პარათირეოიდული ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (PTH)

პარათირეოიდული ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (PTH)

ფასი: 65 ₾

კვლევის შესახებ

პარათირეოიდული ჰორმონი (PTH) არის პეპტიდური ჰორმონი, რომელსაც გამოიმუშავებს ოთხი მცირე ზომის პარათირეოიდული ჯირკვალი, რომლებიც კისრის მიდამოში, ფარისებრი ჯირკვლის უკანა ზედაპირზე მდებარეობს.

PTH-ის ძირითადი დანიშნულებაა სისხლში კალციუმის დონის რეგულირება. კალციუმი ორგანიზმისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი მინერალია - ის აუცილებელია ნერვული იმპულსების გადაცემისთვის, კუნთების შეკუმშვისა და გულის ნორმალური მუშაობისთვის. PTH ასევე მონაწილეობს ფოსფორ-კალციუმის ცვლისა და D ვიტამინის მეტაბოლიზმის რეგულაციაში.

როდესაც სისხლში კალციუმის დონე ეცემა, პარათირეოიდული ჯირკვლები ზრდიან PTH-ის სეკრეციას, რომელიც კალციუმის დონეს სამი გზით ზრდის: ხელს უწყობს ძვლებიდან კალციუმის გამონთავისუფლებას, ასტიმულირებს ნაწლავებში კალციუმის აბსორბციას (D ვიტამინის აქტიური ფორმის წარმოქმნის გზით) და ზრდის თირკმელებში კალციუმის რეაბსორბციას. როდესაც კალციუმის დონე ნორმას უბრუნდება, PTH-ის სეკრეცია მცირდება.

ვინაიდან PTH-ისა და კალციუმის დონეები ერთმანეთთან მჭიდროდაა დაკავშირებული, PTH-ის ანალიზი ჩვეულებრივ ტარდება სისხლში კალციუმის განსაზღვრასთან ერთად - ორივე შედეგის ერთობლივი შეფასება ეხმარება ექიმს დაადგინოს, სწორად ფუნქციონირებს თუ არა პარათირეოიდული ჯირკვლები.

რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?

კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:

• სისხლში კალციუმის მომატებული ან დაქვეითებული დონის მიზეზის დადგენა;

• ფოსფორის დაქვეითებული დონის მიზეზის დაზუსტება;

• ჰიპერპარათირეოზის (პარათირეოიდული ჯირკვლების გადაჭარბებული აქტივობა) ეჭვი;

• ჰიპოპარათირეოზის (პარათირეოიდული ჯირკვლების დაქვეითებული აქტივობა) ეჭვი;

• ქრონიკული თირკმლის დაავადების მქონე პაციენტების მონიტორინგი;

• მძიმე ოსტეოპოროზის (ძვლების მტვრევადობა) მიზეზის გამოვლენა;

• პარათირეოიდულ ჯირკვალზე ქირურგიული ჩარევის დროს ან მის შემდეგ კონტროლი;

• კალციუმ-ფოსფორული ცვლის დარღვევაზე მიმანიშნებელი სიმპტომები: ძვლებისა და კუნთების ტკივილი, კუნთების სისუსტე ან კრუნჩხვები, ხშირი შარდვა და წყურვილი, დაღლილობა, თირკმლის კენჭოვანი დაავადება.

ინტერპრეტაცია

PTH-ის შედეგი ყოველთვის უნდა შეფასდეს სისხლში კალციუმის დონესთან ერთად, რადგან ამ ორის ურთიერთშეფარდება განსაზღვრავს, თუ რომელ პათოლოგიასთან გვაქვს საქმე.

PTH-ის მომატება შესაძლოა აღინიშნოს:

• პირველადი ჰიპერპარათირეოზის დროს (პარათირეოიდული ჯირკვლის ადენომა ან ჰიპერპლაზია);

• მეორადი ჰიპერპარათირეოზის დროს, რომელიც ვითარდება ქრონიკული თირკმლის უკმარისობის, D ვიტამინის დეფიციტის ან ნაწლავებში კალციუმის შეწოვის დარღვევის ფონზე;

• მესამეული ჰიპერპარათირეოზის დროს;

• კალციუმისა და D ვიტამინის დეფიციტის დროს;

• ფსევდოჰიპოპარათირეოზის დროს (ორგანიზმის ქსოვილების რეზისტენტობა PTH-ის მიმართ).

PTH-ის დაქვეითება შესაძლოა აღინიშნოს:

• ჰიპოპარათირეოზის დროს (ხშირად კისრის არეში ქირურგიული ჩარევის შემდეგ);

• სისხლში კალციუმის მომატებისას, რომელიც გამოწვეულია არა პარათირეოიდული ჯირკვლით, არამედ სხვა მიზეზით (მაგ. ონკოლოგიური დაავადება, D ვიტამინის ჭარბი მიღება);

• ზოგიერთი აუტოიმუნური დაავადების დროს;

• მაგნიუმის დონის მნიშვნელოვანი დარღვევისას.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის ანამნეზთან და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.

კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:

როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?

• რეკომენდებულია სისხლის ნიმუშის აღება უზმოდ - ბოლო 8–12 საათის განმავლობაში არ მიიღოთ საკვები და სასმელი (მათ შორის: ალკოჰოლი, გაზიანი სასმელი, ყავა, წყალი), არ მოიხმაროთ საღეჭი რეზინი, თამბაქო;

• საანალიზო მასალა აუცილებლად უნდა შეგროვდეს დილით.

ტესტის მეთოდოლოგია

"Alinity i (Abbott, USA)- chemiluminescent microparticle immunoassay (CMIA) - ავტომატური იმუნოლოგიური ანალიზატორი ADVIA Centaur® XPT (Siemens Healthiness, Germany) - direct chemiluminescence methodology - ავტომატური იმუნოლოგიური ანალიზატორი"

მასალის ტიპი

• სისხლი (პლაზმა)

კვლევის შესრულების დრო

4 საათი

ქვეყანა

საქართველო

ავტორი და წყარო

გამოყენებული წყაროები:

medlineplus.gov - PTH

mayoclinic.org - PTH

ncbi.nlm.nih.gov - PTH

ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.

Phone