კვლევის შესახებ
მაღალი მგრძნობელობის C-რეაქტიული ცილა (high-sensitivity C-reactive protein, hs-CRP) არის ღვიძლის მიერ წარმოქმნილი ცილა, რომელიც სისხლში მატულობს ანთებითი პროცესის დროს.
C-რეაქტიული ცილა მიეკუთვნება ე.წ. „მწვავე ფაზის ცილებს“ – მისი დონე იზრდება ინფექციის, ანთების, ტრავმის ან ქირურგიული ჩარევის ფონზე.
„მაღალი მგრძნობელობის“ მეთოდი (hs-CRP) ჩვეულებრივი CRP-ისგან განსხვავდება იმით, რომ ის ზუსტად ზომავს C-რეაქტიული ცილის ძალიან მცირე რაოდენობასაც კი – იმ დაბალ დონეებზე, რომლებიც ჩვეულებრივი ტესტით ვერ ფიქსირდება.
სწორედ ამ მაღალი მგრძნობელობის გამო, hs-CRP გამოიყენება ორგანიზმში სუსტი, მუდმივი ხასიათის ანთების გამოსავლენად, რომელიც დაკავშირებულია გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკთან.
კვლევებმა აჩვენა, რომ სუსტი ხასიათის ქრონიკული ანთება მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ათეროსკლეროზის – სისხლძარღვების კედლის დაზიანებისა და შევიწროების – განვითარებაში, რაც გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების საფუძველია.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების (ინფარქტი, ინსულტი) რისკის შეფასება;
• გულ-სისხლძარღვთა რისკის შეფასება საშუალო რისკის მქონე პირებში - მკურნალობის გადაწყვეტილების დახმარების მიზნით;
• ლიპიდურ პროფილთან და სხვა რისკფაქტორებთან ერთად გულის ჯანმრთელობის კომპლექსური შეფასება;
• გადატანილი ინფარქტის შემდეგ განმეორებითი მოვლენის რისკის შეფასება;
• გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების ოჯახური ანამნეზის მქონე პირების გამოკვლევა;
• ცხოვრების წესის ცვლილებისა და თერაპიის ეფექტიანობის მონიტორინგი ანთებითი ფონის შემცირების მიზნით.
ინტერპრეტაცია
hs-CRP-ის (მაღალი მგრძნობელობის C-რეაქტიული ცილა) შედეგი ფასდება გულ-სისხლძარღვთა რისკის კონტექსტში:
hs-CRP-ის მომატებული დონე ასოცირდება:
• გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების (მიოკარდიუმის ინფარქტი, ინსულტი, პერიფერიული არტერიების დაავადება) გაზრდილ რისკთან;
• ათეროსკლეროზის – სისხლძარღვის კედლის ანთებითი დაზიანების – პროცესთან;
• ორგანიზმში ქრონიკულ, დაბალი ინტენსივობის ანთებასთან.
მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ C-რეაქტიული ცილა არასპეციფიკური მაჩვენებელია – მისი დონე მკვეთრად მატულობს ნებისმიერი ინფექციის, მწვავე ანთების, ტრავმის ან ქირურგიული ჩარევის ფონზე. ასეთ შემთხვევებში მაჩვენებელი არ ასახავს გულ-სისხლძარღვთა რისკს.
სწორედ ამიტომ, hs-CRP-ის გულ-სისხლძარღვთა რისკის შესაფასებლად გამოყენებისას რეკომენდებულია ტესტის გამეორება (ჩვეულებრივ, 2 კვირის ინტერვალით), მწვავე ანთებითი მდგომარეობის გარეშე, ხოლო შედეგი ფასდება სხვა რისკფაქტორებთან ერთად.
hs-CRP-ის დაბალი დონე ჩვეულებრივ მიუთითებს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების დაბალ ანთებით რისკზე.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• ლიპიდური პროფილი (TCHOL, TG, LDL-CHOL, HDL-CHOL, VLDL-CHOL, AI);
• დაბალი სიმკვრივის ქოლესტერინის განსაზღვრა სისხლში (LDL-CHOL);
• გლუკოზის განსაზღვრა სისხლში (Glucose);
• გლიკირებული ჰემოგლობინის განსაზღვრა სისხლში (HbA1c);
• ჰომოცისტეინის განსაზღვრა სისხლში (HCY);
• აპოლიპოპროტეინი A1 და B (ApoA1, ApoB);
• მაღალი მგრძნობელობის ტროპონინ I-ის და T-ის განსაზღვრა სისხლში (hs-Troponin I/T);
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
• კვლევისთვის სპეციფიური მომზადება არ არის საჭირო.
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• medlineplus.gov - C-Reactive Protein (CRP) Test
• ncbi.nlm.nih.gov - High-Sensitivity C-Reactive Protein and Cardiovascular Risk
• testing.com - hs-CRP Test (High-Sensitivity C-Reactive Protein)
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.
