კვლევის შესახებ
BCOR-CCNB3-ის ტრანსლოკაციის განსაზღვრა ქსოვილში ფლუორესცენტული in situ ჰიბრიდიზაციის (FISH) მეთოდით არის ციტოგენეტიკური კვლევა, რომელიც გამოიყენება BCOR გენის (მდებარეობა Xp11.4) რეარანჟირების, კონკრეტულად - BCOR::CCNB3 გენური შერწყმის - გამოვლენის მიზნით სიმსივნურ ქსოვილში.
BCOR::CCNB3 შერწყმა არის შედარებით ახლახან იდენტიფიცირებული მოლეკულური ცვლილება, გამოწვეული X ქრომოსომაზე პარაცენტრული ინვერსიით, რომელიც აერთიანებს BCOR გენს CCNB3 გენთან (ციკლინი B3). ეს შერწყმა განსაზღვრავს კონკრეტულ სიმსივნურ ნოზოლოგიას - „BCOR-ის რეარანჟირებად სარკომას“ (BCOR-rearranged sarcoma, BRS) ან „BCOR::CCNB3 სარკომას“ - რომელიც ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) კლასიფიკაციაში გამოყოფილია, როგორც არადიფერენცირებული მრგვალუჯრედოვანი ძვლისა და რბილი ქსოვილების სარკომების კონკრეტული ქვეტიპი.
BCOR::CCNB3 სარკომა უპირატესად გვხვდება მოზარდი ბიჭების ან ახალგაზრდა მამრობითი სქესის პირთა ძვალში (განსაკუთრებით, გრძელ ძვლებში, მენჯში ან პარასპინალურ არეში), თუმცა შესაძლოა გამოვლინდეს რბილ ქსოვილებშიც. ჰისტოლოგიურად, სიმსივნე შედგება მცირე მრგვალი ან თითისტარისებრი უჯრედებისგან, რომლებიც მორფოლოგიურად ევინგის სარკომას მოგვაგონებს, თუმცა განსხვავდება მისგან იმუნოჰისტოქიმიური და მოლეკულურ-გენეტიკური ნიშნებით.
BCOR::CCNB3 სარკომას ევინგის სარკომას ცნებას ისტორიულად უკავშირებდნენ და მკურნალობის ერთი და იმავე პროტოკოლებით მართავდნენ, თუმცა ბოლო წლების კვლევებმა აჩვენა, რომ ეს ცალკე გენეტიკური ერთეულია განსხვავებული გენური ექსპრესიის პროფილით, ბიოლოგიური ქცევით და, პოტენციურად, თერაპიული პასუხით.
FISH მეთოდი, BCOR გენის break-apart ზონდით, არის მოქნილი დიაგნოსტიკური მიდგომა, რომელიც ავლენს BCOR-ის რეარანჟირებას მიუხედავად პარტნიორი გენისა (BCOR::CCNB3, BCOR::MAML3 და სხვა). სპეციფიკური BCOR::CCNB3 შერწყმის დადასტურება საჭიროებს დამატებით RT-PCR-ს ან RNA-ს სეკვენირებას. კვლევა კრიტიკულია არადიფერენცირებული მრგვალუჯრედოვანი სარკომების დიფერენციალურ დიაგნოსტიკაში.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• არადიფერენცირებული მრგვალუჯრედოვანი სარკომის ჰისტოლოგიური სურათი, განსაკუთრებით მოზარდი ან ახალგაზრდა მამრობითი პაციენტში;
• ევინგის სარკომას მსგავსი ჰისტოლოგიური სურათი EWSR1 გენის რეარანჟირების უარყოფითი შედეგით (Ewing-like sarcoma);
• ძვლის (განსაკუთრებით, გრძელი ძვლების, მენჯის ან პარასპინალური არეს) ან რბილი ქსოვილების არადიფერენცირებული სარკომის დიფერენციალური დიაგნოსტიკა;
• სინოვიური სარკომას, სასრული პერიფერიული ნეიროექტოდერმული სიმსივნის (PNET), დესმოპლასტიკური მცირე მრგვალუჯრედოვანი სიმსივნის, ავთვისებიანი პერიფერიული ნერვის საფარის სიმსივნის (MPNST), მეზენქიმალური ქონდროსარკომას გამორიცხვა;
• BCOR ცილის იმუნოჰისტოქიმიური მომატებული ექსპრესია, რომელიც მოითხოვს მოლეკულურ დადასტურებას;
• CIC-რეარანჟირებადი სარკომას გამორიცხვა;
• სიმსივნის ქვეტიპის სპეციფიკური განსაზღვრა თერაპიის დაგეგმვისა და კლინიკური კვლევებში მონაწილეობის მიზნით;
• დაავადების პროგრესირების ან რეციდივის შემთხვევაში ხელახალი ბიოფსია და მოლეკულური სტატუსის დადასტურება.
