კრეატინინის კლირენსის გამოთვლა (CrCl)

კრეატინინის კლირენსის გამოთვლა (CrCl)

ფასი: 30 ₾

კვლევის შესახებ

კრეატინინის კლირენსი (Creatinine Clearance, CrCl) არის თირკმლის ფუნქციური მდგომარეობის ერთ-ერთი მთავარი მაჩვენებელი, რომელიც ასახავს თირკმლის უნარს, დროის ერთეულში გაასუფთავოს სისხლი კრეატინინისგან.

კრეატინინი არის კუნთებში კრეატინფოსფატის მეტაბოლიზმის საბოლოო პროდუქტი, რომელიც სხეულის ნორმალური ფიზიოლოგიური საქმიანობის ფონზე მუდმივი სიჩქარით სინთეზდება. კრეატინინი თავისუფლად იფილტრება გლომერულებში და მცირე რაოდენობით სეკრეტირდება პროქსიმალურ მილაკებში - ეს თვისება მას ხდის გლომერულური ფილტრაციის სიჩქარის (eGFR) კარგ შემფასებლად.

კრეატინინის კლირენსი გამოითვლება ფორმულით, რომელიც ითვალისწინებს კრეატინინის შემცველობას სისხლის შრატსა და 24-საათიან შარდში, აგრეთვე - შარდის მოცულობასა და სხეულის ზედაპირის ფართობს.

ალტერნატივად, თირკმლის ფუნქციის შესაფასებლად ფართოდ გამოიყენება გამოთვლილი (estimated) eGFR (Cockcroft-Gault, MDRD, CKD-EPI ფორმულები), რომელიც არ მოითხოვს 24-საათიანი შარდის შეგროვებას, თუმცა 24-საათიანი კრეატინინის კლირენსი ითვლება უფრო ზუსტ მეთოდად განსაკუთრებულ კლინიკურ მდგომარეობებში.

კრეატინინის კლირენსი არის გლომერულური ფილტრაციის სიჩქარის (GFR) ერთ-ერთი მთავარი მაჩვენებელი და გამოიყენება ქრონიკული თირკმლის დაავადების (CKD) სტადიის შესაფასებლად, აგრეთვე - მედიკამენტების დოზის კორექციისთვის თირკმლის ფუნქციის დარღვევის ფონზე.

რა შემთხვევაში უნდა ჩაიტაროთ კვლევა?

კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:

• თირკმლების ფუნქციის სრულყოფილი შეფასება (განსაკუთრებით - როცა eGFR არასაკმარისად ზუსტია);

• ქრონიკული თირკმლის დაავადების (CKD) დიაგნოსტიკა და სტადიის განსაზღვრა;

• მწვავე თირკმლის უკმარისობის შეფასება;

• თირკმლების ფუნქციის მონიტორინგი დიაბეტური, ჰიპერტენზიული ან გლომერულონეფრიტული ნეფროპათიის ფონზე;

• ნეფროტოქსიკური მედიკამენტების (ამინოგლიკოზიდები, ვანკომიცინი, ციკლოსპორინი, ცისპლატინი) დოზის კორექცია;

• თირკმლის ფუნქციის შეფასება უჩვეულო სხეულის მასის მქონე პაციენტებში (ჭარბწონიანი, კახექსიური, ბავშვები, მოხუცები);

• თირკმლის ფუნქციის შეფასება ორსულობის დროს;

• ღვიძლის უკმარისობის ფონზე თირკმლის ფუნქციის შეფასება;

• ნეფროზული სინდრომის შეფასება;

• თირკმლის ტრანსპლანტატის მუშაობის შეფასება;

• ვეგეტარიანული დიეტის ან კუნთოვანი დისტროფიის ფონზე - eGFR ფორმულების შეზღუდული ვალიდურობის გამო;

• ბოდიბილდინგი, კრეატინის დანამატების ხანგრძლივი მიღება;

• ხანდაზმული პაციენტების შეფასება (განსაკუთრებით 80+ წელი).

