რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია:
• ერთჯერადი სკრინინგი ყველა ზრდასრული პირისთვის (CDC-ისა და USPSTF-ის რეკომენდაციით);
• ღვიძლის ფერმენტების (ALT, AST) მომატებისას;
• ღვიძლის უხსნელი დაავადებების ნიშნებისას - სიყვითლე, შარდის გამუქება, განავლის გაღიავება, მოთენთილობა, მუცლის ტკივილი მარჯვენა ფერდქვეშ;
• ნემსით (პროფესიული ექსპოზიცია) მოწამლვის შემდეგ;
• ინტრავენური ნარკოტიკების მომხმარებელ პირებში;
• 1992 წლამდე სისხლის გადასხმის ან ორგანოს ტრანსპლანტაციის ფაქტის არსებობისას;
• ჰემოდიალიზზე მყოფ პაციენტებში;
• HCV-ით ინფიცირებული დედისგან დაბადებულ ბავშვებში;
• აივ-ინფიცირებულ პირებში;
• ორსულობის დროს;
• პატიმრობის ან აღდგენისა და რეაბილიტაციის ცენტრში მყოფი პირების შემთხვევაში;
• ტატუირების ან პირსინგის შემდეგ არასტერილურ პირობებში;
• რისკ-ფაქტორების მქონე პირებთან სქესობრივი კავშირის ფაქტის არსებობისას.
ინტერპრეტაცია
anti-HCV-ის დადებითი (რეაქტიული) შედეგი მიუთითებს C ჰეპატიტის ვირუსის საწინააღმდეგო ანტისხეულების არსებობაზე, რაც ნიშნავს, რომ ორგანიზმს ჰქონდა კონტაქტი ვირუსთან. თუმცა, ეს შედეგი არ ადასტურებს ვირუსის აქტიურად მიმდინარე ინფექციას - ანტისხეულები სისხლში პერსისტირებს გადატანილი დაავადების ან გამოჯანმრთელების შემდეგაც.
anti-HCV-ის დადებითობა შესაძლოა აღინიშნოს შემდეგ შემთხვევებში:
• აქტიური (მწვავე ან ქრონიკული) C ჰეპატიტის ინფექცია;
• გადატანილი და სპონტანურად განკურნებული ინფექცია (დაახლოებით 15-25% შემთხვევაში ვირუსი ორგანიზმიდან თავისით ელიმინირდება);
• ანტივირუსული თერაპიით წარმატებულად მკურნალობის შემდგომი პერიოდი;
• ბიოლოგიურად ცრუ-დადებითი შედეგი (იშვიათ შემთხვევებში - აუტოიმუნური პათოლოგიების, ორსულობის ან გადაჯვარედინებული იმუნური რეაქციების ფონზე).
ნებისმიერი დადებითი შედეგი საჭიროებს დადასტურებას HCV RNA-ის რაოდენობრივი ან თვისობრივი კვლევით:
• HCV RNA დადებითი - აქტიური რეპლიკაციური ინფექცია, საჭიროა მკურნალი ექიმის ჩარევა და ანტივირუსული თერაპია;
• HCV RNA უარყოფითი - გადატანილი ან წარმატებულად ნამკურნალები ინფექცია, ან ცრუ-დადებითი ანტისხეულის შედეგი.
anti-HCV-ის უარყოფითი (არარეაქტიული) შედეგი მიუთითებს, რომ სისხლში ვირუსის საწინააღმდეგო ანტისხეულები არ გამოვლინდა და, სავარაუდოდ, პირი არ არის ინფიცირებული. თუმცა, ვირუსთან კონტაქტიდან გარკვეული პერიოდის განმავლობაში შესაძლებელია ცრუ-უარყოფითი შედეგი (ე.წ. „ფანჯრის პერიოდი“) - ასეთ შემთხვევაში რეკომენდებულია ანალიზის განმეორება.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• HCV RNA, რეალურ დროში PCR (თვისობრივი ან რაოდენობრივი), სისხლში;
• B ჰეპატიტის ვირუსის ზედაპირული ანტიგენის განსაზღვრა სისხლში (HBsAg);
• B ჰეპატიტის ვირუსის ზედაპირული ანტიგენის საწინააღმდეგო ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (anti-HBs);
• აივ-ის საწინააღმდეგო ანტისხეულების განსაზღვრა, სწრაფი ტესტი (anti-HIV);
• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT,AST,GGT,ALP,TBIL,DBIL);
• ალფაფეტოპროტეინის განსაზღვრა სისხლში (AFP);
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
სპეციფიური მომზადება არ არის საჭირო.
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• cdc.gov - Clinical Screening and Diagnosis for Hepatitis C
• medlineplus.gov - Hepatitis C
• mayocliniclabs.com - HCV Antibody
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.