კვლევის შესახებ
Anti-SLA/LP (Anti-Soluble Liver Antigen / Liver-Pancreas Antibodies) - ღვიძლის ხსნადი ანტიგენის საწინააღმდეგო აუტოანტისხეულები - არის აუტოანტისხეულები, რომლებიც მიმართულია ღვიძლის უჯრედებში არსებული ხსნადი ცილოვანი კომპლექსის (SLA/LP) წინააღმდეგ.
Anti-SLA/LP არის აუტოიმუნური ჰეპატიტის (Autoimmune Hepatitis, AIH) მაღალსპეციფიკური სეროლოგიური მარკერი. აუტოიმუნური ჰეპატიტი ღვიძლის ქრონიკული ანთებითი დაავადებაა, რომლის დროსაც იმუნური სისტემა თავს ესხმის საკუთარ ჰეპატოციტებს და, მკურნალობის გარეშე, შესაძლოა ციროზამდე და ღვიძლის უკმარისობამდე მიგვიყვანოს.
ამ ანტისხეულის მთავარი მნიშვნელობა ისაა, რომ ის ხშირად დადებითია იმ პაციენტებშიც, რომლებშიც სხვა, უფრო გავრცელებული აუტოანტისხეულები - ანტინუკლეარული (ANA) და გლუვი კუნთების (SMA) ანტისხეულები - უარყოფითია. ამიტომ Anti-SLA/LP ეხმარება ე.წ. სეროლოგიურად „უარყოფითი“ აუტოიმუნური ჰეპატიტის დიაგნოსტიკაში.
Anti-SLA/LP-ის სპეციფიკურობა აუტოიმუნური ჰეპატიტის მიმართ ძალიან მაღალია, თუმცა მისი მგრძნობელობა შედარებით დაბალია - ანუ უარყოფითი შედეგი დიაგნოზს არ გამორიცხავს. ის ასევე უკავშირდება მკურნალობის შეწყვეტის შემდეგ რეციდივის გაზრდილ რისკს.
Anti-SLA/LP-ის დადებითი შედეგი მაღალი სპეციფიკურობით ასოცირდება აუტოიმუნურ ჰეპატიტთან და შესაძლოა მიუთითებდეს დაავადების უფრო მძიმე მიმდინარეობასა და რეციდივის რისკზე.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• აუტოიმუნური ჰეპატიტის ეჭვი;
• ღვიძლის ფუნქციური ტესტების გაუარესება გაურკვეველი მიზეზით;
• აუტოიმუნური ჰეპატიტის ეჭვი, როცა ANA და SMA უარყოფითია (სეროლოგიურად „უარყოფითი“ ფორმა);
• ქრონიკული ჰეპატიტი, რომლის ვირუსული, მეტაბოლური და ტოქსიკური მიზეზები გამორიცხულია;
• დაავადების სიმძიმისა და პროგნოზის შეფასება;
• დადგენილი აუტოიმუნური ჰეპატიტის მქონე პაციენტის მონიტორინგი და მკურნალობის შეწყვეტის შემდეგ რეციდივის რისკის შეფასება.
ინტერპრეტაცია
anti-SLA/LP-ის დადებითი შედეგი შესაძლოა გამოვლინდეს:
• აუტოიმუნური ჰეპატიტის დროს - ეს მისი ძირითადი და მაღალსპეციფიკური ასოციაციაა (გვხვდება როგორც 1-ლი, ისე მე-2 ტიპის დროს);
• ხშირად ასოცირდება დაავადების უფრო აქტიურ მიმდინარეობასთან და მკურნალობის შეწყვეტის შემდეგ რეციდივის გაზრდილ ალბათობასთან;
• ცალკეულ შემთხვევაში - აუტოიმუნური ჰეპატიტისა და სხვა ღვიძლის აუტოიმუნური დაავადებების გადაფარვის (overlap) სინდრომების დროს.
უარყოფითი შედეგი:
• არ გამორიცხავს აუტოიმუნურ ჰეპატიტს, რადგან ტესტს დაბალი მგრძნობელობა აქვს - დიაგნოზი შესაძლოა დადგინდეს სხვა ანტისხეულებისა და კლინიკურ-ჰისტოლოგიური მონაცემების საფუძველზე.
შედეგი ფასდება ANA-სთან, SMA-სთან, anti-LKM-1-თან, IgG-ის დონესთან, ღვიძლის ფუნქციურ ტესტებთან და, საჭიროებისას, ღვიძლის ბიოფსიასთან ერთად.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• ანტინუკლეარული ანტისხეულები (ANA);
• გლუვი კუნთის საწინააღმდეგო ანტისხეულები (ASMA/SMA);
• ღვიძლისა და თირკმლის მიკროსომების მიმართ ანტისხეულები (anti-LKM-1);
• ღვიძლის ციტოზოლის ტიპი 1 ანტისხეულები (anti-LC1);
• იმუნოგლობულინ G-ის განსაზღვრა სისხლში (IgG);
• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL);
• C ჰეპატიტის ვირუსის საწინააღმდეგო ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (anti-HCV);
• B ჰეპატიტის ვირუსის ზედაპირული ანტიგენის განსაზღვრა სისხლში (HBsAg).
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
• კვლევისთვის სპეციალური მომზადება არ არის საჭირო.
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• ncbi.nlm.nih.gov - Autoantibodies and autoantigens in autoimmune hepatitis
• pmc.ncbi.nlm.nih.gov - Prognostic Implications of Antibodies to Soluble Liver Antigen in AIH
• pubmed.ncbi.nlm.nih.gov - Anti-SLA/LP antibodies in pediatric patients with AIH
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.
