კვლევის შესახებ
CD34+ ჰემოპოეზური ღეროვანი უჯრედები (ტრანსპლანტაციისთვის) - არის უჯრედები, რომელთა ზუსტი კვანტიფიკაცია აუცილებელია ძვლის ტვინისა და პერიფერიული სისხლის ღეროვანი უჯრედების (PBSC) ტრანსპლანტაციის ეფექტიანი ჩატარებისთვის. CD34+ უჯრედები წარმოადგენენ ჰემოპოეზის წინაპარ უჯრედებს, რომლებიც გადანერგვის შემდეგ აღადგენენ რეციპიენტის სისხლის წარმოქმნის ფუნქციას.
კვლევა ტარდება ნაკადური ციტომეტრიის მეთოდით (Flow Cytometry) - საერთაშორისო ISHAGE-ის (International Society of Hematotherapy and Graft Engineering) რეკომენდაციების შესაბამისად. CD34+ უჯრედები იდენტიფიცირდება მონოკლონური ანტისხეულების კომბინაციით (anti-CD34, anti-CD45), ხოლო უჯრედების სიცოცხლისუნარიანობის შესაფასებლად გამოიყენება სასიცოცხლო საღებავი (მაგ., 7-AAD).
გადანერგვის წარმატებისთვის აუცილებელია CD34+ უჯრედების მინიმალური დოზის (ე.წ. „გადანერგვის [ენგრაფტმენტის] დოზის“) უზრუნველყოფა: ალოგენური ტრანსპლანტაციისთვის ჩვეულებრივ - ≥4-5 × 10⁶ უჯრედი/კგ-ზე სხეულის მასის, ხოლო ავტოლოგური ტრანსპლანტაციისთვის - ≥2-2.5 × 10⁶ უჯრედი/კგ-ზე. ეს კვლევა ხორციელდება სხვადასხვა ნიმუშზე: პერიფერიულ სისხლზე (აფერეზის წინ - მობილიზაციის ეფექტიანობის შესაფასებლად), აფერეზის პროდუქტზე და, ზოგ შემთხვევაში, ძვლის ტვინზე ან ჭიპლარის სისხლზე.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• ჰემოპოეზური ღეროვანი უჯრედების ტრანსპლანტაციის (HSCT) მომზადება - ალოგენური ან ავტოლოგური;
• ღეროვანი უჯრედების მობილიზაციის ეფექტიანობის შეფასება (G-CSF ან ქიმიომობილიზაციის შემდეგ);
• აფერეზის (პერიფერიული სისხლის ღეროვანი უჯრედების შეგროვების) ოპტიმალური დროის განსაზღვრა;
• აფერეზის პროდუქტის ხარისხის შეფასება - CD34+ უჯრედების ჯამური დოზის გამოთვლა გადასანერგად;
• ძვლის ტვინის გრაფტის შეფასება ალოგენური ტრანსპლანტაციისთვის;
• ჭიპლარის სისხლის (Cord Blood) ბანკში დაცული ერთეულის შეფასება;
• ღეროვანი უჯრედების კრიოპრეზერვაციის წინ და გალღობის (Thaw) შემდეგ - უჯრედების სიცოცხლისუნარიანობის შესაფასებლად;
• ტრანსპლანტაციის შემდგომი მონიტორინგი (ენგრაფტმენტის შესაფასებლად);
• პაციენტებში, რომლებიც ემზადებიან ავტოლოგური ტრანსპლანტაციისთვის - მრავლობითი მიელომის, ლიმფომებისა და სხვა ჰემატოლოგიური დაავადებების დროს.