ინტერპრეტაცია
FISH კვლევის შედეგები:
• BCOR რეარანჟირება დადებითი - სიმსივნის ბირთვების ≥20% შეიცავს გამოყოფილ (split) სიგნალებს BCOR ლოკუსზე, რაც ადასტურებს BCOR გენის რეარანჟირებას. კონკრეტული პარტნიორის (CCNB3, MAML3 ან სხვა) იდენტიფიცირება საჭიროებს RT-PCR-ს ან RNA-სექვენირებას;
• BCOR რეარანჟირება უარყოფითი - სიმსივნის ბირთვების ბრეიქფოინტების პროპორცია დაბალია გამოსავლენი ბარიერისა, რაც გამორიცხავს BCOR გენის რეარანჟირებას. ამ შემთხვევაში საჭიროა სხვა მოლეკულური მარკერების (EWSR1, CIC, FUS და სხვა) გამოკვლევა;
• BCOR ITD (Internal Tandem Duplication) - მიუხედავად იმისა, რომ FISH ტიპურად ვერ ავლენს ITD-ს (რომელიც სპეციფიკურია ჩვილთა არა დიფერენცირებული სარკომებისა და კისრის ღრმა ლიმფოციტოგრაფიული სიმსივნეებისთვის), მისი გამორიცხვა შესაძლოა საჭირო გახდეს PCR-ის ან სექვენირების მეთოდით;
• დიფერენციალური დიაგნოზის მოსაზრება - BCOR-რეარანჟირებული სარკომა ხასიათდება Ki-67-ის უფრო დაბალი პროლიფერაციული ინდექსით (~10%) ევინგის სარკომას შედარებით (~80%), რაც შესაძლოა დაეხმაროს დიფერენცირებაში;
• პროგნოზული მოსაზრებები - BCOR::CCNB3 სარკომას პროგნოზი შესაძლოა განსხვავდებოდეს კლასიკური ევინგის სარკომას შედარებით, თუმცა ცალკე თერაპიული პროტოკოლი ჯერ არ არის საერთაშორისოდ სტანდარტიზებული და პაციენტები ხშირად მართავენ ევინგის სარკომას ტიპური რეჟიმებით (VIDE, VAI და მისი მოდიფიკაციები).
შედეგი უნდა შეფასდეს კომპლექსურად: ჰისტოპათოლოგიური სურათი, იმუნოჰისტოქიმიური პროფილი (BCOR, CCNB3, CD99, ციკლინი D1, TLE1, WT1), სხვა FISH ან PCR კვლევები (EWSR1, CIC, FUS, SS18), კლინიკური და რადიოლოგიური მონაცემები (სიმსივნის ლოკალიზაცია, ზომა, სტადია). დადგენილი დიაგნოზი მოითხოვს მულტიდისციპლინური მიდგომას (ონკოლოგი, ორთოპედი, რადიოთერაპევტი, პათოლოგანატომი, პედიატრი).
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• BCOR ცილის განსაზღვრა ქსოვილში იმუნოჰისტოქიმიის (IHC) მეთოდით;
• CCNB3 (Cyclin B3) ცილის განსაზღვრა ქსოვილში IHC მეთოდით;
• BCOR::CCNB3 გენთა შერწყმის განსაზღვრა ქსოვილში RT-PCR ან RNA-სექვენირების მეთოდით;
• EWSR1 გენის ტრანსლოკაციის განსაზღვრა ქსოვილში FISH მეთოდით;
• CIC გენის რეარანჟირების განსაზღვრა ქსოვილში FISH მეთოდით;
• FUS გენის რეარანჟირების განსაზღვრა ქსოვილში FISH მეთოდით;
• SS18 (SYT) გენის რეარანჟირების განსაზღვრა ქსოვილში FISH მეთოდით (სინოვიური სარკომის გამორიცხვისთვის);
• CD99, WT1, ციკლინი D1 ცილების განსაზღვრა ქსოვილში IHC მეთოდით;
• Ki-67 პროლიფერაციული ინდექსი (ქსოვილში);
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
• კვლევა ტარდება პარაფინის ბლოკზე ან ფორმალინში ფიქსირებული ქსოვილის ნიმუშზე, რომელიც ბიოფსიის ან ქირურგიული ინტერვენციის დროს იქნა აღებული.
ტესტის მეთოდოლოგია
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• ncbi.nlm.nih.gov - BCOR-CCNB3-Fusion Positive Sarcomas: Clinicopathologic and Molecular Analysis
• springer.com - Detection of BCOR gene rearrangement in Ewing-like sarcoma
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.