ინტერპრეტაცია

კრეატინინის კლირენსის შემცირება ასოცირდება გლომერულური ფილტრაციის სიჩქარის დაქვეითებასთან და გვხვდება შემდეგ მდგომარეობებში:

• ქრონიკული თირკმლის დაავადება (თქდ) - სხვადასხვა სტადია;

• მწვავე თირკმლის უკმარისობა (პრე-, რენო- ან პოსტრენალური მიზეზებით);

• დიაბეტური ნეფროპათია;

• ჰიპერტენზიული ნეფროპათია;

• გლომერულონეფრიტი (პირველადი ან მეორადი);

• ინტერსტიციული ნეფრიტი;

• პოლიკისტოზური თირკმლის დაავადება;

• თირკმლის ამილოიდოზი;

• ნეფროზული სინდრომი;

• დეჰიდრატაცია, ჰიპოვოლემია;

• გულის უკმარისობა (პრერენალური აზოტემია);

• ღვიძლის უკმარისობა (ჰეპატორენალური სინდრომი);

• შარდის გადინების ობსტრუქცია (კენჭები, პროსტატის ჰიპერპლაზია, ონკოლოგიური მიზეზები);

• ნეფროტოქსიკური მედიკამენტები (არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები (აასს), ამინოგლიკოზიდები, კონტრასტული ნივთიერებები);

• თირკმლის სისხლძარღვების სტენოზი.

კრეატინინის კლირენსის მომატება შესაძლოა გამოვლინდეს შემდეგ შემთხვევებში:

• ორსულობა (ფიზიოლოგიური ჰიპერფილტრაცია);

• დიაბეტური ნეფროპათიის ადრეული სტადია (ჰიპერფილტრაცია);

• დიეტური ცილების მაღალი მიღება;

• ფიზიკური ვარჯიში (გარდამავალი);

• ჰიპერთირეოზი (გაზრდილი მეტაბოლიზმის ფონზე);

• კარბოქსიჰემოგლობინემია;

• დამწვრობა, მძიმე ფიზიკური სტრესი (გარდამავალი).

კრეატინინის კლირენსის ინტერპრეტაცია მოითხოვს მის შედარებას გფს-სთან და კლინიკურ კონტექსტთან, რადგან ცრუ-მაღალი ან ცრუ-დაბალი მნიშვნელობები შესაძლოა გამოწვეული იყოს არასწორი 24-საათიანი შარდის შეგროვებით.


ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან და სხვა გამოკვლევებთან ერთად.

კვლევასთან ერთად ასევე ხშირად იტარებენ შემდეგ გამოკვლევებს:

კრეატინინის განსაზღვრა სისხლის შრატში (Creatinine);

კრეატინინის განსაზღვრა შარდში (Creatinine, Urine);

შარდოვანას განსაზღვრა სისხლის შრატში (Urea);

შარდოვანას აზოტის განსაზღვრა სისხლში (BUN);

ცილის განსაზღვრა 24-საათიან შარდში (Protein, 24h Urine);

მიკროალბუმინის განსაზღვრა 24-საათიან შარდში (Microalbumin, 24h Urine);

ცილის განსაზღვრა შარდში (Protein, Urine);

ელექტროლიტების კონცენტრაციის განსაზღვრა სისხლში (Na⁺, K⁺, Ca²⁺, Cl⁻);

გაზებისა და ელექტროლიტების განსაზღვრა სისხლში (BGA);

შარდმჟავას განსაზღვრა სისხლის შრატში (Uric Acid);

ფოსფორის განსაზღვრა სისხლში (P);

კალციუმის განსაზღვრა სისხლში (Ca);

პარათირეოიდული ჰორმონის განსაზღვრა სისხლში (PTH);

შარდის საერთო ანალიზი (Urinalysis);

სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);

გლუკოზის განსაზღვრა სისხლში (Glucose);

გლიკირებული ჰემოგლობინის განსაზღვრა სისხლში (HbA1c).

როგორ მოვემზადოთ კვლევისთვის?

რეკომენდებულია უზმოდ ყოფნა - 12 სთ-ის განმავლობაში არ მიიღოთ საკვები და სასმელი (მათ შორის: ალკოჰოლი, გაზიანი სასმელი, ყავა, წყალი), ვიტამინების კომპლექსი და ბიოდანამატები. არ მოიხმაროთ საღეჭი რეზინი და თამბაქო.

ტესტის მეთოდოლოგია

ADVIA Chemistry XPT (Siemens Healthiness, Germany) – photometric methodology- ავტომატური ბიოქიმიური ანალიზატორი

მასალის ტიპი

შრატი

კვლევის შესრულების დრო

3 საათი

ქვეყანა

საქართველო

ავტორი და წყარო

გამოყენებული წყაროები:

medlineplus.gov - Creatinine Clearance Test

mayoclinic.org - Creatinine tests

ncbi.nlm.nih.gov - Creatinine Clearance (StatPearls)

ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.

კვლევის კატეგორია

ბიოქიმია
Phone