კვლევის შესახებ
ლუტეინიზებელი ჰორმონი (LH) არის ჰორმონი, რომელსაც თავის ტვინში მდებარე ჯირკვალი - ჰიპოფიზი გამოიმუშავებს. LH მნიშვნელოვან როლს ასრულებს სქესობრივ განვითარებასა და რეპროდუქციულ ფუნქციაში.
ქალებში LH არეგულირებს მენსტრუალურ ციკლს. მისი დონის მკვეთრი მატება ციკლის შუა პერიოდში იწვევს ოვულაციას - საკვერცხიდან კვერცხუჯრედის გამოთავისუფლებას. ოვულაციის შემდეგ LH ხელს უწყობს ყვითელი სხეულის ფუნქციონირებას, რომელიც პროგესტერონს გამოიმუშავებს.
მამაკაცებში LH ასტიმულირებს სათესლე ჯირკვლებს ტესტოსტერონის სინთეზისთვის.
ბავშვებში LH-ის დონე დაბალია სქესობრივი მომწიფების (პუბერტატის) დაწყებამდე; პუბერტატის პერიოდში მისი დონე იმატებს და სხვა ჰორმონებთან ერთად იწვევს სქესობრივი განვითარების ნიშნებს.
LH ჩვეულებრივ ფასდება ფოლიკულმასტიმულირებელ ჰორმონთან (FSH) ერთად, რადგან ეს ორი ჰორმონი ერთობლივად აკონტროლებს სქესობრივ განვითარებასა და რეპროდუქციას.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
ქალებში:
• უშვილობა ან ორსულობის დაგეგმვა;
• მენსტრუალური ციკლის დარღვევები (არარეგულარული, იშვიათი ან არარსებული მენსტრუაცია);
• ოვულაციის შეფასება;
• პოლიკისტოზური საკვერცხეების სინდრომის ეჭვი;
• მენოპაუზის ან საკვერცხეების ნაადრევი უკმარისობის შეფასება;
მამაკაცებში:
• უშვილობა, სპერმის დაბალი რაოდენობა;
• სქესობრივი ლტოლვის დაქვეითება;
• სათესლე ჯირკვლების ფუნქციის დარღვევის ეჭვი;
ბავშვებსა და მოზარდებში:
• ნაადრევი სქესობრივი მომწიფების ეჭვი;
• დაგვიანებული სქესობრივი მომწიფების ეჭვი;
ასევე:
• ჰიპოფიზის დაავადებების დიაგნოსტიკა.
ინტერპრეტაცია
ლუთეინიზირებელი ჰორმონის (LH) ტესტის მონაცემების რედაქტირებული ტექსტი:
LH-ის მატება ქალებში ციკლის შუა პერიოდში ნორმალური მოვლენაა და ოვულაციაზე მიუთითებს. თუმცა LH-ის მუდმივად მაღალი დონე შესაძლოა მიუთითებდეს საკვერცხეების ფუნქციის დარღვევაზე, მათ შორის პოლიკისტოზური საკვერცხეების სინდრომზე (PCOS), საკვერცხეების პირველად უკმარისობასა და მენოპაუზაზე.
LH-ის მატება მამაკაცებში შესაძლოა მიუთითებდეს სათესლე ჯირკვლების პირველად უკმარისობაზე.
ბავშვებში LH-ისა და FSH-ის მატება შესაძლოა მიუთითებდეს ნაადრევ პუბერტატზე (სქესობრივი მომწიფების ნაადრევ დაწყებაზე).
LH-ის დაქვეითება როგორც ქალებში, ისე მამაკაცებში ხშირად მიუთითებს ჰიპოთალამურ-ჰიპოფიზური სისტემის (თავის ტვინის იმ უბნების, რომლებიც ჰორმონების გამომუშავებას აკონტროლებენ) ფუნქციის დარღვევაზე (ცენტრალურ ჰიპოგონადიზმზე). ქალებში LH-ის დაბალი დონე შესაძლოა ასოცირდებოდეს მენსტრუალური ციკლისა და ოვულაციის დარღვევებთან.
LH-ის დონე მენსტრუალური ციკლის სხვადასხვა ფაზაში მნიშვნელოვნად იცვლება, ამიტომ შედეგი ყოველთვის ფასდება ციკლის დღის, ასაკის, სქესის, სიმპტომებისა და სხვა ჰორმონების (განსაკუთრებით FSH-ის) მაჩვენებლების გათვალისწინებით.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის ანამნეზთან და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• ფოლიკულომასტიმულირებელი ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (FSH);
• ესტრადიოლის განსაზღვრა სისხლში (E2);
• პროგესტერონის განსაზღვრა სისხლში (PROG);
• პროლაქტინის განსაზღვრა სისხლში (PRL);
• თირეოტროპული ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (TSH);
• ტესტოსტერონის განსაზღვრა სისხლში (Testosterone);
• დეჰიდროეპიანდროსტერონ სულფატის განსაზღვრა სისხლში (DHEA-S);
• 17-ჰიდროქსიპროგესტერონის განსაზღვრა სისხლში (17-OH Progesterone).
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
• რეპროდუქციული ასაკის ქალებში კვლევა ხშირად ტარდება მენსტრუალური ციკლის კონკრეტულ დღეებში (ჩვეულებრივ ციკლის მე-2–მე-5 დღეს) - ზუსტი დღე უნდა შეათანხმოთ ექიმთან;
• აცნობეთ ექიმს, თუ იღებთ ჰორმონულ პრეპარატებს (მათ შორის ჩასახვის საწინააღმდეგო საშუალებებს) ან სხვა მედიკამენტებს;
• მედიკამენტი არ შეწყვიტოთ ექიმთან შეთანხმების გარეშე;
• კვლევისთვის სპეციფიკური მომზადება (უზმოზე ყოფნა) ჩვეულებრივ საჭირო არ არის.
ტესტის მეთოდოლოგია
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• medlineplus.gov - Luteinizing Hormone (LH) Levels Test
• medlineplus.gov - Follicle-Stimulating Hormone (FSH) Levels Test
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.