პერიფერიული სისხლის ნაცხის ლეიკოციტური მორფოლოგიური შესწავლის შედეგი მოიცავს რამდენიმე კომპონენტს:

ლეიკოციტური ფორმულის გადახრები:

• ნეიტროფილია (ნეიტროფილების მომატება) - ჩვეულებრივ მიუთითებს მწვავე ბაქტერიულ ინფექციაზე, ანთებაზე, სტრესზე, კორტიკოსტეროიდების მიღებაზე, მძიმე ფიზიკურ ვარჯიშზე, მოწევაზე ან მიელოპროლიფერაციულ დაავადებებზე;

• ნეიტროპენია (ნეიტროფილების კლება) - ვითარდება ვირუსული ინფექციების, აუტოიმუნური დაავადებების, ციტოსტატიკური თერაპიის, რადიოთერაპიის, ანემიების (აპლასტური ანემია), ჰიპერსპლენიზმის, ლეიკოზისა და გარკვეული მედიკამენტების ფონზე;

• ლიმფოციტოზი - ვირუსული ინფექციები (ინფექციური მონონუკლეოზი, CMV, HIV, COVID-19), ქრონიკული ლიმფოციტური ლეიკოზი, ლიმფომები;

• ლიმფოპენია - HIV-ინფექცია, კორტიკოსტეროიდები, ციტოსტატიკური თერაპია, ლიმფომები, აუტოიმუნური დაავადებები (სისტემური წითელი მგლურა);

• ეოზინოფილია - ალერგიული რეაქციები, ბრონქული ასთმა, პარაზიტული ინფექციები, აუტოიმუნური დაავადებები, წამლისმიერი რეაქცია, ეოზინოფილური ლეიკოზი;

• მონოციტოზი - ქრონიკული ბაქტერიული ინფექციები (ტუბერკულოზი, ენდოკარდიტი), ვირუსული ინფექციები, აუტოიმუნური დაავადებები, მონოციტური ლეიკოზი;

• ბაზოფილია - მიელოპროლიფერაციული დაავადებები (განსაკუთრებით - ქრონიკული მიელოიდური ლეიკოზი), ჰიპოთირეოზი, ჰიპერსენსიტიური რეაქცია.

მორფოლოგიური ცვლილებები:

• ფორმულის გადახრა მარცხნივ (left shift) - ახალგაზრდა (გადახრილი, შტაბ-ფორმის) ნეიტროფილების მომატება მწვავე ბაქტერიული ინფექციის, სეფსისის, ანთებითი პროცესის ან მიელოპროლიფერაციული დაავადებების ნიშანია;

• ტოქსიკური გრანულაცია, ვაკუოლები, დოლეს (Döhle) სხეულები ნეიტროფილებში - მძიმე ბაქტერიული ინფექციის (სეფსისის) ნიშანი;

• ჰიპერსეგმენტირებული ნეიტროფილები (5+ სეგმენტი) - მეგალობლასტური ანემიის (B12-ის ან ფოლიუმის მჟავის დეფიციტი) ნიშანი;

• ბლასტური უჯრედები - ნებისმიერი რაოდენობით ბლასტური უჯრედის გამოვლენა პერიფერიულ სისხლში სერიოზული მიგნებაა, რომელიც მწვავე ლეიკოზის ეჭვს იწვევს;

• ატიპიური (რეაქტიული) ლიმფოციტები - ვირუსული ინფექციების (განსაკუთრებით - ინფექციური მონონუკლეოზის) დამახასიათებელია;

• დისპლასტიური ცვლილებები (პელგერ-ჰუეტის ანომალია, ჰიპოგრანულაცია) - მიელოდისპლასტიური სინდრომის ან მიელოპროლიფერაციული დაავადებების ნიშანი.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.

• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);

• ერითროციტების მორფოლოგიური შეფასება პერიფერიულ სისხლში;

• რეტიკულოციტების განსაზღვრა სისხლში (RET);

• თრომბოციტების რაოდენობის განსაზღვრა სისხლში (PLT);

• რეაქტიული ლიმფოციტების (ატიპიური მონონუკლეარების) გამოვლენა პერიფერიული სისხლის ნაცხში;

• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);

• პროკალციტონინის რაოდენობრივი განსაზღვრა სისხლში (PCT);

• ფერიტინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Ferritin);

• ვიტამინ B12-ის განსაზღვრა სისხლში (Vitamin B12);

• ფოლიუმის მჟავა (Folate);

• რკინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Iron);

• ლაქტატდეჰიდროგენაზის განსაზღვრა სისხლში (LDH);

• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL);

• კრეატინინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Creatinine);

• ეპშტაინ-ბარის ვირუსის საწინააღმდეგო IgM ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (EBV IgM);

• ციტომეგალოვირუსის საწინააღმდეგო IgM ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (CMV IgM);

• აივ-ის საწინააღმდეგო ანტისხეულებისა და p24 ანტიგენის კომბინირებული განსაზღვრა სისხლში (HIV Ag/Ab Combo).

გამოყენებული წყაროები:

• medlineplus.gov - Blood Smear

• ncbi.nlm.nih.gov - Peripheral Smear (StatPearls)

• mayocliniclabs.com - Peripheral Blood Smear

• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.