კვლევის შესახებ
Coxiella burnetii-ის (Q ცხელება) ფაზა II-ის საწინააღმდეგო ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (Coxiella burnetii Phase II Antibodies) არის სისხლის შრატის სეროლოგიური კვლევა, რომელიც სისხლის შრატში ავლენს Coxiella burnetii-ის - Q ცხელების გამომწვევი ბაქტერიის - ფაზა II ანტიგენის საწინააღმდეგო ანტისხეულებს (IgM და/ან IgG კლასის).
კოქსიელა ბურნეტი (Coxiella burnetii) არის უჯრედშიდა ბაქტერია, რომელიც იწვევს ზოონოზურ ინფექციას - Q ცხელებას (Q fever). ადამიანი ინფიცირდება ძირითადად დაბინძურებული მტვრისა და აეროზოლების ჩასუნთქვით, ინფიცირებული შინაური ცხოველების (მსხვილფეხა და წვრილფეხა საქონელი, თხა, ცხვარი) სანაყოფე სითხეებთან კონტაქტით ან არაპასტერიზებული რძის მიღებით.
ბაქტერია არსებობს ორი ანტიგენური ფაზის სახით - I ფაზა და II ფაზა. ეს ანტიგენური სხვაობა მნიშვნელოვანია დიაგნოსტიკისთვის: II ფაზის ანტისხეულები დამახასიათებელია მწვავე (მიმდინარე) ინფექციისთვის, ხოლო I ფაზის ანტისხეულები - ქრონიკული ფორმისთვის.
ფაზა II-ის საწინააღმდეგო ანტისხეულების გამოვლენა მიუთითებს Q ცხელების მიმდინარე ან ახლო წარსულში გადატანილ ინფექციაზე. მწვავე ინფექციისას ფაზა II IgM ანტისხეულები ჩვეულებრივ პირველად ჩნდება, რასაც შემდეგ ფაზა II IgG ანტისხეულების ტიტრის მომატება მოსდევს. სეროდიაგნოსტიკის ოქროს სტანდარტს წარმოადგენს არაპირდაპირი იმუნოფლუორესცენციის მეთოდი (IFA), თუმცა ELISA ფართოდ გამოიყენება მწვავე Q ცხელების სკრინინგისთვის.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• მწვავე Q ცხელების ეჭვი - გაურკვეველი გრიპისმაგვარი ცხელება, ატიპიური პნევმონია ან ჰეპატიტი, განსაკუთრებით ცხოველებთან ან ფერმასთან კონტაქტის ფონზე;
• გაურკვეველი წარმოშობის ცხელება მაღალი რისკის პროფესიის მქონე პირებში (ფერმერები, ვეტერინარები, სასაკლაოს მუშები);
• ეპიდემიური აფეთქების გამოკვლევა;
• ორსულობა ბაქტერიასთან შესაძლო კონტაქტის ფონზე;
• მკურნალობის დაწყებამდე ან მის ფონზე, დიაგნოზის სეროლოგიური დადასტურებისთვის;
• დაწყვილებული სეროლოგიის ფარგლებში (მწვავე და გამოჯანმრთელების ნიმუშები).
ინტერპრეტაცია
II ფაზის ანტისხეულების მაღალი დონე შესაძლოა მიუთითებდეს:
• მწვავე (ახლო პერიოდში) განვითარებულ Q ცხელებაზე;
• მიმდინარე სეროკონვერსიაზე;
• დაწყვილებულ ნიმუშებში II ფაზის IgG-ის ოთხჯერ მომატება მწვავე Q ცხელების დიაგნოსტიკურ კრიტერიუმად ითვლება.
გასათვალისწინებელია, რომ IgM ნაკლებად სპეციფიკურია - ის შესაძლოა დიდხანს შენარჩუნდეს და გამოიწვიოს ცრუ დადებითი შედეგი, ამიტომ ფასდება IgG-სთან ერთად.
II ფაზის ანტისხეულების დაბალი ან უარყოფითი დონე:
• ამცირებს მწვავე ინფექციის ალბათობას;
• შესაძლოა გამოწვეული იყოს კვლევის ჩატარებით ძალიან ადრეულ ეტაპზე (პირველ 1–2 კვირაში შედეგი ხშირად უარყოფითია);
• ცალკეული უარყოფითი შედეგი არ გამორიცხავს ინფექციას - რეკომენდებულია განმეორება ან გამოჯანმრთელების ფაზის ნიმუშის გამოკვლევა.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის კლინიკურ მონაცემებთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);
• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);
• ერითროციტების დალექვის სიჩქარის განსაზღვრა (ESR);
• პროკალციტონინის რაოდენობრივი განსაზღვრა სისხლში (PCT);
• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL);
• ბორელიას საწინააღმდეგო IgG ანტისხეულები სისხლში (Borrelia burgdorferi IgG);
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
კვლევისთვის სპეციფიური მომზადება არ არის საჭირო.
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• cdc.gov - Clinical and Laboratory Diagnosis for Q Fever
• arupconsult.com - Coxiella burnetii (Q Fever)
• ncbi.nlm.nih.gov - Immunoglobulin Response to Phase II Antigen of Coxiella burnetii
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.
