თავისუფალი პროტეინ S-ის განსაზღვრა სისხლში (Free Protein S)

თავისუფალი პროტეინ S-ის განსაზღვრა სისხლში (Free Protein S)

ფასი: 140 ₾

კვლევის შესახებ

პროტეინი S (Protein S) არის ვიტამინ K-ზე დამოკიდებული ცილა, რომელიც სინთეზდება ღვიძლში და სისხლის შედედების პროცესში ასრულებს მნიშვნელოვან ანტიკოაგულაციურ (სისხლის შედედების საწინააღმდეგო) ფუნქციას. იგი პროტეინ C-სთან ერთად ახდენს ფაქტორების (Va და VIIIa) ინაქტივაციას და აფერხებს თრომბინის ჭარბ წარმოქმნას.

პროტეინი S სისხლში გვხვდება ორი ფორმით:

თავისუფალი ფრაქცია (Free Protein S) - დაახლოებით 40%, ეს არის აქტიური ფორმა, რომელსაც აქვს ანტიკოაგულაციური უნარი.

დაკავშირებული (კომპლექსირებული) ფრაქცია - დაახლოებით 60%, რომელიც დაკავშირებულია C4b-დამაკავშირებელ ცილასთან და მოკლებულია ანტიკოაგულაციურ აქტივობას.

თავისუფალი ფრაქციის (Free Protein S) განსაზღვრა ითვლება უპირატეს მეთოდად პროტეინ S-ის დეფიციტის გამოსავლენად, ვინაიდან სწორედ ეს ფრაქცია ახდენს ბიოლოგიურ ეფექტს. პროტეინ S-ის დეფიციტი იწვევს თრომბოფილიას - მდგომარეობას, რომელიც ზრდის ვენური თრომბოზის (ქვედა კიდურების ღრმა ვენების თრომბოზი - DVT, ფილტვის არტერიის თრომბოემბოლია - PE) რისკს. დეფიციტი შესაძლოა იყოს მემკვიდრეობითი (გენეტიკური მუტაციით განპირობებული) ან შეძენილი.

რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?

კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:

• ვენური თრომბოზის ანამნეზი - განსაკუთრებით ახალგაზრდა ასაკში (50 წლამდე);

• უცნობი მიზეზის თრომბოზი (იდიოპათური თრომბოზი);

• რეციდივირებადი თრომბოზული ეპიზოდები;

• თრომბოზი არატიპურ ლოკალიზაციაში - ცერებრალური სინუსები, ღვიძლის ვენა, მეზენტერიული ვენები;

• ფილტვის არტერიის თრომბოემბოლია (PE);

• ოჯახური ანამნეზი - ახლო ნათესავებში თრომბოზი ან თრომბოფილიის დიაგნოზი;

• ნაყოფის დანაკარგი;

• პრე-ეკლამფსია, პლაცენტური უკმარისობა, ნაყოფის საშვილოსნოსშიდა ზრდის შეფერხება;

• ვარფარინის თერაპიის დაწყებისას კანის ნეკროზის (ვარფარინ-ინდუცირებული კანის ნეკროზი) გამოვლენა;

• ახალშობილებში პურპურა ფულმინანსი (Purpura Fulminans) - სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობა;

• ორსულობის დაგეგმვა თრომბოფილიური ანამნეზის შემთხვევაში;

• ჰორმონული კონტრაცეფციის ან ჰორმონული ჩანაცვლებითი თერაპიის დაწყების წინ თრომბოზის ანამნეზის ფონზე.

ინტერპრეტაცია

თავისუფალი პროტეინი S-ის (Free Protein S) დაბალი მაჩვენებელი მიუთითებს პროტეინი S-ის დეფიციტზე, რაც ზრდის თრომბოემბოლიური გართულებების რისკს.

პროტეინი S-ის დონე იკლებს შემდეგი მდგომარეობების დროს:

გენეტიკურად განპირობებული მიზეზები:

• თანდაყოლილი პროტეინი S-ის დეფიციტი (PROS1 გენის მუტაცია) - ტიპი I, II ან III.