ინტერპრეტაცია
CD34+ უჯრედების რაოდენობის ინტერპრეტაცია ტრანსპლანტაციის კონტექსტში
პერიფერიულ სისხლში CD34+ უჯრედების მონიტორინგი (მობილიზაციის შეფასება):
• G-CSF-ით ან ქიმიომობილიზაციით (მაგ., ციკლოფოსფამიდი + G-CSF) გამოწვეული უჯრედების წარმატებული მობილიზაციის ინდიკატორია;
• აფერეზის ოპტიმალური დროის განსაზღვრა - როდესაც პერიფერიულ სისხლში CD34+ უჯრედების კონცენტრაცია მიაღწევს სამიზნე მაჩვენებელს (ჩვეულებრივ ≥10-20 უჯრედი/მკლ-ში), რაც უზრუნველყოფს აფერეზის ეფექტიანობას;
• ენგრაფტმენტის (გადანერგილი უჯრედების ძვლის ტვინში მიმაგრება) წარმატებული პოტენციალის შეფასება.
აფერეზულ პროდუქტში CD34+ უჯრედების დოზირება (გრაფტის ხარისხის შეფასება):
• ალოგენური ტრანსპლანტაცია: სამიზნე დოზა - ≥4-5 × 10⁶ CD34+ უჯრედი/კგ-ზე რეციპიენტის წონის;
• ავტოლოგური ტრანსპლანტაცია: მინიმალური დოზა - ≥2 × 10⁶ CD34+ უჯრედი/კგ-ზე (რეკომენდებული/ოპტიმალური - ≥5 × 10⁶);
• ჭიპლარის სისხლი: ენგრაფტმენტისთვის საჭიროა ≥2 × 10⁵ CD34+ უჯრედი/კგ-ზე ან ≥2.5 × 10⁷ ნუკლეარული უჯრედი/კგ-ზე.
CD34+ უჯრედების დაბალი მაჩვენებლის შესაძლო მიზეზები:
• მობილიზაციის წარუმატებლობა (ე.წ. „Poor Mobilizers“) - საჭიროებს მობილიზაციის სტრატეგიის შეცვლას (მაგ., პლერიქსაფორის დამატება);
• ძვლის ტვინის ფუნქციური რეზერვის შემცირება წინა ქიმიოთერაპიის ან რადიოთერაპიის ფონზე;
• ხანდაზმული ასაკი, თანმხლები ჰემატოლოგიური პათოლოგიები;
• გრაფტის ხარისხის დაქვეითება (შენახვის ან გალღობის პროცესში სიცოცხლისუნარიანი CD34+ უჯრედების დაზიანება/შემცირება).
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• CD34+ ღეროვანი უჯრედების რაოდენობის განსაზღვრა გამდინარე ციტომეტრიული მეთოდით;
• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);
• რეტიკულოციტების განსაზღვრა სისხლში (RET);
• სისხლის ჯგუფისა და რეზუს-ფაქტორის განსაზღვრა (ABO/Rh);
• ციტომეგალოვირუსის საწინააღმდეგო IgG ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (CMV IgG);
• ციტომეგალოვირუსის საწინააღმდეგო IgM ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (CMV IgM);
• ეპშტაინ-ბარის ვირუსის საწინააღმდეგო IgG ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (EBV IgG);
• B ჰეპატიტის ვირუსის ზედაპირული ანტიგენის განსაზღვრა სისხლში (HBsAg);
• C ჰეპატიტის ვირუსის საწინააღმდეგო ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (anti-HCV);
• ფერიტინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Ferritin);
• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL);
• კრეატინინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Creatinine);
• კოაგულოგრამა (PT, PI, INR, aPTT, Fibrinogen);
• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
• კვლევისთვის სპეციფიკური მომზადება არ არის საჭირო;
• სასურველია სისხლის აღება დილით, უზმოდ (8-12 საათიანი შიმშილის შემდეგ), 24 საათის განმავლობაში დაუშვებელია ალკოჰოლის მიღება.
• კვლევამდე თავი შეიკავეთ ინტენსიური ფიზიკური დატვირთვისგან (განსაკუთრებით სისხლის აღებამდე 24 საათით ადრე).
ტესტის მეთოდოლოგია
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• bdbiosciences.com - Stem Cell Transplantation / Stem Cell Enumeration
• ncbi.nlm.nih.gov - Flow Cytometric Enumeration of CD34+ Hematopoietic Stem Cells
• pubmed.ncbi.nlm.nih.gov - ISHAGE Guidelines for CD34+ Cell Determination
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.
