კვლევის შესახებ
D ჰეპატიტის ვირუსის საწინააღმდეგო IgM ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (anti-HDV IgM) არის სისხლის შრატის სეროლოგიური კვლევა, რომელიც სისხლის შრატში ავლენს D ჰეპატიტის ვირუსის (HDV, დელტა ვირუსი) მიმართ წარმოქმნილ M კლასის (IgM) ანტისხეულებს.
D ჰეპატიტის ვირუსი არის უნიკალური, „დეფექტური“ RNA-ვირუსი, რომელიც დამოუკიდებლად ვერ მრავლდება - მას გასამრავლებლად აუცილებლად სჭირდება B ჰეპატიტის ვირუსი (კერძოდ, მისი ზედაპირული ანტიგენი - HBsAg). ამიტომ HDV-ით ინფიცირება ხდება მხოლოდ იმ ადამიანებში, რომლებიც ერთდროულად ან უკვე ინფიცირებულნი არიან B ჰეპატიტით. D ჰეპატიტი მიჩნეულია ვირუსული ჰეპატიტების ყველაზე მძიმე ფორმად, რომელიც სწრაფად შეიძლება გადაიზარდოს ღვიძლის ციროზსა და ჰეპატოცელულურ უკმარისობაში.
ინფექცია ვითარდება ორი გზით: კოინფექციით (B და D ჰეპატიტებით ერთდროული ინფიცირება) ან სუპერინფექციით (D ჰეპატიტის დამატება ქრონიკული B ჰეპატიტის მქონე პაციენტში). IgM ანტისხეულები ჩნდება ინფექციის მწვავე ფაზაში, ჩვეულებრივ - სიმპტომების დაწყებიდან 2–3 კვირაში და მიუთითებს მიმდინარე (აქტიურ) ინფექციაზე.დადებითი ანტისხეულების შემთხვევაში აქტიური ინფექციის დასადასტურებლად აუცილებელია D ჰეპატიტის ვირუსის RNA-ის (HDV RNA) განსაზღვრა პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციის (PCR) მეთოდით.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• B ჰეპატიტის (HBsAg-დადებითი) მქონე პაციენტებში D ჰეპატიტის გამორიცხვა ან დადასტურება;
• B ჰეპატიტის უეცარი დამძიმება ან ღვიძლის ფუნქციის გაუარესება ცნობილი ქრონიკული HBV ინფექციის ფონზე (სუპერინფექციის ეჭვი);
• მწვავე ვირუსული ჰეპატიტი HBsAg-ის დადებითობით (კოინფექციის ეჭვი);
• D ჰეპატიტის გავრცელების მაღალი რისკის მქონე პირები - ინექციური ნარკოტიკების მომხმარებლები, ჰემოდიალიზზე მყოფი პაციენტები, მაღალი რისკის სქესობრივი ქცევა;
• გაურკვეველი წარმოშობის ღვიძლის დაავადება HBsAg-დადებით პაციენტში;
• D ჰეპატიტის მკურნალობის მონიტორინგი (სხვა მარკერებთან ერთად).
ინტერპრეტაცია
anti-HDV IgM-ის დადებითი (მომატებული) შედეგი შესაძლოა მიუთითებდეს:
• B და D ჰეპატიტებით მწვავე ერთდროულ ინფიცირებაზე (კოინფექცია);
• ქრონიკული B ჰეპატიტის ფონზე D ჰეპატიტის დამატებაზე (სუპერინფექცია);
• აქტიურ (მიმდინარე) ან ახლო პერიოდში გადატანილ D ჰეპატიტის ინფექციაზე.
IgM ანტისხეულები მწვავე კოინფექციის შემთხვევაში ჩვეულებრივ ქრება ინფიცირებიდან რამდენიმე თვეში, ხოლო სუპერინფექციისა და ქრონიკული ინფექციის დროს შესაძლოა ხანგრძლივად შენარჩუნდეს ან გააქტიურდეს დაავადების გამწვავებისას. დადებითი შედეგი მოითხოვს HDV რნმ-ის განსაზღვრას აქტიური ვირუსული რეპლიკაციის დასადასტურებლად.
anti-HDV IgM-ის უარყოფითი (ნორმალური) შედეგი შესაძლოა მიუთითებდეს:
• D ჰეპატიტის ინფექციის არარსებობაზე;
• ინფექციის ძალიან ადრეულ ეტაპზე, როდესაც ანტისხეულებს ჯერ არ მოუსწრიათ გამომუშავება;
• გადატანილ ინფექციაზე, რომლის დროსაც IgM უკვე გაქრა (ასეთ შემთხვევაში შესაძლოა დადებითი იყოს საერთო ან IgG ანტისხეულები).
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის კლინიკურ მონაცემებთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• B ჰეპატიტის ვირუსის ზედაპირული ანტიგენის განსაზღვრა სისხლში (HBsAg);
• B ჰეპატიტის ვირუსის e ანტიგენის განსაზღვრა სისხლში (HBeAg);
• B ჰეპატიტის ვირუსის e ანტიგენის საწინააღმდეგო ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (anti-HBe);
• D ჰეპატიტის ვირუსის რნმ-ის განსაზღვრა სისხლში (HDV RNA, PCR);
• ალანინამინოტრანსფერაზისა და ასპარტატამინოტრანსფერაზის განსაზღვრა სისხლში (ALT,AST);
• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL);
• ალბუმინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (ALB);
• პროთრომბინის დროის განსაზღვრა სისხლში (PT);
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
კვლევისთვის სპეციფიური მომზადება არ არის საჭირო.
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• ncbi.nlm.nih.gov - Hepatitis D (StatPearls)
• mayocliniclabs.com - Hepatitis D Virus (HDV) Antibodies
• aasld.org - Why Should We Screen for Hepatitis Delta?
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.
