საერთო ქოლესტერინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (T-CHOL)

ფასი: 15 ₾

კვლევის შესახებ

საერთო ქოლესტერინი (Total Cholesterol, T-CHOL) არის სისხლში ცირკულირებული ცხიმის (ლიპიდის) საერთო რაოდენობის მაჩვენებელი. ქოლესტერინი ცხიმოვანი ნივთიერებაა, რომელიც აუცილებელია უჯრედის მემბრანების სტრუქტურისთვის, სტეროიდული ჰორმონების (კორტიზოლი, ალდოსტერონი, ესტროგენი, ტესტოსტერონი), D ვიტამინისა და ნაღვლოვანი მჟავების სინთეზისთვის.

ქოლესტერინის დაახლოებით 75-80% ღვიძლში სინთეზდება, ხოლო დანარჩენი 20-25% საკვებიდან (ცხოველური წარმოშობის პროდუქტებიდან) მოდის. სისხლში ქოლესტერინის გადატანა ხდება ლიპოპროტეინების კომპლექსით - ძირითადად, დაბალი (LDL-CHOL) და მაღალი (HDL-CHOL) სიმკვრივის ლიპოპროტეინების სახით.

საერთო ქოლესტერინი მოიცავს:

დაბალი სიმკვრივის ქოლესტერინის - LDL cholesterol (ე.წ. „ცუდი“ ქოლესტერინი);

მაღალი სიმკვრივის ქოლესტერინის - HDL cholesterol (ე.წ. „კარგი“ ქოლესტერინი);

ძალიან დაბალი სიმკვრივის ქოლესტერინის - VLDL cholesterol.

ქოლესტერინის ხანგრძლივი მომატება სისხლში წარმოადგენს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების (ათეროსკლეროზი, კორონარული გულის დაავადება, ინსულტი) მნიშვნელოვან რისკფაქტორს.

AHA/ACC-ის რეკომენდაციით, ლიპიდური პროფილის სკრინინგი რეკომენდებულია 20 წლის ასაკიდან მოყოლებული - 4-6 წელიწადში ერთხელ, ხოლო რისკფაქტორების მქონე პირებში - უფრო ხშირად.

რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?

კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:

• პროფილაქტიკური სკრინინგი 20 წლის ასაკიდან (4-6 წელიწადში ერთხელ);

• გულ-სისხლძარღვოვანი დაავადებების ოჯახური ანამნეზი;

• ჭარბი წონა, სიმსუქნე;

• არტერიული ჰიპერტენზია;

• ტიპი 1 და ტიპი 2 შაქრიანი დიაბეტი;

• მოწევა, ფიზიკური აქტივობის დეფიციტი;

• ცხიმებითა და ნახშირწყლებით მდიდარი დიეტა;

• ფარისებრი ჯირკვლის დისფუნქცია (ჰიპოთირეოზი);

• ღვიძლისა და თირკმლის ქრონიკული დაავადებები;

• ლიპიდმაკორექტირებელი თერაპიის (სტატინები, ფიბრატები) ეფექტიანობის მონიტორინგი;

• ჰიპერქოლესტერინემიის ოჯახური ფორმის (FH) ეჭვი;

• გულ-სისხლძარღვოვანი მოვლენის (ინფარქტი, ინსულტი) შემდეგ;

• ქსანთომების, ქსანთელაზმების, არკუს კორნეალის გამოვლენისას.

ინტერპრეტაცია

ჰიპერქოლესტერინემია (ქოლესტერინის მაღალი მაჩვენებელი) შესაძლოა გამოვლინდეს შემდეგ შემთხვევებში:

• ოჯახური (მემკვიდრული) ჰიპერქოლესტერინემია;

• მეტაბოლური სინდრომი;

• ტიპი 2 შაქრიანი დიაბეტი, ინსულინრეზისტენტობა;

• ჰიპოთირეოზი;

• ნეფროზული სინდრომი;

• ღვიძლის ქოლესტაზი (პირველადი ბილიური ქოლანგიტი, ნაღვლის სადინარის ობსტრუქცია);

• ქრონიკული თირკმლის უკმარისობა;

• კუშინგის სინდრომი;

• ორსულობა (ფიზიოლოგიური მომატება);

• მაღალცხიმოვანი დიეტა, სიმსუქნე;

• ალკოჰოლის ჭარბი მოხმარება;

• ზოგიერთი მედიკამენტი (კორტიკოსტეროიდები, ბეტა-ბლოკერები, ორალური კონტრაცეპტივები, ანდროგენები).

ჰიპოქოლესტერინემია (ქოლესტერინის დაბალი მაჩვენებელი) შესაძლოა გამოვლინდეს შემდეგ შემთხვევებში:

• ჰიპერთირეოზი;

• ღვიძლის მძიმე უკმარისობა;

• მალაბსორბცია, მძიმე მალნუტრიცია;

• გენეტიკური დარღვევები (აბეტალიპოპროტეინემია, ჰიპობეტალიპოპროტეინემია);

• ქრონიკული ანემიები;

• მძიმე ინფექციური დაავადებები, სეფსისი;

• ონკოლოგიური დაავადებები (მოწინავე სტადია);

• ლიპიდმამცირებელი თერაპიის ფონზე.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან, რადიოლოგიურ და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.

კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:

• ლიპიდური პროფილი (TCHOL, TG, LDL-CHOL, HDL-CHOL, VLDL-CHOL, AI);

• დაბალი სიმკვრივის ქოლესტერინის განსაზღვრა სისხლში (LDL-CHOL);

• მაღალი სიმკვრივის ქოლესტერინის განსაზღვრა სისხლში (HDL-CHOL);

• საერთო ტრიგლიცერიდების განსაზღვრა სისხლში (Trig);

• ლიპოპროტეინი (a) – Lp(a);

• გლუკოზის განსაზღვრა სისხლში (Glucose);

• გლიკირებული ჰემოგლობინის განსაზღვრა სისხლში (HbA1c);

• თირეოტროპული ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (TSH);

• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL);

• კრეატინინი და eGFR, სისხლში;

• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);

• ოჯახური ჰიპერქოლესტერენემიის პანელი Dx (APOB, LDLR, LDLRAP1, PCSK9).

როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?

• რეკომენდებულია უზმოდ ყოფნა. ბოლო 9-12 საათის განმავლობაში არ მიიღოთ საკვები და სასმელი (გარდა სუფთა წყლისა);

• კვლევის ჩატარებამდე 24 საათით ადრე თავი შეიკავეთ ალკოჰოლისა და ცხიმოვანი საკვების მიღებისგან;

• კვლევამდე 24 საათის განმავლობაში თავი შეიკავეთ ინტენსიური ფიზიკური დატვირთვისგან;

• აცნობეთ ექიმს მიმდინარე მედიკამენტოზური თერაპიის შესახებ;

• არ მოიხმაროთ საღეჭი რეზინი და თამბაქო.

ტესტის მეთოდოლოგია

ADVIA Chemistry XPT (Siemens Healthiness, Germany) – photometric methodology- ავტომატური ბიოქიმიური ანალიზატორი

მასალის ტიპი

• სისხლი (შრატი)

კვლევის შესრულების დრო

3 საათი

ქვეყანა

საქართველო

ავტორი და წყარო

გამოყენებული წყაროები:

• medlineplus.gov - Cholesterol Levels

• cdc.gov - Testing for Cholesterol

• nhlbi.nih.gov - Blood Cholesterol Diagnosis

• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.

კვლევის კატეგორია

ბიოქიმია