კვლევის შესახებ
ბეტა-2-მიკროგლობულინი (β2-microglobulin) არის მცირე ზომის ცილა, რომელიც ორგანიზმის თითქმის ყველა ბირთვიანი უჯრედის ზედაპირზე გვხვდება - ის ადამიანის ლეიკოციტური ანტიგენების (HLA) სისტემის, ანუ უჯრედის „იდენტიფიკაციის“ მექანიზმის შემადგენელი ნაწილია.
უჯრედების ნორმალური განახლებისას ბეტა-2-მიკროგლობულინი მუდმივად გამოიყოფა სისხლში, საიდანაც თირკმელი მას ფილტრავს. ამიტომ მისი დონე სისხლში დამოკიდებულია როგორც უჯრედების წარმოქმნა-დაშლის სიჩქარეზე, ისე თირკმლის ფუნქციაზე.
შრატში ბეტა-2-მიკროგლობულინის განსაზღვრა ძირითადად სიმსივნური მარკერისა და პროგნოზული მაჩვენებლის სახით გამოიყენება სისხლის სისტემის ცალკეული ავთვისებიანი დაავადებების - განსაკუთრებით მრავლობითი მიელომის - შეფასებისთვის. მისი დონე ასახავს სიმსივნური უჯრედების მთლიან მასასა და დაავადების აქტიურობას.
ბეტა-2-მიკროგლობულინი მრავლობითი მიელომის საერთაშორისო სტადირების სისტემის (ISS) ერთ-ერთი ძირითადი მაჩვენებელია. მნიშვნელოვანია გვესმოდეს, რომ ეს არასპეციფიკური მარკერია - მისი დონე თირკმლის დაავადებისა და სხვა მდგომარეობების დროსაც იმატებს, ამიტომ ის დიაგნოზის დასმის დამოუკიდებელ საფუძვლად არ გამოიყენება.
რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?
კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
• მრავლობითი მიელომის სტადირება, პროგნოზის შეფასება და მკურნალობაზე პასუხის მონიტორინგი;
• ქრონიკული ლიმფოლეიკემიის (CLL) და ცალკეული ლიმფომების პროგნოზული შეფასება;
• გაურკვეველი მნიშვნელობის მონოკლონური გამოპათიის (MGUS) ან უსიმპტომო („მოდუნებული“) მიელომის პროგრესირების რისკის შეფასების დამხმარე გამოკვლევა;
• უკვე დიაგნოსტირებული ჰემატოლოგიური ავთვისებიანი დაავადების დინამიკური მონიტორინგი;
• თირკმლის ფუნქციის შეფასების დამხმარე გამოკვლევა ცალკეულ კლინიკურ სიტუაციებში;
• ცალკეული ქრონიკული ანთებითი და აუტოიმუნური დაავადებების აქტიურობის შეფასების კომპლექსური გამოკვლევის ნაწილად.
ინტერპრეტაცია
შედეგი ფასდება თვისობრივად - ბეტა-2-მიკროგლობულინის დონე ფასდება როგორც ნორმალური, მომატებული ან დაქვეითებული.
ბეტა-2-მიკროგლობულინის მომატებული მაჩვენებელი შესაძლოა ასოცირდებოდეს:
• მრავლობით მიელომასთან - მაღალი დონე უფრო დიდ სიმსივნურ მასასა და ნაკლებად ხელსაყრელ პროგნოზს უკავშირდება;
• ქრონიკულ ლიმფოლეიკემიასთან (CLL) და ცალკეულ ლიმფომებთან;
• სხვა ჰემატოლოგიურ ავთვისებიან დაავადებებთან;
• თირკმლის ფუნქციის დაქვეითებასთან, რადგან თირკმელი ცილის გამოყოფაში მონაწილეობს;
• ქრონიკულ ანთებით და აუტოიმუნურ დაავადებებთან;
• ცალკეულ ვირუსულ ინფექციებთან.
ბეტა-2-მიკროგლობულინის დაბალი მაჩვენებელი:
დაბალი დონე ჩვეულებრივ დაავადების დაბალ აქტიურობას ან მის არარსებობას მიუთითებს იმ მდგომარეობებში, სადაც ის პროგნოზულ მარკერად გამოიყენება. თუმცა დაბალი მაჩვენებელი დამოუკიდებლად არ გამოიყენება რომელიმე დაავადების გამოსარიცხად.
მნიშვნელოვანია, რომ ბეტა-2-მიკროგლობულინის დონის ცვლილება დინამიკაში - მისი კლება ან მატება - გამოიყენება მკურნალობაზე პასუხისა და დაავადების მიმდინარეობის შესაფასებლად. ვინაიდან მაჩვენებელზე გავლენას თირკმლის ფუნქციაც ახდენს, შედეგი ყოველთვის უნდა შეფასდეს თირკმლის ფუნქციური სინჯებისა და სხვა კლინიკურ-ლაბორატორიული მონაცემების ერთობლიობაში.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.
კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:
• შრატის ცილების ელექტროფორეზი (SPEP);
• იმუნოელექტროფორეზი შარდში (ბენს-ჯონსის ცილა შარდში);
• იმუნოგლობულინ G-ის განსაზღვრა სისხლში (IgG);
• იმუნოგლობულინ A-ის განსაზღვრა სისხლში (IgA);
• იმუნოგლობულინ M-ის განსაზღვრა სისხლში (IgM);
• თავისუფალი მსუბუქი ჯაჭვების (ლამბდა) განსაზღვრა შრატში;
• თავისუფალი მსუბუქი ჯაჭვების (კაპა) განსაზღვრა შრატში;
• ალბუმინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (ALB);
• კრეატინინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Creatinine);
• კალციუმის განსაზღვრა სისხლში (Ca);
როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?
• კვლევისთვის სპეციფიური მომზადება არ არის საჭირო.
მასალის ტიპი
კვლევის შესრულების დრო
ქვეყანა
ავტორი და წყარო
გამოყენებული წყაროები:
• cancercenter.com - Beta-2-Microglobulin (B2M) Test
• emedicine.medscape.com - Beta2 Microglobulin
• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;
• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;
• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.