კვლევის შესახებ
იმუნოგლობულინი D (IgD) არის ანტისხეულების ერთ-ერთი კლასი, რომელიც სისხლის შრატში ძალიან მცირე, კვალისებრი რაოდენობით გვხვდება - IgG-ის, IgA-სა და IgM-ის ფონზე მისი წილი უმნიშვნელოა.
IgD ძირითადად B-ლიმფოციტების (იმუნური სისტემის უჯრედების) ზედაპირზე განლაგებულ რეცეპტორად მუშაობს და მონაწილეობს ამ უჯრედების მომწიფებასა და აქტივაციაში. შრატში მოცირკულირე (გახსნილი) IgD-ის ზუსტი ფიზიოლოგიური როლი დღემდე ბოლომდე არ არის ცნობილი.
IgD-ის განსაზღვრა იშვიათად დანიშნული, მიზანმიმართული კვლევაა და ძირითადად ორი მდგომარეობის დიაგნოსტიკისთვის გამოიყენება:
ჰიპერ-IgD-სინდრომი (HIDS) - იშვიათი მემკვიდრული ავტოანთებითი დაავადება, რომელსაც ახასიათებს განმეორებითი ცხელება და ანთებითი შეტევები; და
IgD-ტიპის მრავლობითი მიელომა - პლაზმური უჯრედების ავთვისებიანი დაავადების ძალიან იშვიათი ფორმა (მიელომის შემთხვევათა დაახლოებით 1%).
მნიშვნელოვანია, რომ IgD-ის მომატება თავისთავად არ ადასტურებს მონოკლონური (პათოლოგიური) IgD-ცილის არსებობას - ამისთვის საჭიროა შრატის ცილების ელექტროფორეზი და იმუნოფიქსაცია.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• ჰიპერ-IgD სინდრომის (HIDS) ეჭვი - განმეორებითი, პერიოდული ცხელება გაურკვეველი მიზეზით;
• ბავშვობიდან დაწყებული რეციდიული ანთებითი შეტევები, ხშირად - მუცლის ტკივილით, ლიმფური კვანძების შეშუპებითა და გამონაყარით;
• IgD-ტიპის მრავლობითი მიელომის ეჭვი ან მონიტორინგი;
• შრატის ცილების ელექტროფორეზზე გამოვლენილი მონოკლონური ცილის ტიპის დაზუსტება, როცა ჩვეულებრივი ქვეკლასებით (IgG, IgA, IgM) ის არ იდენტიფიცირდება;
• აუხსნელი მონოკლონური გამოპათიის კომპლექსური გამოკვლევა;
• პერიოდული ცხელების სხვა სინდრომების დიფერენციალური დიაგნოსტიკის ფარგლებში.
ინტერპრეტაცია
IgD-ის შედეგი ფასდება თვისობრივად – IgD-ის დონე ფასდება როგორც ნორმალური ან მომატებული.
IgD-ის მომატებული მაჩვენებელი შესაძლოა ასოცირდებოდეს:
• ჰიპერ-IgD სინდრომთან (HIDS) – ამ დროს დამახასიათებელია IgD-ის ხანგრძლივი პოლიკლონური მომატება;
• IgD-ტიპის მრავლობით მიელომასთან (მონოკლონური IgD ცილა);
• ცალკეულ ქრონიკულ ინფექციებთან და ანთებით მდგომარეობებთან;
• ღვიძლის ქრონიკულ დაავადებებთან (ქრონიკული ჰეპატიტი, ციროზი);
• ცალკეულ აუტოიმუნურ დაავადებებთან.
IgD-ის დაბალი ან განუსაზღვრელი მაჩვენებელი:
მრავალ ჯანმრთელ ადამიანში შრატის IgD იმდენად დაბალია, რომ პრაქტიკულად არ ვლინდება – ამიტომ დაბალი მაჩვენებელი ჩვეულებრივ არ მიუთითებს პათოლოგიაზე.
მნიშვნელოვანია, რომ მონოკლონური IgD ცილის გამოვლენა თითქმის ყოველთვის პლაზმურუჯრედოვან დაავადებაზე (მიელომა, ამილოიდოზი) მიუთითებს და დამატებით გამოკვლევას მოითხოვს, ხოლო პოლიკლონური მომატება უფრო ხშირად ანთებით ან აუტოანთებით პროცესს უკავშირდება. შედეგი ყოველთვის უნდა შეფასდეს შრატის ცილების ელექტროფორეზის, იმუნოფიქსაციისა და კლინიკური მონაცემების ერთობლიობაში.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• შრატის ცილების ელექტროფორეზი (SPEP);
• იმუნოგლობულინ G-ის განსაზღვრა სისხლში (IgG);
• იმუნოგლობულინ A-ის განსაზღვრა სისხლში (IgA);
• იმუნოგლობულინ M-ის განსაზღვრა სისხლში (IgM);
• თავისუფალი მსუბუქი ჯაჭვების (ლამბდა) განსაზღვრა შრატში;
• თავისუფალი მსუბუქი ჯაჭვების (კაპა) განსაზღვრა შრატში;
• ß2 -microglobulin, ბეტა-2-მიკროგლობულინი, შრატში;
• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);
• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);
• კალციუმის განსაზღვრა სისხლში (Ca);
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
• კვლევისთვის სპეციფიური მომზადება არ არის საჭირო.
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• mayocliniclabs.com - Immunoglobulin D (IgD), Serum
• labcorp.com - Immunoglobulin D, Quantitative
• ncbi.nlm.nih.gov - Immunoglobulin D (ASM / Clinical and Diagnostic Laboratory Immunology)
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.
