კვლევის შედეგი შესაძლოა იყოს უარყოფითი ან დადებითი.

უარყოფითი (ნორმალური) შედეგი ნიშნავს, რომ ინკუბაციის სტანდარტული ვადის (ჩვეულებრივ - 5-დან 21 დღემდე) განმავლობაში სოკოს ზრდა არ აღინიშნება. ეს მიუთითებს, რომ ნიმუშის აღების მომენტში პაციენტს არ აღენიშნებოდა ფუნგემია, თუმცა გასათვალისწინებელია:

• კანდიდემიის შემთხვევაში სისხლის სოკოვანი კულტურის სენსიტიურობა შეადგენს მხოლოდ 50–70%-ს, რის გამოც უარყოფითი შედეგი არ გამორიცხავს ინვაზიურ ფუნგურ ინფექციას;

• რეკომენდებულია სისხლის კულტურის გამეორება (2–3 ნიმუშის აღება სხვადასხვა დროს და სხვადასხვა პერიფერიული ვენიდან), რათა გაიზარდოს მგრძნობელობა;

• დამატებითი დიაგნოსტიკური მეთოდები - β-D-გლუკანი, გალაქტომანანი, კრიპტოკოკური ანტიგენი - უარყოფითი კულტურის შემთხვევაში დიდ მნიშვნელობას იძენენ;

• წინასწარი ანტიფუნგალური თერაპია შეიძლება იყოს ცრუუარყოფითი შედეგის მიზეზი.

დადებითი შედეგი ნიშნავს, რომ სისხლის ნიმუშში გამოვლენილია სოკოვანი მიკროორგანიზმი. პასუხში მითითებულია გამოვლენილი სოკოს გვარი ან სახეობა და, საჭიროების შემთხვევაში, ანტიფუნგოგრამის შედეგი.

დადებითი შედეგის ინტერპრეტაცია:

• სისხლში სოკოს გამოვლენა ყოველთვის კლინიკურად მნიშვნელოვანი მიგნებაა და მოითხოვს დაუყოვნებლივ ანტიფუნგალურ თერაპიასა და ცენტრალური ვენური კათეტერის შემოწმებას ან მოცილებას;

• Candida albicans - ფლუკონაზოლისადმი მგრძნობიარეა; ემპირიული თერაპიის შერჩევა ხშირად შესაძლებელია მგრძნობელობის ტესტამდე;

• Candida glabrata და Candida krusei - ხშირად ფლუკონაზოლისადმი რეზისტენტობას ავლენენ; საჭიროებენ ექინოკანდინების ან ვორიკონაზოლის გამოყენებას;

• Candida parapsilosis - ხშირად ასოცირდება ცენტრალურ ვენურ კათეტერთან და პარენტერულ კვებასთან;

• Cryptococcus neoformans - გამოვლენისას აუცილებელია ცერებროსპინალური სითხის გამოკვლევა კრიპტოკოკური მენინგიტის გამორიცხვისთვის;

• დადებითი სისხლის სოკოვანი კულტურა საჭიროებს დამატებით გამოკვლევებს დისემინაციის გამოვლენისთვის: თვალის გასინჯვა (ენდოფთალმიტი), ექოკარდიოგრაფია (ენდოკარდიტი), მუცლის ღრუს ვიზუალური დიაგნოსტიკა.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.

• სისხლის კულტურალური და მიკროსკოპული გამოკვლევა ბაქტერიაზე და ანტიბიოგრამა;

• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);

• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);

• პროკალციტონინის რაოდენობრივი განსაზღვრა სისხლში (PCT);

• გლუკოზის განსაზღვრა სისხლში (Glucose);

• გლიკირებული ჰემოგლობინის განსაზღვრა სისხლში (HbA1c);

• ღვიძლის ფუნქციური სინჯები (ALT, AST, GGT, ALP, TBIL, DBIL);

• კრეატინინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Creatinine);

• ელექტროლიტების კონცენტრაციის განსაზღვრა სისხლში (Na⁺, K⁺, Ca²⁺, Cl⁻);

• კოაგულოგრამა (PT, PI, INR, aPTT, Fibrinogen);

• ლაქტატდეჰიდროგენაზის განსაზღვრა სისხლში (LDH);

• იმუნოგლობულინ G-ის განსაზღვრა სისხლში (IgG);

• იმუნოგლობულინ M-ის განსაზღვრა სისხლში (IgM);

• იმუნოგლობულინ A-ის განსაზღვრა სისხლში (IgA);

• აივ-ის საწინააღმდეგო ანტისხეულებისა და p24 ანტიგენის კომბინირებული განსაზღვრა სისხლში (HIV Ag/Ab Combo);

• ასპერგილას (გალაქტომანანი) ანტიგენი (Aspergillus galactomannan antigen);

• β-D-გლუკანის განსაზღვრა სისხლში (BDG);

• შარდის კულტურალური გამოკვლევა სოკოზე.

გამოყენებული წყაროები:

• idsociety.org - IDSA Clinical Practice Guideline for the Management of Candidiasis

• ncbi.nlm.nih.gov - Candidemia (StatPearls)

• cdc.gov - Invasive Candidiasis

• ნინო მაჭარაშვილი - MS, PhD - მიკრობიოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი

• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი

• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი