კვლევის შესახებ
HCV RNA, თვისობრივი (C ჰეპატიტის ვირუსის რნმ, თვისობრივი ანალიზი, Hepatitis C Virus RNA, Qualitative) არის მოლეკულური (PCR - პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქცია) კვლევა, რომელიც ადგენს, არის თუ არა სისხლში C ჰეპატიტის ვირუსის (HCV) გენეტიკური მასალა - რნმ. შედეგი გამოიხატება როგორც „აღმოჩენილი“ ან „აღმოუჩენელი“.
C ჰეპატიტი ღვიძლის ვირუსული დაავადებაა, რომელიც ძირითადად ინფიცირებულ სისხლთან კონტაქტით გადაეცემა. თვისობრივი ანალიზი ძალიან მგრძნობიარეა და ვირუსის ძალიან დაბალ დონესაც კი აღმოაჩენს, ამიტომ იგი გამოიყენება აქტიური (მიმდინარე) ინფექციის დასადასტურებლად ან გამოსარიცხად - განსაკუთრებით მაშინ, როცა ანტისხეულების (anti-HCV) ტესტი დადებითია.
დადებითი თვისობრივი შედეგი ადასტურებს, რომ ადამიანს აქვს მიმდინარე C ჰეპატიტის ინფექცია.
თვისობრივი ანალიზი იმდენად მგრძნობიარეა, რომ ის ვირუსის იმ დაბალ დონესაც აღმოაჩენს, რომელსაც რაოდენობრივი ტესტი ვერ ზომავს.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• C ჰეპატიტის ანტისხეულების (anti-HCV) დადებითი შედეგის შემდეგ აქტიური ინფექციის დასადასტურებლად;
• ანტისხეულების დადებითი, მაგრამ რაოდენობრივად აღმოუჩენელი დატვირთვის დაზუსტებისთვის;
• ვირუსთან შესაძლო ექსპოზიციის (ნემსით დაზიანება, სისხლთან კონტაქტი) შემდეგ ადრეული ინფექციის გამოსავლენად;
• მკურნალობის დასრულების შემდეგ ვირუსის სრული გაქრობის (განკურნების) დასადასტურებლად;
• ახალშობილში, თუ დედა C ჰეპატიტით არის ინფიცირებული;
• დიალიზზე მყოფ ან იმუნოდეფიციტურ პაციენტებში, სადაც ანტისხეულების ტესტი შესაძლოა არასაიმედო იყოს.
ინტერპრეტაცია
კვლევის შედეგი თვისობრივია და მიუთითებს ვირუსის რნმ-ის არსებობას ან არარსებობას სისხლში.
დადებითი (აღმოჩენილი) შედეგი ადასტურებს აქტიურ, მიმდინარე C ჰეპატიტის ინფექციას. ის შესაძლოა გამოვლინდეს:
• მწვავე ან ქრონიკული C ჰეპატიტის დროს;
• ანტისხეულების დადებითი შედეგის ფონზე აქტიური ინფექციის დასადასტურებლად.
უარყოფითი (აღმოუჩენელი) შედეგი ნიშნავს, რომ სისხლში ვირუსის რნმ არ აღმოჩნდა. ეს შესაძლოა მიუთითებდეს:
• აქტიური ინფექციის არარსებობაზე;
• წარსულ ინფექციაზე, რომელიც სპონტანურად ან მკურნალობით განიკურნა;
• ან ძალიან ადრეულ ეტაპზე (ფანჯრის პერიოდში) ვირუსის ჯერ კიდევ აღმოუჩენელ დონეზე.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• C ჰეპატიტის ვირუსის საწინააღმდეგო ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (anti-HCV);
• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL);
• ალანინამინოტრანსფერაზის განსაზღვრა სისხლში (ALT/GPT);
• ასპარტატამინოტრანსფერაზის განსაზღვრა სისხლში (AST/GOT);
• ალბუმინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (ALB);
• კოაგულოგრამა (PT, PI, INR, aPTT, Fibrinogen);
• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);
• ფერიტინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Ferritin);
• ალფაფეტოპროტეინის განსაზღვრა სისხლში (AFP);
• B ჰეპატიტის ვირუსის ზედაპირული ანტიგენის განსაზღვრა სისხლში (HBsAg);
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
კვლევისთვის სპეციალური მომზადება არ არის საჭირო.
ტესტის მეთოდოლოგია
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• medlineplus.gov - Hepatitis C
• ncbi.nlm.nih.gov - HCV RNA Assay
• ანა მაღრაძე - მოლეკულური გენეტიკისა და ციტოგენეტიკის განყოფილება;
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.