ოსმოლალობის ცვლილება ასახავს სისხლში გახსნილ ნაწილაკებსა და წყლის შემცველობას შორის ბალანსს.

ოსმოლალობის მაღალი მაჩვენებელი შესაძლოა გამოვლინდეს შემდეგ შემთხვევებში:

• დეჰიდრატაცია (გაუწყლოება) — წყლის არასაკმარისი მიღება ან გადაჭარბებული დაკარგვა;

• ჰიპერნატრიემია (ნატრიუმის მაღალი დონე);

• ჰიპერგლიკემია (შაქრიანი დიაბეტი, დიაბეტური კეტოაციდოზი, ჰიპეროსმოლური მდგომარეობა);

• უშაქრო დიაბეტი (diabetes insipidus);

• თირკმლის უკმარისობა (შარდოვანას მომატება);

• ალკოჰოლის, მეთანოლის ან ეთილენგლიკოლის მიღება.

ოსმოლალობის დაბალი მაჩვენებელი შესაძლოა გამოვლინდეს შემდეგ შემთხვევებში:

• ჰიპონატრიემია (ნატრიუმის დაბალი დონე);

• ჭარბი წყლის მიღება ან სითხის შეკავება ორგანიზმში;

• ანტიდიურეზული ჰორმონის არაადეკვატური სეკრეციის სინდრომი (SIADH);

• თირკმელზედა ჯირკვლის უკმარისობა;

• ჰიპოთირეოზი.

გაზომილ და გამოთვლილ ოსმოლალობას შორის მნიშვნელოვანი სხვაობა (ოსმოლური ნაპრალი) შესაძლოა მიუთითებდეს სისხლში ე.წ. „ფარული“ ოსმოსურად აქტიური ნივთიერებების (მაგ., ტოქსიკური სპირტების) არსებობაზე.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.

• ელექტროლიტების კონცენტრაციის განსაზღვრა სისხლში (Na⁺, K⁺, Ca²⁺, Cl⁻);

• გაზებისა და ელექტროლიტების განსაზღვრა სისხლში (BGA);

• გლუკოზის განსაზღვრა სისხლში (Glucose);

• შარდოვანას განსაზღვრა სისხლის შრატში (Urea);

• შარდოვანას აზოტის განსაზღვრა სისხლში (BUN);

• კრეატინინი და eGFR, სისხლში;

• შარდის საერთო ანალიზი (Urinalysis);

• თირეოტროპული ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (TSH);

• კორტიზოლის განსაზღვრა სისხლში (Cortisol);

• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR).

გამოყენებული წყაროები:

• ncbi.nlm.nih.gov - Serum Osmolality (StatPearls)

• mayocliniclabs.com - Osmolality, Serum

• kaiserpermanente.org - Serum Osmolality Test

• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.