ANA-ის უარყოფითი (ნეგატიური) შედეგი ჩვეულებრივ მიუთითებს აუტოიმუნური დაავადების დაბალ ალბათობაზე, თუმცა არ გამორიცხავს ცალკეულ აუტოიმუნურ პათოლოგიებს (განსაკუთრებით - ANCA-ასოცირებულ ვასკულიტებს, ანტიფოსფოლიპიდურ სინდრომს ან ციტოპლაზმური მიზნების მქონე დაავადებებს).

ANA-ის დადებითი (პოზიტიური) შედეგი ვლინდება შემდეგი აუტოიმუნური დაავადებების დროს:

• სისტემური წითელი მგლურა (SLE) - დადებითია პაციენტთა >95%-ში, ხშირად მაღალი ტიტრით, ერთგვაროვანი ან მარცვლოვანი პატერნით;

• დისკოიდური მგლურა;

• მედიკამენტებით ინდუცირებული მგლურა;

• შეგრენის სინდრომი - დაკავშირებულია ანტი-SSA/Ro, ანტი-SSB/La ანტისხეულებთან;

• სისტემური სკლეროზი - ცენტრომერული პატერნი (CREST-სინდრომი), ნუკლეოლარული პატერნი (დიფუზური სკლეროდერმია);

• დერმატომიოზიტი/პოლიმიოზიტი - ანტი-Jo-1 ან სხვა მიოზიტსპეციფიკური ანტისხეულები;

• შერეული შემაერთებელი ქსოვილის დაავადება (MCTD) - ანტი-U1-RNP-ის მაღალი ტიტრი;

• აუტოიმუნური ჰეპატიტი - ერთგვაროვანი ან მარცვლოვანი პატერნი;

• პირველადი ბილიარული ქოლანგიტი - ციტოპლაზმური (ანტიმიტოქონდრიული) პატერნი;

• რევმატოიდული ართრიტი - ხშირად დაბალი/საშუალო ტიტრით;

• იუვენილური იდიოპათიური ართრიტი;

• თირეოიდიტი (ჰაშიმოტო, გრეივსი);

• გრანულომატოზური ვასკულიტები (ANA შესაძლოა იყოს უარყოფითი, მაგრამ ANCA - დადებითი).

დადებითი ANA-ის შედეგი არააუტოიმუნური მიზეზებითაც შეიძლება გამოვლინდეს:

• მწვავე ან ქრონიკული ვირუსული ინფექციები (HCV, HBV, HIV, EBV, CMV, პარვოვირუსი B19);

• ბაქტერიული ინფექციები (ენდოკარდიტი, ტუბერკულოზი, სიფილისი);

• პარაზიტული ინფექციები (მალარია, შისტოსომოზი);

• ონკოლოგიური დაავადებები (ლიმფომები, ფილტვის კიბო);

• ფიბრომიალგია, ქრონიკული დაღლილობის სინდრომი;

• გარკვეული მედიკამენტები (პროკაინამიდი, ჰიდრალაზინი, იზონიაზიდი, ქინიდინი, მინოციკლინი, TNF-α-ინჰიბიტორები);

• ხანდაზმული ასაკი (>65 წ.) - დაბალი ტიტრით, ჯანმრთელ პირებშიც;

• ორსულობა;

• ოჯახური ანამნეზი აუტოიმუნური დაავადებების მხრივ.

მნიშვნელოვანი მახასიათებლები ANA-ის ინტერპრეტაციისთვის:

• ტიტრი ≥1:80 ჩვეულებრივ ითვლება დადებითად, თუმცა ≥1:160 უფრო კლინიკურად მნიშვნელოვანია;

• პატერნი (ერთგვაროვანი, მარცვლოვანი, ცენტრომერული, ნუკლეოლარული, წერტილოვანი, ციტოპლაზმური) მიანიშნებს კონკრეტული ანტიგენისკენ;

• დადებითი ANA-ის შემთხვევაში მიზანშეწონილია სპეციფიკური ანტისხეულების შემდგომი განსაზღვრა (ანტი-dsDNA, ანტი-Sm, ანტი-Ro/SSA, ანტი-La/SSB, ანტი-RNP, ანტი-Scl-70, ანტი-ცენტრომერული, ანტი-Jo-1) - დიფერენციალური დიაგნოსტიკისთვის.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგები ყოველთვის უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ პაციენტის სამედიცინო ისტორიასთან (ანამნეზურ მონაცემებთან) და სხვა გამოკვლევების შედეგებთან ერთად.

• ანტინუკლეარული ანტისხეულები (ANA);

• ANA 23, პანელი;

• ორჯაჭვიანი დნმ-ის საწინააღმდეგო IgG ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (anti-dsDNA IgG);

• ანტინეიტროფილური ციტოპლაზმური ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (pANCA, cANCA);

• ციკლური ციტრულინირებული პეპტიდის საწინააღმდეგო ანტისხეულების განსაზღვრა სისხლში (anti-CCP);

• რევმატოიდული ფაქტორის განსაზღვრა სისხლში (RF);

• ანტიკარდიოლიპინური ანტისხეულები IgG (Anti-Cardiolipin IgG);

• ანტიკარდიოლიპინური ანტისხეულები IgM (Anti-Cardiolipin IgM);

• ანტიფოსფოლიპიდური ანტისხეულები IgG (Anti-Phospholipid IgG);

• ანტიფოსფოლიპიდური ანტისხეულები IgM (Anti-Phospholipid IgM);

• ანტიბეტა 2 გლიკოპროტეინი IgG (Anti β-2 Glycoprotein IgG);

• ანტიბეტა 2 გლიკოპროტეინი IgM (Anti β-2 Glycoprotein IgM);

• კომპლემენტის C3 კომპონენტის განსაზღვრა სისხლში (Complement C3);

• კომპლემენტის C4 კომპონენტის განსაზღვრა სისხლში (Complement C4);

• C-რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში, რაოდენობრივი (CRP);

• სისხლის საერთო ანალიზი, ედს (CBC+ESR);

• რევმატული სინჯები (CRP, RF, ASLO);

• მგლურას ანტიკოაგულანტის განსაზღვრა სისხლში (Lupus anticoagulant, LA);

• შარდის საერთო ანალიზი (Urinalysis);

• ცილის განსაზღვრა 24-საათიან შარდში (Protein, 24h Urine).

გამოყენებული წყაროები:

• medlineplus.gov - ANA (Antinuclear Antibody) Test

• ncbi.nlm.nih.gov - Antinuclear Antibody (StatPearls)

• rheumatology.org - Antinuclear Antibodies (ANA)

• ნინო ღულათავა - სამედიცინო დირექტორი;

• ნინო მურადაშვილი - ჰემატოლოგიის, ბიოქიმიის და იმუნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი;

• ლევან არჯევანიძე - კომერციული დირექტორი.