ალფა-ამილაზის მაჩვენებლის ცვლილებების ინტერპრეტაცია:

ჰიპერამილაზემია (ამილაზის მომატება, ჩვეულებრივ > 3-ჯერ ნორმაზე) შესაძლოა გამოვლინდეს:

პანკრეასული მიზეზები:

• მწვავე პანკრეატიტი (მაჩვენებელი ნორმის ზედა ზღვრის სამჯერ ან მეტად);

• ქრონიკული პანკრეატიტის გამწვავება;

• პანკრეასის სიმსივნე ან კისტა;

• პანკრეასის ფსევდოკისტა;

• პანკრეასის ტრავმა;

• ERCP პროცედურის შემდგომი გართულება.

არაპანკრეასული მიზეზები:

• ნაღვლის გზების დაავადებები (ქოლედოქოლითიაზი, ქოლეცისტიტი, ქოლანგიტი);

• სანერწყვე ჯირკვლების დაავადებები (პაროტიტი, სანერწყვე ქვა, სანერწყვე ჯირკვლის სიმსივნე);

• ნაწლავის გამავლობის დარღვევა, ნაწლავის ინფარქტი;

• კუჭის წყლული, პერფორაცია;

• პერიტონიტი, აპენდიციტი;

• ექტოპიური ორსულობა (ფალოპის მილის გასკდომა);

• თირკმლის უკმარისობა (შემცირებული გამოყოფა);

• დიაბეტური კეტოაციდოზი;

• ღვიძლის დაავადებები;

• ალკოჰოლის ჭარბი მოხმარება;

• ზოგიერთი ონკოლოგიური დაავადება (ფილტვის, საკვერცხეების, საშვილოსნოს კიბო);

• HIV ინფექცია;

• მოწამვლები (ეთანოლი, მეთანოლი, ოპიოიდები);

• ზოგიერთი მედიკამენტი (ოპიატები, კორტიკოსტეროიდები, ტიაზიდური დიურეტიკები);

• მაკროამილაზემია (ამილაზის შეერთება იმუნოგლობულინებთან, კლინიკურად კარგი პროგნოზი).

ჰიპოამილაზემია (ამილაზის შემცირება) შესაძლოა გამოვლინდეს:

• ქრონიკული პანკრეატიტი ფერმენტული უკმარისობით;

• პანკრეასის ნეკროზი;

• პანკრეასის კისტოფიბროზი;

• ღვიძლის მძიმე დაავადება;

• ეკლამფსიის მწვავე ფორმა;

• პრე-ეკლამფსია;

• თიროტოქსიკოზი;

• ზოგიერთი მედიკამენტი (ფტორიდები, ციტრატი, ოქსალატი).

მნიშვნელოვანია, რომ ნორმალური ან მცირედ მომატებული ამილაზა არ გამორიცხავს მწვავე პანკრეატიტს, განსაკუთრებით ქრონიკული პანკრეატიტის ფონზე ან გვიან წარდგენის შემთხვევაში. ამისთვის რეკომენდებულია ამილაზის ლიპაზასთან ერთად განსაზღვრა.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.

• ლიპაზას განსაზღვრა სისხლში (Lipase);

• პანკრეასული ამილაზას განსაზღვრა სისხლში (P-Amylase);

• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);

• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);

• პროკალციტონინის რაოდენობრივი განსაზღვრა სისხლში (PCT);

• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, საერთო და პირდაპირი ბილირუბინი);

• კრეატინინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Creatinine);

• შარდოვანას აზოტის განსაზღვრა სისხლში (BUN);

• ელექტროლიტების კონცენტრაციის განსაზღვრა სისხლში (Na⁺, K⁺, Ca²⁺, Cl⁻);

• გლუკოზის განსაზღვრა სისხლში (Glucose);

• ლაქტატდეჰიდროგენაზის განსაზღვრა სისხლში (LDH);

• ლიპიდური პროფილი (განსაკუთრებით ტრიგლიცერიდები);

გამოყენებული წყაროები:

• medlineplus.gov - Amylase Test

• emedicine.medscape.com - Amylase: Reference Range, Interpretation

• pmc.ncbi.nlm.nih.gov - Blood tests for acute pancreatitis

• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.