შეძენილი (მეორადი) მდგომარეობები:

• მწვავე თრომბოზული პროცესი (პროტეინი S-ის გაძლიერებული მოხმარება);

• ღვიძლის დაავადება (ციროზი, ქრონიკული ჰეპატიტი) - სინთეზის შემცირება;

• დისემინირებული ინტრავასკულარული კოაგულაცია (DIC);

• ვიტამინ K-ის დეფიციტი;

• ანტიკოაგულანტური თერაპია - ვარფარინი (ვიტამინ K-ის ანტაგონისტი);

• ორსულობა და მშობიარობის შემდგომი პერიოდი (პროტეინი S ფიზიოლოგიურად მცირდება);

• ჰორმონული კონტრაცეფციის ან ესტროგენული თერაპიის გამოყენება;

• ნეფროზული სინდრომი;

• HIV ინფექცია;

• მწვავე ანთებითი მდგომარეობები;

• ონკოლოგიური დაავადებები;

• ქიმიოთერაპია (განსაკუთრებით - L-ასპარაგინაზა);

• ვარიცელა (ქარიქათამა);

• ნამგლისებრუჯრედოვანი ანემია.

მნიშვნელოვანი გასათვალისწინებელი:

• პროტეინი S-ის დონე ფიზიოლოგიურად დაბალია ახალშობილებსა და მცირე ასაკის ბავშვებში;

• პროტეინი S-ის დონე იცვლება ასაკთან ერთად - შესაძლოა მცირედ მოიმატოს ხანდაზმულ ასაკში;

• დიაგნოზის ვერიფიკაციისთვის რეკომენდებულია კვლევის გამეორება მინიმუმ 2-ჯერ, მწვავე თრომბოზული ეპიზოდიდან მინიმუმ 3-6 თვის შემდეგ და ანტიკოაგულანტური თერაპიის შეწყვეტიდან მინიმუმ 2 კვირის შემდეგ;

• დიფერენციალური დიაგნოსტიკისთვის - მემკვიდრული თუ შეძენილი დეფიციტია - შესაძლოა საჭირო გახდეს გენეტიკური ტესტირება (PROS1 გენი).

პროტეინი S-ის მომატებული მაჩვენებელი კლინიკური მნიშვნელობის მატარებელი არ არის.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.

კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:

• პროტეინ C-ის განსაზღვრა სისხლში (Protein C);

• ანტითრომბინ III-ის განსაზღვრა სისხლში (AT III);

• მგლურას ანტიკოაგულანტის განსაზღვრა სისხლში (Lupus anticoagulant, LA);

• ანტიკარდიოლიპინური ანტისხეულები IgG (Anti-Cardiolipin IgG);

• ანტიკარდიოლიპინური ანტისხეულები IgM (Anti-Cardiolipin IgM);

• ანტიბეტა 2 გლიკოპროტეინი IgG (Anti β -2 Glycoprotein IgG);

• ანტიბეტა 2 გლიკოპროტეინი IgM (Anti β -2 Glycoprotein IgM);

• ფაქტორი V Leiden-ის მუტაცია;

• პროთრომბინის გენის (G20210A) მუტაცია;

• ჰომოცისტეინის განსაზღვრა სისხლში (HCY);

• პროთრომბინის დროის განსაზღვრა სისხლში (PT);

• აქტივირებული ნაწილობრივი თრომბოპლასტინის დრო (aPTT);

• ფიბრინოგენის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Fibrinogen);

• D-დიმერის განსაზღვრა სისხლში (D-dimer);

• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR).

როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?

• სპეციფიკური მომზადება არ არის საჭირო;

• ქალებში კვლევა არ ტარდება მენსტრუალური ციკლის დროს.

ტესტის მეთოდოლოგია

Sysmex CS 5100 (Sysmex Corporation, Japan) - clotting, chromogenic, immunological and platelet aggregation methods - ავტომატური კოაგულაციური ანალიზატორი

მასალის ტიპი

ციტრატ-პლაზმა

კვლევის შესრულების დრო

5 დღის

ქვეყანა

საქართველო

ავტორი და წყარო

გამოყენებული წყაროები:

• medlineplus.gov - Protein C and Protein S Tests

• ncbi.nlm.nih.gov - Protein S Deficiency (StatPearls)

• mayocliniclabs.com - Protein S Antigen

• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.

კვლევის კატეგორია

ჰემატოლოგია
Phone