კვლევის შედეგი თითოეული ნივთიერებისთვის შესაძლოა იყოს უარყოფითი ან დადებითი.

უარყოფითი შედეგი ნიშნავს, რომ შარდის ნიმუშში მოცემული ნივთიერების (ან მისი მეტაბოლიტის) კონცენტრაცია ნაკლებია წინასწარ განსაზღვრულ ბარიერულ კონცენტრაციაზე (cut-off). ეს არ გამორიცხავს ნივთიერების ერთჯერად ან მცირე დოზებით მოხმარებას, განსაკუთრებით - თუ მოხმარებიდან გასულია გამოვლენის ფანჯრის (detection window) მიღმა.

დადებითი შედეგი ნიშნავს, რომ შარდის ნიმუშში მოცემული ნივთიერების კონცენტრაცია აღემატება ბარიერულ კონცენტრაციას.

დადებითი შედეგის ინტერპრეტაცია მოითხოვს სიფრთხილეს:

• ტესტი არის სკრინინგი და არა დასადასტურებელი მეთოდი. დადებითი შედეგი მოითხოვს დადასტურებას უფრო სპეციფიკური და სენსიტიური ანალიზური მეთოდით (GC-MS ან LC-MS/MS), განსაკუთრებით - სასამართლო-სამედიცინო ან დასაქმების კონტექსტში;

• ცრუდადებითი შედეგი (false positive) შესაძლებელია გარკვეული მედიკამენტების მიღების ფონზე:

ოპიოიდები (MOP) - შესაძლოა გამოიწვიოს ქინოლონური ჯგუფის ანტიბიოტიკებმა (ლევოფლოქსაცინი, ოფლოქსაცინი) ან ყაყაჩოს თესლის შემცველმა საკვებმა;

ამფეტამინი (AMP) - ფსევდოეფედრინი, ფენილპროპანოლამინი, ლაბეტალოლი, რანიტიდინი, ბუპროპიონი, სელექციური β-ბლოკატორები;

მარიხუანა (THC) - არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები (იშვიათად), პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორები (ომეპრაზოლი - იშვიათად);

• ცრუუარყოფითი შედეგი (false negative) შესაძლებელია:

ძალიან განზავებული შარდის შემთხვევაში (კრეატინინი <20 მგ/დლ);

გამოვლენის ფანჯრის მიღმა მოხმარების შემთხვევაში;

სპეციფიკური სინთეტიკური ან ახალი ფსიქოაქტიური ნივთიერებების შემთხვევაში, რომლებიც სტანდარტული პანელით არ ვლინდება;

ნიმუშის ფალსიფიკაცია (განზავება, ჩანაცვლება, ადსორბენტების დამატება);

• დადებითი შედეგი ვერ მიუთითებს ნივთიერების მოხმარების ზუსტ დროს, რაოდენობას ან ფსიქოფიზიკურ მდგომარეობაზე ნიმუშის აღების მომენტში;

• კანონიერი მედიკამენტოზური თერაპიის ფონზე დადებითი შედეგი მოითხოვს კონტექსტუალურ ინტერპრეტაციას (მაგ., მეტადონით ჩანაცვლებითი თერაპია, ბუპრენორფინი ოპიოიდური დამოკიდებულების მართვისთვის, კოდეინი ანალგეზიისთვის).

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.

• შარდის საერთო ანალიზი (Urinalysis);

• კრეატინინის განსაზღვრა შარდში (Creatinine, Urine);

• კრეატინინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Creatinine);

• ცილის განსაზღვრა შარდში (Protein, Urine);

• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);

• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL);

• ალანინამინოტრანსფერაზის განსაზღვრა სისხლში (ALT/GPT);

• ასპარტატამინოტრანსფერაზის განსაზღვრა სისხლში (AST/GOT);

• გლუკოზის განსაზღვრა სისხლში (Glucose);

• ელექტროლიტების კონცენტრაციის განსაზღვრა სისხლში (Na⁺, K⁺, Ca²⁺, Cl⁻);

• გაზებისა და ელექტროლიტების განსაზღვრა სისხლში (BGA);

• აივ-ის საწინააღმდეგო ანტისხეულებისა და p24 ანტიგენის კომბინირებული განსაზღვრა სისხლში (HIV Ag/Ab Combo);

• B ჰეპატიტის ვირუსის ზედაპირული ანტიგენის განსაზღვრა სისხლში (HBsAg);

• C ჰეპატიტის ვირუსის საწინააღმდეგო ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (anti-HCV).

გამოყენებული წყაროები:

• medlineplus.gov - Drug Testing

• ncbi.nlm.nih.gov - Drug Testing (StatPearls)

• mayocliniclabs.com - Drugs of Abuse Screen, Urine

• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.