირთან კონტაქტი (სქესობრივი ან საოჯახო);
• HBsAg-დადებითი დედის შვილი (ახალშობილში სკრინინგი);
• პროფესიული ექსპოზიცია - სამედიცინო პერსონალი;
• ჰემოდიალიზის პაციენტები;
• HIV-ით ან C ჰეპატიტით ინფიცირებული პირები;
• ღვიძლის ფერმენტების მომატება უცნობი მიზეზით (ALT, AST);
• დონორების სკრინინგი (სისხლი, ორგანო, ქსოვილი, სპერმა);
• იმუნოდამთრგუნველი თერაპიის ან ქიმიოთერაპიის დაწყების წინ - HBV რეაქტივაციის რისკის შესაფასებლად;
• ენდემური ქვეყნებიდან მიგრანტები (HBsAg-ის გავრცელება ≥2%);
• B ჰეპატიტის ვაქცინაციამდე (პრე-ვაქცინური სკრინინგი);
• მამა-დედის გადატანილი/მიმდინარე B ჰეპატიტის ანამნეზი.
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
სპეციფიური მომზადება არ არის საჭირო.