მაღალი სიმკვრივის ქოლესტერინის განსაზღვრა სისხლში (HDL-CHOL)

ფასი: 15 ₾

კვლევის შესახებ

მაღალი სიმკვრივის ქოლესტერინი (HDL Cholesterol, HDL-CHOL) არის ლიპოპროტეინების ერთ-ერთი ფრაქცია, რომელიც ხშირად მოიხსენიება როგორც „კარგი ქოლესტერინი“. HDL-ის ძირითადი ფუნქციაა ჭარბი ქოლესტერინის ტრანსპორტირება პერიფერიული ქსოვილებიდან (მათ შორის — სისხლძარღვების კედლიდან) ღვიძლისკენ, სადაც ხდება მისი დაშლა და გამოყოფა ნაღველთან ერთად. ამ პროცესს ეწოდება „უკუ-ქოლესტერინის ტრანსპორტი“.

HDL ფლობს ანტიათეროგენულ თვისებებს — იცავს არტერიების კედლებს ცხიმოვანი ფოლაქების დაგროვებისგან, აქვს ანტიოქსიდანტური და ანთების საწინააღმდეგო მოქმედება, აუმჯობესებს ენდოთელიუმის ფუნქციას. HDL-ის მაღალი დონე ასოცირდება გულ-სისხლძარღვოვანი დაავადებების შემცირებულ რისკთან, ხოლო დაბალი დონე — გაზრდილ რისკთან.

HDL-CHOL წარმოადგენს ლიპიდური პროფილის ერთ-ერთ უმთავრეს კომპონენტს და გამოიყენება გულ-სისხლძარღვოვანი რისკის შესაფასებლად, ჰიპერლიპიდემიის დიაგნოსტიკისა და ლიპიდმაკორექტირებელი თერაპიის ეფექტიანობის მონიტორინგისთვის.

HDL-ის დონის შეფასება ყოველთვის უნდა მოხდეს ლიპიდური პროფილის სხვა მაჩვენებლებთან (საერთო ქოლესტერინი, LDL-ქოლესტერინი, ტრიგლიცერიდები) ერთად.

რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?

კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:

• პროფილაქტიკური სკრინინგი 20 წლის ასაკიდან (4-6 წელიწადში ერთხელ);

• გულ-სისხლძარღვოვანი დაავადებების ოჯახური ანამნეზი;

• გულის კორონარული დაავადება, ანამნეზში ინფარქტი ან ინსულტი;

• არტერიული ჰიპერტენზია;

• ჭარბი წონა, სიმსუქნე, მეტაბოლური სინდრომი;

• ტიპი 1 და ტიპი 2 შაქრიანი დიაბეტი;

• მოწევა, ფიზიკური აქტივობის დეფიციტი;

• ჰიპერქოლესტერინემიის ოჯახური ფორმის (FH) ეჭვი;

• ფარისებრი ჯირკვლის დისფუნქცია (ჰიპოთირეოზი);

• ღვიძლისა და თირკმლის ქრონიკული დაავადებები;

• ლიპიდმაკორექტირებელი თერაპიის (სტატინები, ფიბრატები, ნიაცინი) ეფექტიანობის მონიტორინგი.

ინტერპრეტაცია

HDL-CHOL-ის მაღალი მაჩვენებელი (კარდიოპროტექციული) შესაძლოა გამოვლინდეს შემდეგ შემთხვევებში:

• რეგულარული ფიზიკური აქტივობა (აერობული ვარჯიში);

• დაბალანსებული დიეტა (ცხიმოვანი თევზი, ზეთისხილის ზეთი, კაკალი, ბოჭკოვანი საკვები);

• ალკოჰოლის ზომიერი მოხმარება;

• გენეტიკური ფაქტორები (ოჯახური ჰიპერ-ალფა-ლიპოპროტეინემია);

• ესტროგენული თერაპია;

• ფიბრატებით ან ნიაცინით მკურნალობა.

მეტისმეტად მაღალი HDL-ის დონე (> 90 მგ/დლ) ზოგიერთ პოპულაციაში დაკავშირებულია გენეტიკურ მუტაციებთან (CETP-დეფიციტი) და მისი კარდიოპროტექციული ეფექტი შესაძლოა შემცირებული იყოს.

HDL-CHOL-ის დაბალი მაჩვენებელი (ათეროგენული) შესაძლოა გამოვლინდეს შემდეგ შემთხვევებში:

• მეტაბოლური სინდრომი, ცენტრალური სიმსუქნე;

• ტიპი 2 შაქრიანი დიაბეტი, ინსულინრეზისტენტობა;

• ფიზიკური აქტივობის დეფიციტი;

• მოწევა;

• ცხიმოვანი და ნახშირწყლებით მდიდარი დიეტა;

• ჰიპერტრიგლიცერიდემია;

• ქრონიკული ანთებითი დაავადებები (რევმატოიდული ართრიტი, სისტემური წითელი მგლურა);

• ღვიძლისა და თირკმლის დაავადებები;

• ანდროგენული სტეროიდები, პროგესტინები, ბეტა-ბლოკერები;

• გენეტიკური დარღვევები (ოჯახური ჰიპო-ალფა-ლიპოპროტეინემია, ტანჯირის დაავადება).

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.

კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:

• ლიპიდების განსაზღვრა სისხლის შრატში (TCHOL, TG, LDL-CHOL, HDL-CHOL, VLDL-CHOL, AI);

• საერთო ქოლესტერინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (T-CHOL);

• დაბალი სიმკვრივის ქოლესტერინის განსაზღვრა სისხლში (LDL-CHOL);

• საერთო ტრიგლიცერიდების განსაზღვრა სისხლში (Trig);

• გლუკოზის განსაზღვრა სისხლში (Glucose);

• გლიკირებული ჰემოგლობინის განსაზღვრა სისხლში (HbA1c);

• თირეოტროპული ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (TSH);

• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL);

• კრეატინინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Creatinine);

• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP).

როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?

• რეკომენდებულია უზმოდ ყოფნა. ბოლო 9-12 საათის განმავლობაში არ მიიღოთ საკვები და სასმელი;

• კვლევის ჩატარებამდე 24 საათით ადრე თავი შეიკავეთ ალკოჰოლისა და ცხიმოვანი საკვების მიღებისგან;

• კვლევამდე 24 საათის განმავლობაში თავი შეიკავეთ ინტენსიური ფიზიკური დატვირთვისგან;

• არ მოიხმაროთ საღეჭი რეზინი და თამბაქო.

ტესტის მეთოდოლოგია

ADVIA Chemistry XPT (Siemens Healthiness, Germany) – photometric methodology- ავტომატური ბიოქიმიური ანალიზატორი

მასალის ტიპი

შრატი

კვლევის შესრულების დრო

3 საათი

ქვეყანა

საქართველო

ავტორი და წყარო

გამოყენებული წყაროები:

• medlineplus.gov - Cholesterol Levels

• cdc.gov - HDL Cholesterol (Good Cholesterol)

• nhlbi.nih.gov - High Blood Cholesterol

• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.

კვლევის კატეგორია

ბიოქიმია